W mediach emocje, bo w 2025 r. dług SP sięgnął 2 bln zł. Jest gorzej: wynosi już 2,4 bln zł. Najszybsze tempo zadłużania w historii

Po komunikacie resortu finansów, z którego wynikało, że zadłużenie Skarbu Państwa na koniec 2025 roku, wyniosło 1,95 blin zł, a na koniec stycznia 2026 roku już 1,99 bln zł w niektórych mediach pojawiły się alarmistyczne tytuły, że polski dług sięga 2 bln zł. Jest jednak znacznie gorzej, bo dług publiczny mierzony metodą unijną (ESA2010) to nie tylko suma kolejnych deficytów budżetowych ale także wydatki na realizację zadań publicznych finansowane ze środków pozabudżetowych, a także dług sektora samorządowego.

I polski dług instytucji sektora rządowego i samorządowego, bo taka jest pełna nazwa długu publicznego mierzonego metoda unijną (EDP), już na koniec 2024 roku przekroczył 2 bln zł i wyniósł 2 biliony 12 miliardów złotych a po 3. kwartałach tego roku wyniósł 2 biliony 222 mld zł, a na koniec najprawdopodobniej wyniesie 2,4 bln zł ( dane w tej sprawie minister finansów opublikuje pod koniec marca).

Najszybsze tempo zadłużania w naszej historii

Przypomnijmy, że gdy władzę objęła koalicja 13 grudnia już w pierwszym roku jej rządzenia, deficyt budżetowy ostatecznie wyniósł aż 211 mld zł, w roku 2025 deficyt ten wyniósł wg wstępnego szacunku aż 276 mld zł, a deficyt zaplanowany na 2026 rok, ma wynieść aż 272 mld zł.

Sama suma deficytów budżetowych za te 3 lata wyniesie blisko 760 mld zł, a razem z długiem powstającym poza budżetem, bo minister Domański chętnie pożycza pieniądze poza budżetem, aby realizować zadania publiczne, dług publiczny wzrośnie o blisko 1 bilion 100 mld zł. To najszybsze tempo zadłużania w naszej historii, a także w UE, gdzie w ostatnich 2 latach jesteśmy liderem tego niechlubnego procesu i potwierdzają to dane liczbowe, w okresie ponad 30 lat od 1990 roku do 2023 roku, wszystkie ówczesne rządy zadłużyły nasz kraj na około 1,7 biliona zł, rządy Tuska tylko przez 3 lata, jak już wspomniałem, zadłużą nas aż o 1,1 biliona złotych.

Poważny problem ministra Domańskiego

Jedną z kluczowych przyczyn tego dramatycznego stanu finansów publicznych jest polityczne przyzwolenie koalicji 13 grudnia na niepłacenie, albo tylko symboliczne płacenie podatków „przez bliskich i znajomych królika”. Minister Domański w tym roku realizuje już trzeci budżet tej koalicji i gołym okiem widać, że ma poważny problem z realizacją dochodów budżetowych w tym przede wszystkim tych podatkowych. mimo wzrostu PKB, który wyniósł 3 proc., do planowanych dochodów, zabrakło mu aż 56 mld zł, a w 2025 roku, mimo 3,6  proc. wzrostu PKB, jak wszystko na to wskazuje, do planu zabrakło mu, ponad ok 42 mld zł dochodów podatkowych, w tym głównie z VAT i CIT.

Dobitnym potwierdzeniem problemów z dochodami podatkowymi przy rządach tej koalicji jest plan wpływów podatkowych na 2026 rok, wpływy z VAT mają wynieść 341,5 mld zł, czyli są niższe od tych planowanych na rok 2025 (miały wynieść 350 mld zł), a wpływy z CIT mają wynieść 80,5 mld zł i są one wyższe o tych 2025 roku o 10 mld zł , tyle tylko, że zasadnicza część tego wzrostu, to dochody z podwyższenia opodatkowania banków, z czego minister spodziewa przynajmniej 7 mld zł dodatkowych dochodów. Wszystkie te fakty są potwierdzeniem, że za rządów tej koalicji obowiązuje, jak już wspomniałem, polityczne przyzwolenie na niepłacenie podatków przez wybranych podatników, jak się można domyślać, głównie tych związanych z obecną koalicją. Tak niestety było podczas poprzednich rządów Platformy w latach 2008-2015, powołana później sejmowa komisja śledcza ustaliła, że w tym okresie wyłudzono co najmniej 250 mld zł podatku VAT.

Niezbyt optymistyczne prognozy

W tej sytuacji dług publiczny w relacji do PKB przez zaledwie 2 lata rządów Tuska, wzrósł o blisko 11 pp ze wspomnianych 49,6 proc. PKB w 2023 roku do blisko 60 proc. PKB w 2025 roku, a na koniec 2026 roku wyniesie ponad 66 proc. PKB, a więc w ciągu 3 lat, wzrośnie aż o blisko 17 pp.

Kwotowo to wzrost długu (EDP) z 1,69 bln zł na koniec 2023 roku do 2,01 bln zł na koniec 2024 i szacunkowo blisko 2,4 bln zł na koniec 2026 roku 2024 roku. Niestety raport KE, który ukazał się kilkanaście dni temu, prezentuje prognozę z której wynika, że dług naszego kraju będzie rósł.

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!