Wczoraj rano na jednej ze stacji benzynowych w Warszawie kandydat na przyszłego premiera z Prawa i Sprawiedliwości prof. Przemysław Czarnek, reagując na gwałtowny wzrost cen paliw, przedstawił dziennikarzom projekt ustawy o przejściowym obniżeniu podatków VAT, akcyzy i od sprzedaży detalicznej, zawartych w cenie paliwa. Chodzi o obniżenie stawki podatku VAT z obecnych 23 proc. do 8 proc., stawki akcyzy o ok. 9-10 proc., a także rezygnacji z poboru podatku od sprzedaży detalicznej, co w konsekwencji pozwoliłoby na obniżkę cen paliw na stacjach o przynajmniej 80 gr/litr. Taki nieskomplikowany projekt ustawy mógłby zostać uchwalony już w tym tygodniu, bowiem tak się złożyło, że posiedzeniu Sejmu towarzyszy posiedzenie Senatu, a i prezydent Nawrocki, zapewne podpisałby bez zwłoki ustawę obniżającą ceny paliw na stacjach benzynowych.

To, co się dzieje od ponad tygodnia na stacjach benzynowych, nie powinno być dla rządu Tuska zaskoczeniem. Jasne było przecież, że konflikt w Zatoce Perskiej, gdzie znajdują się czołowi producenci i jednocześnie eksporterzy ropy naftowej i gazu ziemnego, musiał wywołać reakcję na rynku światowym. Ceny ropy naftowej w ciągu ostatnich 10 dni wzrosły w przypadku ropy Brent z ok. 70 USD za baryłkę do ponad 100 USD za baryłkę w ostatni poniedziałek i wszystko wskazuje na to, że tendencja wzrostowa na tym rynku będzie utrzymywać, natomiast ceny gazu wzrosły już o ponad 60 proc., a kontrakty na gaz opiewają już na co najmniej 64 euro za MWh. Ponieważ konflikt w Zatoce Perskiej według między innymi zapowiedzi prezydenta Trumpa potrwa przynajmniej 4-5 tygodni, więc sytuacja na rynkach surowców energetycznych może wrócić do stanu sprzed kryzysu dopiero za kilka miesięcy.

Już tydzień temu na posiedzeniu rządu premier Tusk próbował zmierzyć się z rosnącymi cenami paliw, ale wyszło jak zwykle, czyli byle jak. Premier wypowiedział się, a jakże, jak zachowa się w tej sytuacji spółka paliwowa i gazowa Orlen, mianowicie że „Orlen użyje narzędzi finansowych na przykład związanych z marżą tak, aby ewentualne skoki cen ropy na giełdach światowych nie odbiły się w sposób masywny i bardzo dokuczliwy na cenach paliwa w Polsce”. Orlen to spółka giełdowa i ta wypowiedź premiera wywołała gwałtowną przecenę akcji tej firmy z ok. 120 zł za akcję do ok. 115 zł za akcję, co oznacza obniżenie wyceny całej spółki o około 5 mld zł, z czego dokładnie połowa przypadła na Skarb Państwa. Ale ani wtedy, ani teraz, premier Tusk nawet nie zająknął się o możliwości użycia do obniżki cen paliw, instrumentów, które są w jego kompetencjach, takich jak wskazane w projekcie ustawy PiS, a więc stawek VAT, akcyzy i podatku od sprzedaży detalicznej.

Drastyczny wzrost cen paliw, szczególnie oleju napędowego, uderzył z całą siłą w polskich rolników, którzy właśnie rozpoczynają wiosenne prace polowe, a tak drogie paliwo będzie miało wpływ na koszty wytwarzania, co przy obecnym, bardzo niskim poziomie cen na większość produktów rolnych, jeszcze bardziej pogłębi nieopłacalność produkcji rolnej. Poważnym składnikiem kosztów wytwarzania w rolnictwie są także ceny nawozów sztucznych, a te także zapewne gwałtownie wzrosną, bowiem gaz ziemny aż w 80 proc. decyduje o kosztach ich wytworzenia. Spółka giełdowa tarnowskie Azoty, także spółka Skarbu Państwa, podjęła decyzje i wydała komunikat „o tym, że wycofuje zamówienia na nawozy azotowe, a także odwołuje wszystkie cenniki na nawozy azotowe o obowiązujące w spółkach Grupy Azoty”. A więc spółka Skarbu Państwa, przewidując wzrost cen gazu ziemnego, który jak już wspomniałem, aż w ok. 80 proc. decyduje o kosztach wytwarzania nawozów sztucznych, chce zarobić dodatkowo na rolnikach, bo chce im sprzedać po znacznie wyższych cenach nawozy wyprodukowane z tańszego gazu i nie ma na to reakcji ani ministra Aktywów Państwowych, ani ministra rolnictwa.

Jeszcze w kampanii wyborczej roku 2023, Donald Tusk na spotkaniach ze swoimi zwolennikami swobodnie ustalał cenę benzyny na poziomie 5,19 zł za litr, gdy tylko wróci do rządzenia w Polsce, teraz kiedy rządzi, publicznie twierdzi, że nie ma wpływu na ceny paliw. Wczoraj na konferencji prasowej pytany o reakcję rządu na gwałtownie rosnące ceny paliw, odsyłał dziennikarzy do innego Donalda, czyli prezydenta Trumpa, choć przecież to oczywiste, że wysokość podatków zawartych w cenach paliw, to jak najbardziej kompetencje premiera polskiego rządu. Wygląda na to, że rząd Tuska przyjął w sprawie cen paliw strategię na przeczekanie, ale wzrost cen paliw, ale także gazu ziemnego jest tak gwałtowny i duży, że przeczekać się jednak tego nie da.