MAŁGORZATA DYGAS: Dziewulanka z OpocznaMAŁGORZATA DYGAS: Dziewulanka z Opoczna. „Towarzystwo Zakładów Ceramicznych Dziewulski i Lange”

Firma „Dziewulski i Bracia Lange” dała początek przemysłowi ceramicznemu nie tylko w Polsce, lecz także na Ukrainie. Płytki z Opoczna jakością i wzornictwem stawały w szranki z wyrobami najsłynniejszych europejskich wytwórni. Dziś dzięki tradycji opoczyńskiej Polska zajmuje trzecią pozycję w Unii Europejskiej w produkcji ceramicznych płytek podłogowych i ściennych.

W II połowie XIX w. przy ulicy Staromiejskiej w Opocznie, niemal w centrum miasta, w niedużej cegielni rozpoczęto wypalanie cegieł z gliny. Właścicielami tego małego zakładu byli Jan Dziewulski (przemysłowiec, pionier przemysłu ceramicznego na ziemiach polskich i ukraińskich, zm. 1911 r.) oraz bracia Józef i Władysław Lange. Po kilku latach działalności cegielni w zakładzie „Dziewulski i Bracia Lange” zaczęto wypalanie cegły ogniotrwałej, płytek szamotowych oraz produkcję płytek kamionkowych. Jan Piotr Dekowski (etnograf, muzealnik i badacz terenowy, zm. 1988 r.) w „Przewodniku po ziemi opoczyńskiej” podaje, że Jan Dziewulski i bracia Józef oraz Władysław Lange w 1880 r. zakończyli budowę fabryki, w której mieściło się 18 pieców do wypalania płytek. Natomiast z zapisów w księdze wieczystej nieruchomości w mieście Opocznie wynika, że firma „Dziewulski i Bracia Lange” weszła w posiadanie pierwszej działki pod budowę projektowanego zakładu ceramicznego w 1867 r.