Pod koniec XIX w., gdy Polska była wymazana z mapy, Zakopane stało się miejscem, w którym polskość tętniła najmocniej. To tu tworzyli Tetmajer, Witkacy i Szymanowski. To tu rodziła się nowoczesna sztuka, badano ludową kulturę góralską i planowano polityczne inicjatywy. Dlaczego właśnie na Podhalu powstała „duchowa stolica Polski”? I jak góralski mit stał się jednym z fundamentów polskiej tożsamości w XX w.?.

Zakopane powstało w miejscu dawnych sezonowych osad pasterskich. Przez wieki funkcjonowało jako niewielka, skryta u podnóża Tatr wieś, licząca zaledwie kilkudziesięciu mieszkańców i niemal odcięta od reszty kraju. Surowy klimat, trudny teren oraz brak rozwiniętej infrastruktury sprawiały, że osada rozwijała się bardzo powoli. Miejscowi utrzymywali się głównie z pasterstwa, rzemiosła oraz skromnego handlu z sąsiednimi regionami. Nikt wówczas nie przypuszczał, że wyrośnie tu jedno z najbardziej turystycznych miejsc w odrodzonej Rzeczypospolitej, a przed odzyskaniem niepodległości stanie się najważniejszym punktem na mapie nieistniejącego kraju.