Od połowy lutego 2026 r. zakupy na stoiskach z warzywami i owocami powinny być prostsze. Nowe przepisy wprowadziły obowiązek oznaczania produktów sprzedawanych luzem flagą kraju pochodzenia. Zmiana ma ograniczyć wprowadzanie klientów w błąd i ułatwić szybkie sprawdzenie, skąd naprawdę pochodzi kupowana żywność.

Flaga zamiast drobnego druku

Przy warzywach i owocach sprzedawanych luzem muszą pojawić się wyraźne symbole graficzne – flagi państw, z których pochodzą. Nowy obowiązek dotyczy sklepów detalicznych i obejmuje wszystkie takie produkty, nie tylko popularne jabłka czy marchew, ale również np. banany.

Oznacza to, że klient robiący zakupy powinien od razu zobaczyć, z jakiego kraju pochodzi dany produkt. Celem zmian jest zwiększenie transparentności – konsument ma wiedzieć, czy kupuje żywność od lokalnego producenta, czy produkt sprowadzony z zagranicy.

Rzetelna i prawdziwa informacja o produkcie to jedno z najważniejszych praw konsumenta. (…) Działania UOKiK i kontrole Inspekcji Handlowej sprawiły, że obecnie wywieszki w sklepach w większości przypadków prawidłowo informują o kraju pochodzenia warzyw i owoców. Dla wielu osób ważne jest wspieranie polskich dostawców i wybieranie polskich produktów, dlatego sklepy nie powinny wprowadzać konsumentów w błąd

— mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny, zacytowany w komunikacie Urzędu.

Kontrole wykazały liczne nieprawidłowości

Zmiany są efektem wcześniejszych kontroli prowadzonych przez UOKiK oraz Inspekcję Handlową. Na stoiskach z produktami świeżymi regularnie wykrywano problemy z informowaniem o pochodzeniu żywności.

Najczęstsze nieprawidłowości obejmowały:

• brak informacji o kraju pochodzenia,

• sprzeczne komunikaty – inna informacja na etykiecie cenowej, a inna na opakowaniu zbiorczym,

• sugerowanie polskiego pochodzenia poprzez biało-czerwone elementy dekoracyjne, mimo że produkt był importowany.

Dotychczasowe przepisy unijne wymagały jedynie informacji w formie pisemnej. Ministerstwo Rolnictwa zdecydowało się jednak wprowadzić dodatkowy obowiązek graficzny, uznając, że symbol flagi jest łatwiejszy do zauważenia podczas szybkich zakupów.

Jakie informacje muszą znaleźć się przy produkcie

Nowe wytyczne zobowiązują sprzedawców do podawania kilku konkretnych informacji bezpośrednio przy towarze.

Na stoisku powinny się znaleźć:

• pełna nazwa państwa pochodzenia (zamiast ogólnych oznaczeń „UE” lub „spoza UE”),

• wyraźna flaga kraju na wywieszce lub w bezpośrednim sąsiedztwie produktu,

• klasa jakości oraz odmiana – w przypadkach, gdy wymagają tego szczegółowe normy, m.in. dla jabłek, cytrusów czy pomidorów.

Szersze zmiany w oznakowaniu żywności

Nowe oznaczenia przy warzywach i owocach to część szerszych zmian wprowadzanych w latach 2025–2026 w zakresie etykietowania żywności w Polsce.

Wcześniej nowe obowiązki objęły już m.in.:

• miody – z koniecznością podawania wszystkich krajów pochodzenia wraz z ich udziałem procentowym,

• dżemy i soki.

Zmiany mają zwiększyć przejrzystość rynku, a jednocześnie ograniczyć przypadki wprowadzania konsumentów w błąd. W takich sytuacjach sieci handlowe mogą ponosić dotkliwe konsekwencje.

Co może zrobić konsument

Kupujący ma prawo oczekiwać jasnej informacji o pochodzeniu produktu. Jeśli przy warzywach lub owocach sprzedawanych luzem nie ma flagi ani nazwy kraju, można zgłosić to do Inspekcji Handlowej lub poprzez formularz na stronie UOKiK.

Warto też pamiętać, że miejsce pakowania nie oznacza kraju pochodzenia. Nowe przepisy mają sprawić, że flaga jednoznacznie wskaże, w którym państwie dany owoc lub warzywo zostało wyprodukowane.

Oznaczenia wyraźnie się poprawiły

Według urzędu, skala nieprawidłowości spadła z kilkudziesięciu do około 1 proc. partii produktów. Jak wskazano w komunikacie, w latach 2019–2021 nieprawidłowości w oznaczeniach stwierdzano w niemal jednej trzeciej kontrolowanych placówek handlowych. W 2019 r. dotyczyły one 32,3 proc. skontrolowanych sklepów różnych sieci.

UOKiK podkreślił, że dzięki podjętym działaniom wywieszki w sklepach w większości przypadków prawidłowo informują konsumentów o kraju pochodzenia produktów, a kary finansowe spełniły funkcję dyscyplinującą i edukacyjną dla przedsiębiorców.

CZYTAJ TEŻ: Polska już wcześniej wiedziała o skażonym mięsie z Brazylii? „Brak odpowiedzi dlaczego ‘pilne kontrole’ ogłoszono dopiero teraz”

oprac. sc/UOKiK/wPolsce24/PAP

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!