Koordynacja polityki pieniężnej i fiskalnej. Istota polityki fiskalnej. Podatki pod lupą teorii optymalnego opodatkowania

„W świadomości ludzi jest tak, że nie ma innego sposobu, jak tylko CIT” – mówi dr. hab. Feliks Grądalski, redaktor naczelny czasopisma naukowego „Bank i Kredyt”, na łamach Obserwatora Finansowego.

Podatki pod lupą: Jaka jest istota polityki fiskalnej?

Podatek CIT zniechęca do akumulacji kapitału własnego firm

W ramach polityki fiskalnej stosujemy w systemie podatkowym taki instrument, który zniechęca do akumulacji kapitału własnego firm. Podatek CIT, czyli Corporate Income Tax, jest konstrukcją, która zniechęca, ogranicza akumulację, czyli rozwój, z kapitałów własnych. Jeśli tak jest, to w związku z tym firmy są skazane na korzystanie z finansowania z kapitału zewnętrznego, a cena kapitału zewnętrznego jest już określona przez stopę procentową.

Problemy z systemem podatkowym w Polsce

Cofnijmy się do roku 1990, czyli wtedy, kiedy w gruncie rzeczy, system centralnego planowania został odsunięty. Otrzymaliśmy zielone pole. Proszę Państwa, to jest zdarzenie historyczne i to jest dar historii, że nagle mogliśmy zbudować na zielonym polu bez przeszłości inercji podatkowej, mogliśmy zbudować system podatkowy raz, że od zera, a dwa, żeby odpowiadał – system podatkowy musi być krojony jak garnitur na okoliczności danego kraju, klimatu itd. – który by odpowiadała krajowi w okresie transformacji, a nie jakiemuś innemu krajowi, który jest rozwiązany. Mieliśmy niepowtarzalną szansę. Ta szansa nam już uciekła. Co należało zrobić? Należało nie spieszyć się, tylko po pierwsze przeprowadzić w ciągu 1-2-3 lat głęboką dyskusję filozoficzno-teoretyczną nad systemem podatkowym właściwym dla kraju, który dopiero wchodzi w okres transformacji systemowej. To jest pierwsza sprawa. Nie przeprowadziliśmy takiej dyskusji. I druga sprawa to jest to, że w gruncie rzeczy implementowaliśmy albo skopiowaliśmy, w tym czasie, skopiowaliśmy system podatkowy i rozwiązania podatkowe od sąsiadów naszych zza Odry w proporcji 1:1. I to w ogóle nie pasowało do naszej sytuacji.

Jak opodatkować aktywność gospodarczą w Polsce?

W świadomości ludzi jest tak, że nie ma innego sposobu, jak tylko CIT. Nie. Nie prawda. Jest wiele innych sposobów, które mogą dać znacznie większy wpływ bez tych negatywnych skutków – podatki ryczałtowe na przykład. Tysiące lat kasy były zapełniane – faraonów, królów, książąt itd. – podatkami ryczałtowymi. W tej chwili ten podatek ryczałtowy został zepchnięty całkowicie gdzieś tam na całkowity już margines.