Jeśli pewnego dnia Sztokholm wypełni swoje zobowiązania, siądziemy do stołu i zobaczymy. Obecnie nie ma jednak szans na naszą zgodę na przystąpienie Szwecji do NATO - powiedział we wtorek minister spraw zagranicznych Turcji Mevlut Cavusoglu. Z kolei minister spraw zagranicznych i handlu Węgier Peter Szijjarto podkreślił, że rząd Węgier popiera przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO, ale podczas spotkania z ministrem spraw zagranicznych Turcji nie naciskał w tej sprawie na stronę turecką.

Tureckie weto

Turcja odwołała spotkanie z przedstawicielami ubiegających się o wstąpienie do NATO Szwecji i Finlandii po tym, jak przed turecką ambasadą w Sztokholmie spalono Koran. Spalenie świętej księgi islamu skrytykował również minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto, z którym Cavusoglu spotkał się we wtorek w Budapeszcie. Węgry również nie ratyfikowały jeszcze akcesji Szwecji i Finlandii, a wniosek o ratyfikację ich przystąpienia będzie głosowany w węgierskim parlamencie w lutym.

W niedzielę prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan zasugerował, że Ankara może zatwierdzić kandydaturę Finlandii do NATO, nie robiąc tego samego dla Szwecji. W poniedziałek jednak szef fińskiej dyplomacji Pekka Haavisto oświadczył, że Finlandia podtrzymuje swoje stanowisko z wiosny 2022 roku o wspólnej akcesji do NATO ze Szwecją. Oba kraje wyraziły chęć przystąpienia do Sojuszu w odpowiedzi na agresję Rosji przeciwko Ukrainie w lutym 2022 roku.

W porozumieniu podpisanym w czerwcu 2022 roku pomiędzy Ankarą, Sztokholmem i Helsinkami państwa kandydujące do NATO zobowiązały się m.in. do „zajęcia się nierozstrzygniętymi tureckimi wnioskami o deportację czy ekstradycję”. Strony uzgodniły również utworzenie „bilateralnych ram prawnych” ułatwiających proces ekstradycji i wzmacniających wzajemną współpracę. Zobowiązano się też do powstrzymania się od wspierania kurdyjskiej organizacji YPG/PYD oraz organizacji islamskiego myśliciela Fethullaha Gulena, którego Ankara oskarża o przeprowadzenie w 2016 roku nieudanego zamachu stanu.

Do przyjęcia nowych członków do NATO potrzebna jest jednomyślna zgoda wszystkich państw Sojuszu.

„Nie naciskaliśmy w tej sprawie na stronę turecką”

Rząd Węgier popiera przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO, ale podczas spotkania z ministrem spraw zagranicznych Turcji Mevletem Cavusoglu nie naciskaliśmy w tej sprawie na stronę turecką – powiedział we wtorek minister spraw zagranicznych i handlu Węgier Peter Szijjarto.

Przypomniał też, że wniosek o ratyfikację przystąpienia dwóch krajów nordyckich do sojuszu będzie głosowany w węgierskim parlamencie w lutym.

Rozumiem, że powszechną praktyką w polityce międzynarodowej jest dzisiaj wzajemne pouczanie się, mówienie sobie nawzajem, jak należy postępować

— stwierdził polityk.

Jak mam nakłaniać rząd turecki do czegoś, co nie jest naszą sprawą?

— spytał na wspólnej konferencji prasowej ze swoim tureckim odpowiednikiem w Budapeszcie.

Szijjarto potępił spalenie Koranu

Jednocześnie Szijjarto określił jako „niedopuszczalne” niedawne spalenie Koranu w Sztokholmie, a szwedzką odpowiedź wskazującą na wolność słowa nazwał „nonsensowną”.

Jeśli jakiś kraj chce wstąpić do NATO i uzyskać w tym celu tureckie poparcie, to „mógłby być nieco bardziej ostrożny

— dodał.

Szef węgierskiej dyplomacji wymienił ponadto Turcję jako kluczowe państwo w zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw energii na Węgry. W tym kontekście wymienił gazociąg TurkStream oraz plany zwiększenia dostaw gazu do Europy z Azerbejdżanu przez Węgry.

Rozmawiamy już o zwiększonym dostępie do tureckiego systemu gazociągów w celu transportu gazu ziemnego z Azerbejdżanu na Węgry

— powiedział minister.

Erdogan z pokojową Nagrodą Nobla?

Szijjarto podkreślił, że jedynym sposobem na zakończenie wojny na Ukrainie są negocjacje, „co udowodniła udana próba mediacji Turcji”, odnosząc się do porozumienia o wznowieniu eksportu ukraińskiego zboża.

Szef MSZ stwierdził, że prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan powinien zostać nominowany do pokojowej Nagrody Nobla za swoje wysiłki pokojowe. Kroki w tym celu podjęła już Organizacja Państw Turkijskich, w której Węgry mają status obserwatora.

Ostatnie wydarzenia znacząco wzmocniły pozycję Turcji, a Węgry wysoko oceniają rolę Ankary w rozwiązywaniu najważniejszych globalnych wyzwań

— dodał polityk. Podczas spotkania poruszono również wątek migracyjny.

Jeśli Turcja nie będzie kontrolować nielegalnej imigracji, staniemy w Europie przed wyzwaniem nie do opanowania

— zauważył Szijjarto.

Podczas swojej wizyty w Budapeszcie minister Cavusoglu spotkał się także z premierem Węgier Viktorem Orbanem.

kk/PAP