Niewystarczalność słów. "Szkoła miejscem polowania na człowieka?"Niewystarczalność słów. "Zostaje naruszone nasze elementarne wyobrażenie o świecie"

AW_szkola_01092020_07.webp.jSe6qqOHMmHN_1VjsAkA.9F2pzjifiA.webp
Andrzej Wiktor
FacebookTwitter
Artykuł premium
Dołącz

Nie mamy języka dla noża wyciągniętego w szkolnym korytarzu. Nie mamy go, ponieważ wciąż próbujemy opisywać niewyobrażalne wydarzenie za pomocą słów przeznaczonych do zwyczajnych spraw.

Są wydarzenia, wobec których język zachowuje się tak, jakby nagle przestał działać. Nie dlatego, że zabrakło nam słów. Przeciwnie: mamy ich tysiące, całe słowniki, podręczniki retoryki, gotowe formuły na każdą okazję. Potrafimy opisać kryzys rządu, katastrofę finansową, pogodę, która znów zaskoczyła drogowców, i mecz, którego wynik rozczarował kibiców. Umiemy dużo mówić o przemocy, przestępczości, bezpieczeństwie, wychowaniu, kryzysie psychicznym i kondycji młodego pokolenia. A jednak, kiedy dochodzi do ataku nożownika w szkole, okazuje się, że właściwie nie wiemy, co powiedzieć. Jakby język przestał działać. Wykrzykujemy: „No brak mi słów!”, i to musi wystarczyć.

Wiemy więc, co się wydarzyło. Wiemy gdzie. Wiemy, kto zaatakował i kto został ranny. Znamy chronologię, liczbę poszkodowanych, pierwsze ustalenia policji. Umiemy odtworzyć przebieg zdarzeń minuta po minucie. Nierzadko wydarzenia rejestruje system monitoringu. Media układają fakty w uporządkowane relacje, eksperci zapowiadają analizy, politycy deklarują, że bezpieczeństwo dzieci jest dla nich priorytetem. Wszystko zostaje nazwane, opisane, skomentowane. A mimo to coś pozostaje nieuchwytne. Jakbyśmy opowiadali o zdarzeniu, którego istoty nie potrafimy dotknąć. Słowa stają się odarte ze znaczeń i właściwie niczego już nie wyrażają.

Artykuł dostępny wyłącznie dla cyfrowych prenumeratorów
Źródło: Tygodnik Sieci, wydanie 43/2026
FacebookTwitter

Czekamy na Wasze maile z uwagami i komentarzami: [email protected]. Dołącz do naszej społeczności, wykup dostęp do STREFY PREMIUM. Subskrybuj
To najlepsza forma wsparcia naszych mediów.

Redaktor Naczelny:
Łukasz Wróblewski
Zespół:
Joanna Jaszczuk, Adam Kacprzak, Tomasz Karpowicz, Robert Knap, Adam Stankiewicz, Kamil Kwiatek, Natalia Wierzbicka, Adrian Siwek, Adam Bąkowski, Sławomir Cedzyński.
Autorzy:
Wojciech Biedroń, Jacek Karnowski, Marzena Nykiel, Goran Andrijanić, Marek Budzisz, Jerzy Jachowicz, Grzegorz Górny, Aleksandra Jakubowska, Stanisław Janecki, Dorota Łosiewicz, Dariusz Matuszak, Andrzej Potocki, Marek Pyza, Aleksandra Rybińska, Marcin Wikło, Piotr Gursztyn, Jerzy Szmit.