TSUE orzekł ws. kredytu konsumenckiego. Ekspert wyjasnia: "Stanowisko to ma ogromne znaczenie dla wielu sporów"

TSUE orzekł, że bank nie może pobierać odsetek od dodatkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Sprawa dotyczy konsumenta, któremu bank naliczył odsetki nie tylko od wypłaconej kwoty kredytu, ale też od ubezpieczenia. „Stanowisko to ma ogromne znaczenie dla wielu sporów, które klienci toczą obecnie z kredytodawcami, w których kwestionują możliwość naliczania odsetek od kosztów kredytu. Liczę, że za sprawą tego wyroku ogólny koszt kredytów konsumenckich może się obniżyć, a postanowienia umów będą prostsze i bardziej zrozumiałe dla konsumentów” - powiedział rzecznik finansowy Michał Ziemiak.

TSUE odpowiedział na pytania prejudycjalne Sądu Rejonowego we Włodawie dotyczące wykładni przepisów dyrektywy w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sprawa dotyczy konsumenta, któremu bank naliczył odsetki nie tylko od wypłaconej kwoty kredytu konsumenckiego, ale również od składki ubezpieczeniowej. Konsument ten wniósł sprawę do sądu, bo chce spłacić kredyt bez odsetek i innych opłat.

Sprzeczne z dyrektywą

Polski sąd zapytał TSUE o to, czy w ramach umowy na kredyt bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, ale także od dodatkowych kosztów kredytu (np. ubezpieczenia). Zapytał też, czy konsument musi być jasno poinformowany, że odsetki są liczone od wyższej kwoty niż faktycznie wypłacony mu kredyt.

TSUE uznał, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu konsumenckiego jest sprzeczne z dyrektywą w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Jak podkreślił, „całkowita kwota kredytu” nie może obejmować żadnych kwot przeznaczonych na wywiązanie się z zobowiązań uzgodnionych w ramach danego kredytu, takich jak koszty ubezpieczenia i wszelkiego rodzaju inne opłaty, które konsument jest zobowiązany uiścić.

Trybunał w Luksemburgu zaznaczył ponadto, że stopa oprocentowania mająca zastosowanie do wszystkich kwot udostępnionych konsumentowi nie obejmuje kwot przeznaczonych przez kredytodawcę na pokrycie kosztów związanych z danym kredytem, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. Bank nie może więc stosować umownej stopy oprocentowania do tych kwot.

TSUE zauważył jednak, że fakt, iż koszty dodatkowe nie są uwzględnione w całkowitej kwocie kredytu, nie oznacza, że nie mogą one zostać nałożone przez kredytodawcę, na przykład przez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie.

„Ogromne znaczenie dla wielu sporów”

Stanowisko to ma ogromne znaczenie dla wielu sporów, które klienci toczą obecnie z kredytodawcami, w których kwestionują możliwość naliczania odsetek od kosztów kredytu. Liczę, że za sprawą tego wyroku ogólny koszt kredytów konsumenckich może się obniżyć, a postanowienia umów będą prostsze i bardziej zrozumiałe dla konsumentów

— powiedział PAP Rzecznik Finansowy Michał Ziemiak.

W jego opinii wyrok Trybunału potwierdza, że naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów narusza postanowienia ustawy o kredycie konsumenckim, która stanowi implementację prawa unijnego w tym zakresie. Tym samym – zdaniem Rzecznika - w związku z tym takie działanie może podlegać sankcjom przewidzianym na gruncie ustawy, w tym przede wszystkim tzw. sankcji kredytu darmowego.

Poinformowanie w zrozumiały sposób o wszystkich kosztach kredytu, w tym o stopie oprocentowania i warunkach jej zastosowania, stanowi jeden z najistotniejszych obowiązków informacyjnych spoczywających na kredytodawcy. Podkreśliliśmy to w naszym ogólnym oświadczeniu w sprawie sankcji kredytu darmowego, jakie w zeszłym roku zdecydowaliśmy się wydać po raz pierwszy w historii urzędu z uwagi na skalę i wagę problemu

— powiedział Michał Ziemiak.

„Otwarte setki spraw z tego obszaru”

Stwierdził on, że stanowisko TSUE może istotnie zmienić sytuację konsumentów, którzy dochodzą swoich praw. Tylko w 2025 r. do Rzecznika Finansowego trafiło prawie 9,3 tys. wniosków o interwencję lub postępowanie polubowne w sprawach z zakresu sankcji kredytu darmowego. Z danych RF wynika również, że osoby, które wystąpiły na drogę sądową, złożyły do urzędu ponad 1,6 tys. wniosków o wydanie oświadczenia zawierającego tzw. istotny pogląd.

W tego typu sprawach naszej pomocy poszukują najczęściej profesjonalni pełnomocnicy. Skala jest tak duża, że w stosunku do powtarzalnych sporów dotyczących sankcji kredytu darmowego zdecydowałem się wydać ogólne oświadczenie. Znaczenie oświadczenia ogólnego i indywidualnego jest jednakowe. Mam więc nadzieję, że to rozwiązanie docenią pełnomocnicy i sędziowie. Analiza dzisiejszego wyroku TSUE wskazuje, że treść tego oświadczenia pozostaje aktualna i zachęcamy do korzystania z niego

— stwierdził Rzecznik Finansowy.

Dodał, że liczy też na zmianę podejścia podmiotów rynku finansowego. Do tej pory postępowania interwencyjne zwykle nie kończyły się sukcesem.

Mamy otwarte setki spraw z tego obszaru. Zachęcamy do przedsądowego rozwiązania sporów przy naszej pomocy

— powiedział Michał Ziemiak.

xyz/PAP