Szef zdelegalizowanej rosyjskiej organizacji pozarządowej Memoriał Jan Raczyński może zostać oskarżony o „usprawiedliwianie nazizmu” w związku z komentarzem sprzed dwóch lat o współodpowiedzialności Józefa Stalina i Adolfa Hitlera za wybuch II wojny światowej - ostrzegł obrońca praw człowieka Aleksandr Czerkasow, cytowany we wtorek przez Radio Swoboda.

W październiku 2022 roku Memoriał został uhonorowany Pokojową Nagrodę Nobla wraz z szefem białoruskiego Centrum Praw Człowieka Wiasna Alesiem Bialackim i ukraińskim Centrum Wolności Obywatelskich.

Komitet Śledczy Federacji Rosyjskiej prowadzi wobec Raczyńskiego postępowanie wyjaśniające, lecz szef Memoriału nie otrzymał w tej sprawie żadnego oficjalnego powiadomienia. Rzekome „usprawiedliwianie nazizmu” jest zagrożone w Rosji karą do pięciu lat pozbawienia wolności - podało Radio Swoboda.

Donos na Raczyńskiego

Podstawą do wszczęcia postępowania miał być donos na Raczyńskiego dotyczący komentarza obrońcy praw człowieka na Facebooku, opublikowanego pod koniec stycznia 2021 roku.

Założony w 1987 roku Memoriał, jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych rosyjskich organizacji pozarządowych, w grudniu 2021 roku został zlikwidowany przez rosyjskie władze. W październiku ubiegłego roku sąd w Moskwie nakazał przejęcie przez państwo biura Memoriału.

Odbierając Pokojową Nagrodę Nobla, Raczyński zauważył, że oznacza ona, że „społeczeństwo obywatelskie Rosji, Białorusi i Ukrainy nadal współpracuje”.

Nie jest podzielone, mimo wszystkich dziejących się okropności. Problemy nie tkwią w nim, lecz w reżimach politycznych

— ocenił wówczas Raczyński, stojący na czele Memoriału od 2018 roku.

gah/PAP