GRAŻYNA ANCYPAROWICZ: Zasada subsydiarności w polityce UEGRAŻYNA ANCYPAROWICZ: Zasada subsydiarności w polityce Unii Europejskiej w dobie koronakryzysu

Kryzys związany z COVID-19 uwypuklił znaczenie solidaryzmu europejskiego, a w szczególności wykazał pozytywną rolę, jaką antycykliczna dyskrecjonalna polityka fiskalna oraz koordynacja na szczeblu europejskim mogą odegrać w reagowaniu na duże wstrząsy gospodarcze i w ograniczaniu ich skutków społecznych.

Po kryzysie finansowym lat 2008–2009 gospodarka państw, które zrezygnowały z własnej waluty na rzecz euro, rozwijała się zbyt wolno; dotyczyło to przede wszystkim krajów śródziemnomorskich. Wśród ekonomistów analizujących przyczyny słabej koniunktury w strefie euro pojawiły się głosy, że skoro antycykliczna polityka monetarna nie przynosi oczekiwanych rezultatów, trzeba stymulować popyt konsumpcyjny narzędziami typowymi dla polityki fiskalnej, rezygnując na okres przejściowy z instrumentów dyscyplinujących sektor general government. Przeciwnego zdania byli ekonomiści, którzy zwracali uwagę, że w takim przypadku może się pojawić presja inflacyjna, uzasadniająca powrót do jastrzębiej polityki monetarnej, negatywnie oddziałującej na pożyczkodawców i wzmacniającej kurs euro, co – w konsekwencji – miałoby skutek odwrotny od zamierzeń, utrwaliłoby bowiem tendencje recesyjne. Spór ten okazał się bezprzedmiotowy, bo 11 marca 2020 r. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła pandemię COVID-19 wywołaną gwałtownym rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- -CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus – koronawirusa).