W XIX w. Rosja najechała i zaanektowała obszary dzisiejszego Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Kraje te uzyskały niepodległość na początku lat 90. XX w., jednak Rosja zdaje się przeświadczona, że narody te muszą pozostać częścią jej strefy wpływów.

Azja Środkowa ma strategiczne znaczenie zarówno dla Rosji, jak i Chin – ze względu na bezpieczeństwo, stabilność gospodarczą i wpływy geopolityczne. Rosja utrzymuje w wymienionym regionie tradycyjne wpływy poprzez sojusze bezpieczeństwa i powiązania gospodarcze, a znaczenie Chin bardzo wzrosło w ostatnich dekadach ze względu na ogromne inwestycje gospodarcze, zwłaszcza w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku. Jak również obawy o bezpieczeństwo strategicznie położonej prowincji Sinciang, zajętej przez ChRL w 1949 r. i zamieszkiwanej przez 12 mln Ujgurów – prześladowanych i oskarżanych przez władzę o separatyzm oraz podobnie traktowanych Kazachów. Oba państwa współpracują w kwestiach bezpieczeństwa regionalnego, ale jednocześnie rywalizują, ponieważ kraje Azji Środkowej równoważą relacje z Moskwą i Pekinem.