Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) podała, że od lutego ubiegłego roku sądy tego kraju skazały 19 duchownych prawosławnych za współpracę z agresorem rosyjskim bądź za podżeganie do wrogości i nienawiści religijnej. Według SBU decyzje wymiaru sprawiedliwości przyczyniły się do powrotu ukraińskich żołnierzy z niewoli rosyjskiej. Na przykład dwóch księży, skazanych na kary wieloletniego więzienia na Ukrainie, wymieniono na więzionych w Rosji jeńców ukraińskich.

W ramach wymiany więźniów uwolniono ukraińskiego księdza z obwodu ługańskiego na wschodzie kraju. Oskarżono go o to, że donosił okupantom na ukraińskich bojowników ruchu oporu. W grudniu ub.r. sąd ukraiński skazał go na 12 lat więzienia.

Wzywanie do zamachu stanu

W sierpniu br. sąd w Winnicy skazał metropolitę tulczyńskiego Jonatana (Jeleckiego) z Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego (związanego z Patriarchatem Moskiewskim; UKP) na pięć lat więzienia m.in. za rozpowszechnianie ulotek nawołujących do zamachu stanu i za wspieranie na stronie jego eparchii rosyjskich agresorów. Małe miasteczko Tulczyn znajduje się w Zachodniej Ukrainie w pobliżu granicy z Mołdawią.

Według SBU, od czasu rosyjskiego ataku na Ukrainę w lutym 2022 służby specjalne tego kraju wszczęły 68 spraw karnych przeciwko duchownym UKP, przy czym 14 z nich dotyczyło metropolitów. W 20 przypadkach oskarżonym zarzucano zdradę stanu lub współpracę z Rosją. Prowadzono również dochodzenia w sprawie domniemanej sprzedaży przez duchownych broni palnej i rozpowszechniania pornografii dziecięcej.

Ukraiński Kościół Prawosławny do maja 2022 wchodził na zasadzie szerokiej autonomii w skład Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (RKP) i uznawał za swego najwyższego zwierzchnika patriarchę moskiewskiego i całej Rusi Cyryla. Pod koniec maja ub.r. jednostronnie ogłosił formalną niezależność od Moskwy z powodu poparcia przez patriarchę i cały RKP rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie.

Oskarżenia o prorosyjskość

Decyzja ta nie uchroniła jednak UKP od oskarżeń o prorosyjską postawę i o wspieranie w takiej czy innej postaci agresji Moskwy. W Radzie Najwyższej Ukrainy od wielu miesięcy toczą się dyskusje wokół całkowitej delegalizacji tego Kościoła, co z kolei wywołuje oskarżanie przezeń władz w Kijowie o dyskryminację prawosławnych „promoskiewskich”. UKP zaprotestował również przeciwko kilku decyzjom sądowym.

Rząd w Kijowie a także szerokie rzesze społeczeństwa ukraińskiego od kilku lat wspierają na różne sposoby Prawosławny Kościół Ukrainy (PKU), utworzony 15 grudnia 2018 z połączenie dwóch niekanonicznych do tego czasu Ukraińskich Kościołów Prawosławnych: Patriarchatu Kijowskiego i Autokefalicznego oraz części duchownych UKP. 6 stycznia 2019 zwierzchnik UKP metropolita Epifaniusz otrzymał w Stambule z rąk patriarchy Konstantynopola Bartłomieja tomos (dekret) o autokefalii, czyli pełnej niezależności kościelnej.

gah/KAI