„Byłem Polakiem - obywatelem Ukrainy” – pod takim hasłem otwarto w czwartek w Kijowie wystawę poświęconą obywatelom ukraińskim polskiego pochodzenia, którzy polegli na frontach trwającej od 2014 r. wojny obronnej z Rosją.

Wystawa, powstała z inicjatywy Fundacji „Wolność i Demokracja”, zorganizowana została przez Instytut Polski w Kijowie. Dyrektor tej placówki Robert Czyżewski zwrócił uwagę, że ekspozycja prezentowana jest w stolicy Ukrainy tuż po obchodach polskiego narodowego Święta Konstytucji 3 Maja.

Często mówimy, że Polaków i Ukraińców połączył obecnie wspólny wróg, ale mamy go dlatego, że gdzieś w tle znajdują się te same wartości, na których się opieramy. Konstytucja symbolizuje społeczeństwo obywatelskie, w którym państwo jest sumą obywateli

— powiedział w rozmowie z PAP.

Sprzeciw wobec Rosji, trwający przez stulecia, był sprzeciwem przeciw poddaństwu, przeciwko traktowaniu obywateli jak poddanych. Jestem głęboko przekonany, że ludzie, którzy zginęli w wojnie Ukrainy przeciwko Rosji, nie chcieli być poddanymi cudzego państwa. Słowo obywatel jest tym słowem, które nas łączy, a konstytucja jest symbolem obywatelstwa

— podkreślił Czyżewski.

Ekspozycję tworzy kilkanaście portretów ukraińskich żołnierzy, którzy mieli polskie korzenie, chodzili do kościoła i uczestniczyli w życiu polskiej społeczności. Niektórzy z nich nie znali języka polskiego, ale wiedzieli, skąd wywodzi się ich ród. Pod każdym z portretów umieszczono notę biograficzną.

Autor wystawy, dziennikarz Dmytro Antoniuk, zaznaczył, że opowiada ona również o żołnierzach, którzy zginęli jeszcze przed obecnym etapem rosyjskiej inwazji na Ukrainie.

To pokazuje, że ta wojna ciągnie się już ponad dziewięć lat i trzeba o tym pamiętać

— wskazał.

Antoniuk wyznał, że podczas pracy nad ekspozycją najtrudniejsze były rozmowy z rodzinami poległych żołnierzy.

Wiedziałem, że to będzie trudne przede wszystkim ze względu na wymiar emocjonalny. Rozmawianie z rodzinami, które straciły najbliższych, jest trudne. Szczególnie ciężkie były rozmowy z rodzinami tych bohaterów wystawy, którzy niedawno zginęli. Byłem osobą, która rozdrapuje jeszcze świeże rany

— ujawnił.

Dziennikarz ocenił, że wystawa, którą opracował, jest ważna dla Ukrainy, która powinna wiedzieć, że w szeregach jej wojsk walczą etniczni Polacy, jak i również dla Polski.

W Polsce istnieje przecież stereotyp, że w związku z tą wojną wszyscy z Ukrainy wyjechali i nikt tutaj nie został. A jednak, jak tutaj widzimy, na Ukrainie są ludzie świadomi swego polskiego pochodzenia, którzy zginęli, walcząc również za Polskę

— powiedział.

Zbrodnie NKWD

Jeden z bohaterów wystawy to Włodzimierz Gałecki, który zginął jesienią ubiegłego roku w północno-wschodniej Ukrainie. Urodził się i wyrósł w polskiej rodzinie w Berdyczowie. Jego dziadka w 1937 r. rozstrzelało NKWD „tylko dlatego, że był Polakiem” – głosi jego nota biograficzna.

Idąc na wojnę Włodzimierz wybrał sobie pseudonim „Warszawa”. Studiował w Polsce i bardzo lubił Warszawę. Po wojnie chciał tam wrócić. Zginął pod Kupiańskiem jesienią

— opowiada Antoniuk.

Inny bohater ekspozycji to Maksym Rydzanycz. Na pseudonim wojenny wybrał imię Adam. Takie imię nosił jego polski dziadek.

Maksym pochodził z Brzeżan na Tarnopolszczyźnie. Tam spędził dzieciństwo. Chociaż nie posługiwał się językiem polskim, to był świadomy swego polskiego pochodzenia

— mówi dziennikarz.

Antoniuk chciałby, by w przyszłości została ona pokazana w Polsce.

Chciałbym, żeby w Polsce wiedziano, że Polacy, jak mieszkali od wieków na Ukrainie, tak i nadal tu mieszkają i giną nie tylko za Ukrainę, bo umierają też za Polskę

— powiedział PAP.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Tragiczna wiadomość! Zginął kolejny Polak w obronie Ukrainy. Dworczyk: Dwóch kolejnych jest rannych. Są w stanie poważnym

mly/PAP