Kto kręci ustawami akcyzowymi? E-papierosy kością niezgody. "Działania o znamionach lobbingu z niewytłumaczalnym wsparciem w MF"

Błyskawiczne tempo prac nad ustawą UD 308 (druk sejmowy 2457) budzi uzasadnione obawy o transparentność i rzetelność procesu stanowienia prawa. Zamiast kompleksowego uszczelnienia systemu podatkowego, co zakłada zamrożony w pracach rządowych projekt UD 363, procedowana jest ustawa o charakterze skrajnie punktowym. Akt ten nakłada dodatkową, 40-złotową akcyzę wyłącznie na e-papierosy indukcyjne, co wprost uderza w jedną konkretną technologię i faworyzuje pozostałych uczestników rynku.

W procesie legislacyjnym na pierwszy plan wysuwają się organizacje, które jako jedyne otwarcie lobbują za przyjęciem tych przepisów: Związek Pracodawców Branży Vapingowej oraz Stowarzyszenie Branży Alternatywnych Produktów Nikotynowych (SBAPN). Gremialny sprzeciw niemal wszystkich ekspertów podatkowych, przedstawicieli handlu oraz państwowych organów kontrolnych nie studzi ich zapału. Szokować może bezpośredniość przedstawicieli tej grupy – Przemysław Bobiński ze SBAPN, podczas posiedzenia sejmowej komisji, wprost nazwał procedowany akt „naszym projektem”.

Aby zrozumieć motywacje stojące za tymi działaniami, należy przeanalizować rynkowe powiązania obu organizacji. Zrzeszają one podmioty, które omijają płacenie akcyzy, opierając swój model biznesowy na sprzedaży urządzeń z grzałką ceramiczną, e-papierosów „na części” (tzw. składaków) oraz sprzętu umożliwiającego samodzielne dolewanie płynu. Ustawa UD 308 całkowicie ignoruje tę lukę, uderzając dodatkowymi obciążeniami podatkowymi wyłącznie w produkty ich rynkowej konkurencji.

Kluczową postacią ilustrującą architekturę tego lobbingu jest Denis Górski. Pełni on funkcję członka rady nadzorczej SBAPN, a zarazem jest prezesem spółki VAVO, zarządzającej siecią ponad 110 sklepów pod szyldem Vape Maniacy. Jaskrawym przykładem cynizmu tej grupy jest fakt, że w internecie krąży instrukcja stworzona przez tę właśnie sieć, doradzająca klientom, w jaki sposób skutecznie obchodzić przepisy akcyzowe. To właśnie organizacje zrzeszające takie podmioty jawią się dziś jako główni interesariusze rządowych zmian.

Działania o znamionach lobbingu znajdują niewytłumaczalne wsparcie w Ministerstwie Finansów, które zignorowało opinie Biura Legislacyjnego Sejmu, Rządowego Centrum Legislacji oraz Prokuratorii Generalnej. Resort, wbrew zgłaszanym postulatom, przeforsował zaledwie 14-dniowe vacatio legis. Tak drastycznie krótki okres wdrożeniowy stygmatyzuje jedną firmę i stanowi wyraźne faworyzowanie pozostałych podmiotów w branży. Prezes Prokuratorii Generalnej, Marek Miller, w oficjalnym piśmie twardo wskazał, że dublowanie prac legislacyjnych (UD 308 i UD 363) prowadzi do równoległych zmian tych samych przepisów, co drastycznie narusza zasadę racjonalnego ustawodawcy i pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji.

Tworzenie prawa pod dyktando wąskiej grupy interesów, przy jednoczesnym ignorowaniu twardych danych i głosu najważniejszych instytucji państwowych, podważa zaufanie obywateli do państwa. Optymalnym rozwiązaniem naprawczym jest natychmiastowe wstrzymanie prac nad wycinkowym projektem UD 308 i zintegrowanie go z kompleksową ustawą UD 363. Tylko całościowe procedowanie przepisów umożliwi rzetelne uszczelnienie rynku i zablokuje możliwość wykorzystywania aparatu państwowego do eliminacji rynkowej konkurencji.