Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali w środę trzej naukowcy pracujący w USA: Moungi G. Bawendi, Louis E. Brus oraz Alexei I. Ekimov - za odkrycie i syntezę kropek kwantowych, najmniejszych cząstek w nanotechnologii. Ich prace pozwoliły stworzyć m.in. ekrany telewizorów i komputerów, które lepiej oddają kolory i są jaśniejsze. Dlatego Komitet Noblowski napisał, że laureaci „dodali koloru do nanotechnologii”.

Przynoszą „największe korzyści ludzkości”

Alexei I. Ekimov odkrył kropki kwantowe pod koniec lat 70. XX, Louis E. Brus przeprowadził badania nad nanocząsteczkami w roztworach , a jego młodszy współpracownik Moungi G. Bawendi zrewolucjonizował ich syntezę.

W uzasadnieniu Komitet Noblowski rozwinął, że badania Moungi G. Bawendiego z Massachusetts Institute of Technology, Louisa E. Brusa z Columbia University oraz Alexei’a I. Ekimova z Nanocrystals Technology przynoszą „największe korzyści ludzkości”.

Kropki kwantowe rozświetlają obecnie ekrany komputerów i telewizorów opartych na technologii QLED. Biochemicy i lekarze wykorzystują je w mapowaniu tkanek biologicznych.

Naukowcy mają nadzieję, że w przyszłości mogą one przyczynić się do rozwoju tzw. giętkiej (elastycznej) elektroniki, maleńkich czujników, cieńszych ogniw solarnych oraz kryptologii kwantowej.

Dopiero zaczęliśmy badać potencjał tych małych cząstek

— ocenili członkowie Komitetu Noblowskiego.

Laureaci

Alexei I. Ekimov urodził się w 1945 r. w Związku Radzieckim. Jest uważany za odkrywcę kropek kwantowych, które wówczas określano jako kryształy półprzewodnikowe. Udało mu się to pod koniec lat 70. XX wieku dzięki badaniom z wykorzystaniem kolorowego szkła. Jest emerytowanym badaczem Nanocrystals Technology Inc. w Nowym Jorku.

Louis E. Brus (ur. w 1943 r. w Cleveland, stan Ohio USA) nie tylko badał właściwości kropek kwantowych, ale zastosował metodę ich syntezy, która pozwoliła uzyskiwać kropki kwantowe wysokiej jakości. Jest profesorem na Columbia University w Nowym Jorku.

Najmłodszy z trójki noblistów Moungi G. Bawendi (ur. w 1961 r. w Paryżu), pracując po zrobieniu doktoratu w laboratorium Brusa, zrewolucjonizował metodę syntezy kropek kwantowych. Jest profesorem w Massachusetts Institute of Technologi (MIT) w Cambridge (USA)

Laureaci podzielą się po równo nagrodą w wysokości 11 mln koron szwedzkich (ok. 4,41 mln zł).

CZYTAJ TAKŻE: Nagroda Nobla z medycyny przyznana! Odkrycie laureatów umożliwiło „opracowanie szczepionek mRNA przeciwko Covid-19”

PAP/rdm