Gwałtowny wzrost cen ropy i gazu. Rośnie także inflacja. "Europa jest najbardziej narażoną główną gospodarką". 4 tygodnie będą decydujące!

Wojna na Bliskim Wschodzie spowodowała gwałtowny wzrost kosztów energii. Ceny gazu w Europie nie zwalniają we wzrostach - paliwo drożeje kolejną sesję, a w ciągu ostatnich 2 dni zyskało ponad 50 proc. Inwestorzy niepokoją się w związku ze wstrzymaniem dostaw LNG z Kataru. „Gospodarka Europy może przetrzymać wojnę w Iranie, jeżeli skończy się w ona w ciągu miesiąca; następne cztery tygodnie zadecydują o tym, czy gospodarka Europy stanie w obliczu nowego kryzysu, czy grożą jej jedynie wyboje na drodze do odbudowy - oceniła agencja Bloomberga.

QatarEnergy potwierdził wczoraj wstrzymanie produkcji. Wśród inwestorów rośnie niepokój co do tego, jak długo będzie zawieszony eksport gazu z Kataru, który wstrzymał produkcję skroplonego gazu ziemnego w największym na świecie obiekcie eksportowym po ataku irańskiego drona. Obiekt Ras Laffan należący do QatarEnergy dostarcza około jednej piątej globalnego zaopatrzenia w LNG.

w tej sytuacji benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Entawex Dutch TTF) są na poziomie 51,70 euro za MWh, wyżej o 16,2 proc., po zwyżkach notowań w trakcie handlu w poniedziałek o prawie 50 proc.

CZYTAJ TAKŻE: Saudi Aramco wstrzymuje prace rafinerii w Ras Tanura. To efekt odwetowego uderzenia Iranu. „Wybuch pożaru na niewielką skalę”

To poważny wstrząs

Analitycy wskazują z kolei, że najważniejszym pytaniem pozostaje to, jak długo potrwają walki na Bliskim Wschodzie.

Sytuacja ta grozi najpoważniejszym wstrząsem na rynkach gazu od czasu inwazji Rosji na Ukrainę cztery lata temu, która zakłóciła globalny handel energią.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio zapowiedział, że najsilniejsze ataki ze strony USA na Iran dopiero mają nadejść.

Najsilniejsze uderzenia ze strony naszego wojska dopiero nadejdą

— powiedział szef amerykańskiej dyplomacji.

Mamy nadzieję, że narodowi irańskiemu uda się obalić obecne władze, ale to nie jest celem naszej operacji

— oświadczył wczoraj Rubio, który podkreślił, że celem amerykańskiej operacji jest zniszczenie zdolności balistycznych i marynarki wojennej Iranu. Rubio zapowiedział też, że następna faza operacji będzie dużo silniejsza od obecnej.

Prezydent USA Donald Trump wskazał z kolei, że USA będą kontynuować operację w Iranie, bez względu na to, czego będzie to wymagało.

Spodziewamy się znacznej zmienności cen gazu w nadchodzących dniach, ponieważ uczestnicy rynku oceniają wpływ utraconej produkcji LNG na swoje portfele dostaw. Nabywcy, którzy będą najbardziej agresywni w zakupach spot w najbliższym czasie, prawdopodobnie będą z rynków Azji i Pacyfiku

— powiedział Ross Wyeno, zastępca dyrektora ds. krótkoterminowych analiz rynku LNG w S&P Global Energy.

CZYTAJ TAKŻE: TYLKO U NAS. Obajtek: „Zabezpieczyliśmy Polskę i cały region”. Były prezes Orlenu ocenia też, co stanie się z cenami ropy

Miesiac, bo inaczej będą poważne kłopoty

Agencja Bloomberga ocenia, że gospodarka Europy może przetrzymać wojnę w Iranie, jeżeli skończy się w ona w ciągu miesiąca; następne cztery tygodnie zadecydują o tym, czy gospodarka Europy stanie w obliczu nowego kryzysu, czy grożą jej jedynie wyboje na drodze do odbudowy. Taki termin zakreślił także w swoim weekendowym wystąpieniu prezydent USA Donald Trump.

Dłuższa kampania grozi wyhamowaniem raczkującego odrodzenia strefy euro, a jednocześnie ponownym rozbudzeniem sił inflacyjnych, z którymi zaciekle walczył Europejski Bank Centralny. Uzależnienie od ropy i gazu, sprowadzanej z regionu, w którym toczą się walki, sprawia, że Europa jest najbardziej narażoną główną gospodarką

— ocenił cytowany przez agencję Carsten Brzeski, szef działu badań ING.

Jeśli konflikt będzie krótkotrwały, a ceny energii wzrosną tylko chwilowo, to szkody będą ograniczone. Jednak przedłużająca się wojna, podnosząca ceny ropy i gazu, może zmusić rządy do większych wydatków, aby chronić wyborców przed rosnącymi kosztami konfliktu

– ocenili analitycy Bloomberga.

W tym roku perspektywy gospodarki europejskiej wyglądały obiecująco. Jednak eskalacja konfliktu z Iranem następuje jako kolejne zawirowanie, po ponownym zamieszaniu wokół amerykańskich ceł - zauważyła agencja.

Spodziewałbym się, że Trump dołoży wszelkich starań, aby zapobiec długotrwałemu wzrostowi cen energii, który mógłby zaszkodzić mu w kraju

— powiedział Holger Schmieding, główny ekonomista niemieckiego banku Berenberg.

Choć to Iran zapowiedział zamknięcie Cieśniny Ormuz – szlaku, przez który przepływa około jednej piątej światowego transportu ropy naftowej i gazu drogą morską - to Teheran również ma poważne powody, aby uniknąć tam nadmiernych napięć.

Chiny, które są, obok Rosji, jedynym mocarstwem wspierającym Iran, pozostają w dużym stopniu uzależnione od importu ropy tym szlakiem morskim i będą wywierać presję na Teheran

— ocenił ekonomista UniCredit Edoardo Campanella, cytowany przez Bloomberga.

Budzi się inflacja

Obecnie cena ropy wzrosła do 80 dolarów za baryłkę, ze średniej sprzed eskalacji wynoszącej około 65 dolarów. Może ona - według Bloomberga - przekroczyć 100 dolarów, jeśli dostawy przez Cieśninę Ormuz zostaną odcięte.

Członek zarządu EBC Philip Lane zapewnił, że Europejski Bank Centralny „będzie uważnie monitorował rozwój sytuacji”. Ekonomista przytoczył w wywiadzie dla „Financial Times” wcześniejszy scenariusz, wskazujący na „znaczny wzrost inflacji napędzanej cenami energii i gwałtowny spadek produkcji”, wywołany zakłóceniami w dostawach energii, które wynikają z wojny na Bliskim Wschodzie.

Decydenci nadal będą bacznie obserwować ceny gazu w Europie, które wzrosły o ponad 60 proc. od piątkowego zamknięcia giełd po tym, gdy Katar wstrzymał produkcję w największym na świecie obiekcie eksportowym z powodu ataków Iranu.

Ten moment jest szczególnie niefortunny dla Europy, gdzie zapasy są już niezwykle niskie. Oznacza to, że Stary Kontynent będzie musiał latem importować duże ilości skroplonego gazu ziemnego, by napełnić zbiorniki przed przyszłą zimą. Z reguły stały szok dotyczący ropy naftowej, podwyższający jej cenę o 10 dolarów za baryłkę, podniósłby inflację w strefie euro o 0,4 punktu procentowego - oszacował Morgan Stanley.

CZYTAJ TAKŻE: Cieśnina Ormuz zablokowana. Ropa i gaz coraz droższe. „Amerykańskie działania to również ostrzeżenie dla Rosji”

Robert Knap/PAP

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!