Nikołaj Płatonowicz Patruszew to rosyjski polityk i oficer służb specjalnych w stopniu generała, bliski współpracownik i towarzysz „podróży” (paputczik) Władimira P. Był dyrektorem Federalnej Służby Bezpieczeństwa (1999–2008). W 1998 r. został szefem Głównego Zarządu Kontroli Prezydenta Rosji. W tym samym roku powrócił do FSB na stanowisko zastępcy dyrektora i szefa departamentu zajmującego się bezpieczeństwem ekonomicznym. Od 1999 r. pierwszy zastępca dyrektora FSB, a następnie dyrektor. Od 12 maja 2008 r.