Dzisiaj wolność chodzi samopas. A wtedy: hulaj dusza, piekła nie ma.

Nie trzeba znać nazwiska Norberta Eliasa, wybitnego niemieckiego myśliciela pochodzenia żydowskiego, by dzieje ludzkości ująć jako proces cywilizacyjny. Czyli ciąg pozytywnych przemian – rozwoju gospodarczego, kulturowego, technologicznego. Podkreśla się czasem, że cywilizacja nie jest możliwa bez zbioru zakazów i reguł, dzięki którym chronimy się przed tymi impulsami, które pochodzą od naszej przyrodzonej, zwierzęcej natury.