Z 28 mld zł do zbrojeniówki trafiło dotąd tylko 8 mldZ 28 mld zł pożyczki SAFE przez pół roku przekazano zakładom zbrojeniowym zaledwie 8 mld zł

Z ostatnich informacji, które pojawiły się w przestrzeni publicznej, wynika, że do tej pory do polskich zakładów zbrojeniowych, trafiło zaledwie 8 mld zł z pierwszej transzy pożyczki SAFE w wysokości 6,5 mld euro, a więc około 28 mld zł, jakie Polska otrzymała z Komisji Europejskiej. Kwota około 5 mld zł trafiła do przedsiębiorstw przemysłu zbrojeniowego w ramach Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), reszta środków, około 3 mld zł, trafiło do pozostałych zakładów zbrojeniowych, będących własnością prywatną. A więc w dyspozycji ministra finansów mimo że upływa już blisko pół roku od przekazania I transzy tej pożyczki do Polski, pozostaje kwota ponad 20 mld zł, którą ten wykorzystuje do zapewnienia płynności finansowej sektorowi publicznemu.
Przypomnijmy, że pożyczka SAFE została zaciągnięta ze złamaniem prawa, a dokładnie art. 89 Konstytucji RP, bowiem duże zagraniczne zobowiązania finansowe, a pożyczka z odsetkami to kwota już zdecydowanie ponad 360 mld zł ( a więc ponad 9% PKB), więc powinno się odbyć na podstawie ustawy i to ratyfikowanej przez Prezydenta RP. Prezydent Nawrocki ustawę zawetował i przygotował własną, ale ta została zamrożona przez marszałka Czarzastego, w tej sytuacji rząd zdecydował się ją zaciągnąć bez ustawy, ale sam premier Tusk pod umową pożyczkową, nie chciał się podpisywać i do tego wydelegował wicepremiera Kosiniaka-Kamysza i ministra Andrzeja Domańskiego. Do tej pory, a umowa została podpisana w maju, jak już wspomniałem, do zakładów zbrojeniowych trafiło zaledwie 8 mld zł, a przypomnijmy, że wtedy kiedy ta I transza została przekazana przez KE do Polski, zarówno wicepremier Kosiniak-Kamysz, jak i pełnomocnik rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zapewniała ,że środki te błyskawicznie zostaną przekazane zakładom zbrojeniowym w Polsce, z którymi wcześniej podpisano umowy na sprzęt wojskowy albo aneksy do tych wcześniej zawartych. Przekazanie zaledwie 8 mld zł z 28 mld zł otrzymanych środków, niestety nie jest niespodzianką, minister finansów Andrzej Domański naciskał na zawarcie umowy pożyczkowej z KE, nie dlatego, że chce szybko uzbrajać polską armię, ale dlatego, że potrzebuje środków zewnętrznych na finansowanie płynności budżetowej, przy wynoszącym blisko 272 mld zł deficycie budżetowym i w sytuacji, kiedy dochody podatkowe po 10 miesiącach tego roku, są mniejsze od tych planowanych o ponad 40 mld zł.
Co więcej, co i rusz w związku z realizacją SAFE, pojawiają się problemy, przed którymi ostrzegaliśmy rządzących, a więc nie tylko przekazywanie kolejnej transzy dopiero po precyzyjnym rozliczeniu otrzymanej zaliczki, ale także terminy realizacji poszczególnych umów. Graniczną datą finansowania zakupów uzbrojenia z tej pożyczki jest grudzień 2030 roku i mimo tego,że do końca tego terminu jest jeszcze ponad 4 lata, to realizacja wielu poważnych kontraktów jest w tym terminie niemożliwa i w związku z tym polski rząd już teraz „błaga” Brukselę o wydłużenie tego terminu. Nie jest jasne czy zmiana unijnego rozporządzenia w sprawie realizacji SAFE, będzie możliwa, więc wszystko na to wskazuje, że już na przykład zakupu czterech latających samolotów cystern do tankowania w powietrzu nie będzie można z tych środków sfinansować, a te akurat zakupy miały być jednym z priorytetów. Media donoszą także, że „za zakupy zbrojeniowe przepłacamy minimum dwukrotnie, bo jest pożyczka SAFE i pieniędzy się nie liczy, a jak koś oferuje coś taniej, to z przetargu go się eliminuje” i niestety tych informacji medialnych, resort finansów nie dementuje.
Ba coraz częściej dowiadujemy się, że wyraźnie rosną koszty obsługi tej pożyczki, z jednej strony rosną stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego w związku ze wzrostem inflacji w strefie euro (w ostatnich miesiącach podstawowa stopa wzrosła z 3,14% do 3,40%), z drugiej słabnie złoty w stosunku do amerykańskiego dolara i euro, w związku z tym rośnie także koszt pożyczania. Jak poinformowały media, ten wzrost stóp EBC, jak i dewaluacja złotego zaledwie w ciągu ostatnich paru miesięcy, spowodowały wzrost kosztów odsetek aż o 8 mld zł, a więc na ten moment same odsetki od tej pożyczki wyniosą ok. 192 mld zł, a więc już więcej niż kwota samej pożyczki, która wynosi ok. 180 mld zł. Przypomnijmy, że pożyczka ma być spłacana przez 45 lat, przy czym przez pierwsze 10 lat będą spłacane same odsetki, co znacząco podwyższy koszty pożyczania, ponieważ przez przynajmniej 5 lat będziemy spłacali same odsetki od całej pożyczonej kwoty (sama pożyczka będzie przekazywana w transzach do roku 2030, każda transza będzie inaczej oprocentowana, tak jak będą kształtowały się stopy EBC w kolejnych latach).
A więc problemem są nie tylko rosnące i to gwałtownie koszty pożyczki SAFE, ale także konieczność realizacji zamówień przez zakłady zbrojeniowe dotyczące nawet najbardziej skomplikowanego sprzętu, tylko przez najbliższe 4 lata. A przecież produkcja zbrojeniowa do skomplikowany proces, więc często firmy podpisywały umowy, mając nadzieje, że będzie je można aneksować, ale zgodnie z unijnym rozporządzeniem nie będzie to możliwe i ci, którzy nie zdążą zrealizować zamówień w terminie, będą obciążeni wysokimi karami, które mogą nawet doprowadzić do nieopłacalności podpisanych kontraktów. Co więcej, minister Domański uczynił sobie z tej pożyczki łatwe źródło zapewniania płynności budżetu, a nie wspierania przedsiębiorstw sektora zbrojeniowego, więc to, co miało wzmocnić polskie zakłady zbrojeniowe, może więc być powodem ich poważnych kłopotów, ale wtedy Tuska i jego nominatów już dawno nie będzie, a poważne kłopoty zostawi następcom.
Jak wesprzeć telewizję wPolsce24?
Zachęcamy do:
- dokonywania wpłat przez stronę wesprzyj.wpolsce24.tv
- lub przekazania darowizny bezpośrednio na rachunek bankowy: 69 1020 4900 0000 8202 3036 2577 (odbiorca: Fratria SA, tytuł przelewu: Darowizna)
- oglądania wPolsce24 jak najczęściej i jak najdłużej
- mówienia o nas innym, żeby telewizja wPolsce24 zyskiwała coraz więcej wiernych Widzów
Przetwarzamy dane osobowe Darczyńców zgodnie z informacją w linku.
