Komisarz ds. handlu Marosz Szefczovicz ogłosił, że Komisja Europejska i Ukraina wstępnie porozumiały się w sprawie nowej umowy handlowej. Porozumienie obejmuje zobowiązanie Ukrainy do stopniowego dostosowania standardów produkcji rolnej do standardów UE do 2028 r. „Nie jest to dobra wiadomość dla polskich rolników i przemysłu rolno-spożywczego, bo utrzymanie preferencyjnych zasad dostępu do unijnego rynku to nic innego jak nieuczciwa konkurencja” - napisała europoseł Anna Bryłka.

Nowy rozdział w stosunkach handlowych

„Umowa ta otwiera nowy rozdział w stosunkach handlowych UE-Ukraina. Określa ona długoterminowe, przewidywalne i wzajemne ramy, korzystne dla eksporterów, przedsiębiorstw i rolników po obu stronach oraz wzmacnia drogę Ukrainy do członkostwa w UE”

— zaznaczył komisarz.

Jak powiedział, „jest to silny sygnał niezachwianego poparcia Ukrainy”, a także odpowiedź na obawy wyrażane przez państwa członkowskie, rolników i producentów żywności.

Stopniowe dostosowanie produkcji rolnej

Szefczovicz podkreślił, że kluczowy element porozumienia obejmuje zobowiązanie Ukrainy do stopniowego dostosowania standardów produkcji rolnej do standardów unijnych do 2028 r. Chodzi o np. dobrostan zwierząt i stosowanie pestycydów.

Umowa zawiera też - jak dodał - „solidny mechanizm” ochrony rynków UE, zwłaszcza w obszarach, w których import z Ukrainy mógłby spowodować poważne trudności dla państw członkowskich.

W czerwcu 2022 roku UE zdecydowała się tymczasowo znieść cła i limity ilościowe na produkty rolne z Ukrainy. Decyzja ta zapadła w reakcji na rosyjską inwazję i miała na celu wsparcie Ukrainy w obliczu wyższych kosztów eksportu przez terytorium UE po tym, gdy Rosja zagroziła bezpieczeństwu tradycyjnych szlaków żeglugowych na Morzu Czarnym.

Na początku czerwca zawieszono jednak te preferencje handlowe. Powodem były protesty w krajach unijnych sąsiadujących z Ukrainą, zwłaszcza w Polsce, wywołane nadmiernym napływem do nich tańszego ukraińskiego zboża, mięsa drobiowego i cukru.

W rezultacie UE wróciła do obowiązującej przed wojną umowy handlowej z Ukrainą, ponownie wprowadzając cła i limity ilościowe na niektóre produkty rolne. KE podała wtedy, że umowa ta będzie obowiązywała do czasu wynegocjowania nowej umowy z Ukrainą.

Szefczovicz wyjaśnił, że mechanizm ochronny w nowej umowie polega m.in. na tym, że importowe kwoty handlowe z Ukrainy w przypadku produktów wrażliwych, takich jak jaja, cukier i pszenica, wzrosły, ale pozostają poniżej „historycznych wolumenów handlowych”, aby zapewnić stabilność rynku UE. Do wrażliwych produktów zaliczono też drób, miód i kukurydzę.

Ukraina tymczasem zwiększy kwoty na eksport wieprzowiny, drobiu i cukru oraz obniży lub zlikwiduje cła na inne produkty. Jak powiedział komisarz, zwiększy to możliwości eksportowe europejskich rolników, zwłaszcza w państwach członkowskich sąsiadujących z Ukrainą.

Pełna liberalicja na niektóre produkty

Unijny komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansen powiedział na konferencji prasowej, że w przypadku niektórych produktów uzgodniono pełną liberalizację, na przykład produktów mlecznych, takich jak mleko w proszku i mleko fermentowane, ale też grzybów i soku winogronowego.

Porozumienie wymaga jeszcze uzgodnienia kwestii technicznych.

Wynik tych negocjacji będzie musiał jeszcze zostać zatwierdzony przez obie strony w odpowiednich procedurach. W przypadku UE umowę będą musiały poprzeć państwa członkowskie w ramach Rady UE.

Bryłka: To nie jest dobra wiadomość

Nowa umowa handlowa z Ukrainą będzie gotowa do końca lipca, jej przyjęcie zastąpi obowiązujące teraz przepisy przejściowe. Negocjacje trwają od 2 czerwca, czyli równo trzy tygodnie. Według informacji przekazanych dzisiaj przez Komisję nowe porozumienie ma mieć już charakter długotrwały, a celem strony ukraińskiej jest większa liberalizacja. Nie jest to dobra wiadomość dla polskich rolników i przemysłu rolno-spożywczego, bo utrzymanie preferencyjnych zasad dostępu do unijnego rynku to nic innego jak nieuczciwa konkurencja.

— napisała europoseł Anna Bryłka.

PAP/flot