Miękka lojalność. "Polityczna gimnastyka osiągnęła poziom olimpijski"Miękka lojalność. "Prawdziwa lojalność wobec obywateli często wymaga nielojalności wobec własnego środowiska politycznego"

Lojalność. Słowo piękne, niemal szlachetne. Kojarzy się z honorem, zaufaniem, odpowiedzialnością i dotrzymywaniem słowa. W polityce to samo słowo ulega jednak zadziwiającej metamorfozie. Zamiast cnoty staje się walutą, którą płaci się za stanowiska, wpływy i święty spokój. A kurs tej waluty zmienia się szybciej niż sondaże.

Politycy uwielbiają mówić o lojalności. Gdy ktoś głosuje zgodnie z linią partii – jest lojalny. Gdy zada niewygodne pytanie – staje się zdrajcą. Gdy odejdzie do konkurencji – nagle okazuje się, że od dawna był człowiekiem bez zasad. Co ciekawe, jeśli za kilka miesięcy wróci, cudownie odzyskuje wszystkie utracone cnoty. W polityce pamięć jest wyjątkowo wybiórcza, a moralność często ma termin ważności krótszy niż kampania wyborcza.

Najbardziej fascynujące jest jednak to, że lojalność bywa wymagana wyłącznie od szeregowych działaczy. Lider może zmieniać poglądy, koalicjantów, obietnice i narrację niczym krawaty przed konferencją prasową. Szeregowy poseł ma natomiast obowiązek wierzyć, że wszystko odbywa się dla dobra kraju. Nawet jeśli jeszcze tydzień wcześniej to samo rozwiązanie było określane jako katastrofa, dziś należy je oklaskiwać z pełnym przekonaniem. Polityczna gimnastyka osiągnęła poziom olimpijski.

Nie brakuje również mistrzów politycznego survivalu. To ludzie, którzy potrafią być lojalni wobec każdej partii, pod warunkiem, że akurat znajduje się u władzy. Ich poglądy są niezwykle elastyczne – wyginają się pod ciężarem ministerialnych foteli z gracją doświadczonego akrobaty. Jeszcze wczoraj przekonywali, że pewna reforma zniszczy państwo, dziś z równym zapałem tłumaczą, że jest historycznym sukcesem. Trudno nie podziwiać takiej odporności na dysonans poznawczy.