Stany Zjednoczone bliskie rewolucji wyborczejStany Zjednoczone bliskie rewolucji wyborczej

Ponieważ zmiana konstytucji jest politycznie niemożliwa, powstała inicjatywa National Popular Vote Interstate Compact (NPVIC). Zakłada ona, że stany przyznają wszystkie swoje głosy elektorskie temu kandydatowi, który wygra głosowanie powszechne w całym kraju.

Krok od progu 270 głosów

Pakt zacznie działać dopiero wtedy, gdy przystąpią do niego stany dysponujące łącznie co najmniej 270 głosami elektorskimi (większością). Obecnie sygnatariusze mają ich 222. Jak podaje „The New York Times”, przejęcie władzy przez Demokratów m.in. w Arizonie, Michigan, Pensylwanii i Wisconsin mogłoby podbić tę pulę do 283 głosów i uruchomić mechanizm.

Taki ruch diametralnie zmieniłby reguły gry politycznej w Ameryce. Kandydaci przestaliby skupiać całą uwagę i budżety wyłącznie na garstce stanów wahających się (swing states), a zaczęliby walczyć o głosy wyborców w całym kraju – od tradycyjnie republikańskiego Teksasu po zdominowaną przez Demokratów Kalifornię.

Sądowe batalie i demografia

Przedsięwzięcie czekają jednak poważne bariery prawne. Przeciwnicy reformy zapowiadają skargi do konserwatywnego Sądu Najwyższego na mocy konstytucyjnej klauzuli Compact Clause, zakazującej międzystanowych porozumień bez zgody Kongresu. Dodatkowym zagrożeniem jest demografia – po spisie powszechnym w 2030 r. stany z paktu mogą utracić część mandatów z powodu odpływu mieszkańców, co zbiłoby pulę poniżej wymaganego progu.

Mimo tych przeszkód idea bezpośredniego wyboru cieszy się niesłabnącą popularnością wśród obywateli. Z badań Pew Research Center wynika, że ponad 60% Amerykanów opowiada się za likwidacją obecnego systemu na rzecz bezpośredniego głosowania większościowego.

źr. wPolityce.pl za The New York Times/PAP