Trwa 513. dzień rosyjskiej agresji na Ukrainę. Na portalu wPolityce.pl relacjonujemy dla Państwa wydarzenia na froncie.

CZYTAJ WIĘCEJ: RELACJA z wojny dzień po dniu

ZOBACZ TAKŻE: Aktualna mapa frontu ; INSTRUKCJA OBSŁUGI MAPY

Piątek, 21 lipca 2023 r.

22:40. Doradca Bidena: decyzja w sprawie przekazania rakiet ATACMS Ukrainie należy do prezydenta

Prezydent Joe Biden zdecyduje czy przekazać rakiety dalekiego zasięgu ATACMS Ukrainie; rozmawiał o tym z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim - poinformował w piątek doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan. Urzędnik przyznał też, że nie wie, czy będzie mógł spotkać się z szefem chińskiego MSZ Qin Gangiem, który nie był widziany publicznie od prawie miesiąca.

Pytany o rakiety ATACMS, będące na czele ukraińskiej listy życzeń, Sullivan oświadczył na konferencji Aspen Security Forum, że sprawa była przedmiotem niedawnej rozmowy między prezydentami USA i Ukrainy w Wilnie.

To, czy ostatecznie damy ATACMS będzie decyzją prezydenta. On rozmawiał o tym z prezydentem Zełenskim i kontynuują tę rozmowę

— powiedział Sullivan. Zaznaczył jednak, że Ukraina posiada już rakiety dalekiego zasięgu ofiarowane jej przez Wielką Brytanię i Francję - pociski powietrze-ziemia Storm Shadow/SCALP.

Sullivan stwierdził jednak, że dla niego priorytetem jest zapewnienie Ukrainie odpowiednich dostaw amunicji artyleryjskiej NATO-wskiego kalibru 155 mm i przyznał, że spędza nad problemem zwiększenia produkcji tej amunicji 30 minut każdego dnia. Dodał, że właśnie niedostatek pocisków był powodem wysłania Ukrainie amunicji kasetowej.

Zdecydowaliśmy się, że dostarczymy amunicję kasetową, bo alternatywą było to, że nie będą mieli wystarczająco pocisków” do walki z siłami rosyjskimi

— powiedział doradca Bidena.

Sullivan potwierdził też, że szkolenie ukraińskich pilotów na samolotach F-16 rozpocznie się w sierpniu.

22:20. Prezydent Zełenski: most na okupowany Krym jest celem, który trzeba zneutralizować

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział w piątek podczas wystąpienia online na konferencji Aspen Security Forum, że rosyjski most na okupowany Krym jest „wrogim obiektem” zbudowanym nielegalnie, niezgodnie z prawem międzynarodowym, a także jest „celem, który należy zneutralizować”.

Dla nas jest to wrogi obiekt, zbudowany nielegalnie, niezgodnie z prawem międzynarodowym i należytymi normami. Z tego powodu jest on naszym celem, a każdy cel, który przynosi ze sobą wojnę, a nie pokój, powinien być zneutralizowany

— oświadczył Zełenski. Przypomniał, że Rosja „wykorzystuje most do dostaw amunicji i militaryzacji Krymu”.

Ukraiński prezydent wypowiadał się przez łącze wideo; treść wystąpienia przekazał portal Ukrainska Prawda.

Zełenski podkreślił, że celem Kijowa jest odzyskanie Półwyspu Krymskiego jako suwerennego terytorium Ukrainy.

Przyznał, że kontrofensywa ukraińska postępuje wolniej, niż oczekiwano. Tłumaczył, że rozpoczęto ją później i dało to Rosji możliwość zaminowania terenów i zbudowania linii obrony. Jednak mimo trudności siły ukraińskie idą naprzód - przekonywał prezydent. Podkreślił, że Ukraina nie chciała tracić ludzi i sprzętu i dlatego „dość ostrożnie podchodziła do działań ofensywnych”.

Zełenski zapewnił jednak, że „zbliżamy się do momentu, kiedy pewne działania mogą nabrać tempa, dlatego, że już przechodzimy przez niektóre miejsca, gdzie są miny i rozminowujemy te rejony”.

Most na okupowany Krym, zbudowany przez Rosję w 2018 roku, jest jedną z dwóch głównych tras, którymi Rosja przerzuca na południe Ukrainy żołnierzy i sprzęt wojskowy. 17 lipca br. most został poważnie uszkodzony; przedstawiciele Ukrainy oficjalnie nie potwierdzili związku Kijowa z tym incydentem. Rosjanie otworzyli 18 lipca ruch jednym pasem ruchu, a ruch dwoma pasami zamierzają uruchomić jesienią. Sytuacja ta, jak oceniają eksperci, będzie wpływać na logistykę armii rosyjskiej na południu Ukrainy.

20:35. Prezydent Zełenski rozmawiał z przywódcą Turcji o umowie zbożowej i jeńcach wojennych

Prezydenci Ukrainy i Turcji, Wołodymyr Zełenski i Recep Tayyip Erdogan, rozmawiali w piątek telefonicznie o sytuacji związanej z wycofaniem się Rosji z umowy zbożowej, a także o powrocie więzionych przez Rosję jeńców ukraińskich, zwłaszcza Tatarów krymskich.

Służby prasowe Erdogana poinformowały, że omówił on z Zełenskim „kwestię przedłużenia umowy o czarnomorskim korytarzu zbożowym”. Komunikat ten wskazuje - jak ocenia rosyjska redakcja BBC - że Erdogan nie uważa umowy zbożowej, zawartej przy jego pośrednictwie, za zerwaną ostatecznie.

Zełenski poinformował o rozmowie w komentarzu na Twitterze.

Skoordynowaliśmy wysiłki w sprawie wznowienia pracy Czarnomorskiej Inicjatywy Zbożowej

— napisał prezydent Ukrainy. Dodał, że poprosił Erdogana o pomoc w powrocie do kraju jeńców ukraińskich, w szczególności Tatarów krymskich.

Rosja wystąpiła w tym tygodniu z zawartej za pośrednictwem ONZ i Turcji umowy, która przez ostatni rok umożliwiała bezpieczny transport ukraińskiego zboża i innych produktów żywnościowych przez Morze Czarne. W ramach porozumienia Ukraina wyeksportowała ponad 32 mln ton kukurydzy, pszenicy i innych zbóż. Według ONZ dzięki korytarzowi zbożowemu ceny żywności obniżone zostały o ponad 20 proc. na całym świecie.

19:00. Prezydent Zełenski: Rosja nie zdoła przekształcić Morza Czarnego w strefę samowoli i terroryzmu

Rosji nie uda się uczynić z Morza Czarnego strefy samowoli i terroryzmu; Ukraina wie, jak się obronić i współpracuje ze swymi partnerami - zapewnił w piątek prezydent Wołodymyr Zełenski w wieczornym wystąpieniu wideo.

Niektórzy w Rosji sądzą, że zdołają uczynić z Morza Czarnego strefę samowoli i terroryzmu, to im się nie uda. Wiemy, jak się obronić, widzimy na świecie gotowość do dalszej i aktywniejszej współpracy na rzecz spokoju w tym regonie

— powiedział Zełenski. Ogłosił, że będzie rozmawiał w piątek telefonicznie z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoganem m.in. o regionie Morza Czarnego i o bezpieczeństwie żywnościowym.

W wystąpieniu opublikowanym w mediach społecznościowych Zełenski ostrzegł, że Ukraina zareaguje na ostrzały rosyjskie wymierzone w południe Ukrainy. Zapewnił, że rezultatem tych ataków będzie również „większa konsolidacja na świecie na rzecz obrony i współpracy” i dążenie do „ukarania Rosji za wszystkie zbrodnie podczas obecnej wojny”.

Podkreślił, że wśród osób rannych w ostrzałach Odessy są dzieci i że w piątek zginęło dwoje dzieci w ostrzale wsi Drużba w obwodzie donieckim.

Tylko absolutne zło może dokonywać takich ataków

— oświadczył Zełenski.

18:30. Blinken: Na miejscu Prigożyna uważałbym na rosyjską „politykę otwartych okien”

Na miejscu Jewgienija Prigożyna bardzo bym się martwił, ponieważ NATO ma politykę otwartych drzwi, a Rosja ma „politykę otwartych okien” - powiedział sekretarz stanu USA Antony Blinken podczas konferencji Aspen Security Forum. Dodał też, że pojawienie się najemników Grupy Wagnera na Białorusi jest złą wieścią dla tego kraju.

„Gdybym był panem Prigożynem, pozostawałbym bardzo zaniepokojony. NATO ma politykę otwartych drzwi, Rosja ma politykę otwartych okien” - stwierdził Blinken, czyniąc aluzję do serii podejrzanych zgonów wśród rosyjskiej elity.

18:58. Zełenski: Rosja nie zdoła przekształcić Morza Czarnego w strefę samowoli i terroryzmu

Rosji nie uda się uczynić z Morza Czarnego strefy samowoli i terroryzmu; Ukraina wie, jak się obronić i współpracuje ze swymi partnerami - zapewnił prezydent Wołodymyr Zełenski w wieczornym wystąpieniu wideo.

„Niektórzy w Rosji sądzą, że zdołają uczynić z Morza Czarnego strefę samowoli i terroryzmu, to im się nie uda. Wiemy, jak się obronić, widzimy na świecie gotowość do dalszej i aktywniejszej współpracy na rzecz spokoju w tym regonie”

— powiedział Zełenski. Ogłosił, że będzie rozmawiał w piątek telefonicznie z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoganem m.in. o regionie Morza Czarnego i o bezpieczeństwie żywnościowym. W wystąpieniu opublikowanym w mediach społecznościowych Zełenski ostrzegł, że Ukraina zareaguje na ostrzały rosyjskie wymierzone w południe Ukrainy. Zapewnił, że rezultatem tych ataków będzie również „większa konsolidacja na świecie na rzecz obrony i współpracy” i dążenie do „ukarania Rosji za wszystkie zbrodnie podczas obecnej wojny”.

Podkreślił, że wśród osób rannych w ostrzałach Odessy są dzieci i że w piątek zginęło dwoje dzieci w ostrzale wsi Drużba w obwodzie donieckim. „Tylko absolutne zło może dokonywać takich ataków” - oświadczył Zełenski.

Błąd: Nie możesz wstawiać obrazków z zewnętrznych serwerów.

18:00. 15 lat więzienia dla byłego policjanta, który współpracował z rosyjskimi okupantami

Na 15 lat więzienia skazał sąd w Charkowie byłego policjanta, który współpracował z Rosjanami podczas okupacji miasta Kupiańsk w obwodzie charkowskim na północnym wschodzie Ukrainy – poinformowała prokuratura obwodowa na Facebooku.

W czerwcu 2022 roku skazany, wówczas sierżant ukraińskiej policji, dobrowolnie przeszedł na stronę Rosji i współpracował z okupantami Kupiańska. Najpierw został „tymczasowym dowódcą służby konwojowej”, a potem dowódcą jednego z pododdziałów okupacyjnej milicji w Kupiańsku.

17:25. Szef CIA: rebelia Prigożyna postawiła przed elitami w Rosji pytanie, czy „car jest nagi?”

Widzieliśmy, że funkcjonariusze rosyjskich służb i decydenci dryfowali zagubieni podczas trwania buntu Jewgienija Prigożyna i pojawiło się pytanie: „czy car jest nagi?” - powiedział dyrektor CIA Bill Burns podczas konferencji Aspen Security Forum w Kolorado. Stwierdził jednak, że Putin jest „absolutnym apostołem zemsty” i ukarze Prigożyna.

„To, co widzieliśmy, to rosyjskie służby bezpieczeństwa, rosyjskie wojsko, rosyjskich decydentów dryfujących przez te 36 godzin. Pytanie brzmiało: +czy car jest nagi?+, albo przynajmniej „dlaczego tak długo zajmuje mu ubranie się?”” - oświadczył Burns, pytany o sprawę buntu Prigożyna i jego najemników z Grupy Wagnera.

Szef Centralnej Agencji Wywiadowczej dodał, że epizod ten objawił słabości reżimu Putina oraz ponownie postawił pytania dotyczące osądu rosyjskiego dyktatora, jego „relatywnego oderwania od zdarzeń i nawet dotyczących jego niezdecydowania”. Stwierdził też, że byłoby szaleństwem, gdyby CIA nie skorzystała z „pokoleniowej” szansy, jaką poruszenie i niezadowolenie elit w Rosji daje dla pozyskiwania współpracowników.

17:20. Dwie kobiety zginęły w rosyjskim ostrzale obwodu czernihowskiego

Dwie kobiety zginęły w rosyjskim ostrzale obwodu czernihowskiego, regionu Ukrainy na północ od Kijowa - poinformował szef administracji obwodowej Wiaczesław Czaus. Ciała kobiet wydobyto spod gruzów ostrzelanego Domu Kultury.

Szef obwodu nie podał nazwy miejscowości. Poinformował w godzinach porannych o rosyjskim ataku, a następnie o jednej ofierze śmiertelnej. Po południu Czaus napisał na Telegramie, że ratownicy wydobyli spod gruzów ciało drugiej kobiety.

17:00. Igor Girkin zatrzymany?

W Rosji zatrzymano Igora Striełkowa (wł. Girkina), byłego przywódcę donbaskich „separatystów”, poszukiwanego za zbrodnie wojenne na Ukrainie, a obecnie blogera wojskowego, krytykującego Kreml – informują media ukraińskie, powołując się na rosyjskie portale.

Girkin jest poszukiwany przez ukraiński wywiad za zbrodnie popełnione na Ukrainie. W 2022 r. został zaocznie skazany przez holenderski sąd na karę dożywotniego pozbawienia wolności za zestrzelenie nad wschodnią Ukrainą samolotu Malaysia Airlines w lipcu 2014 r. Zginęło wówczas 298 osób. Mężczyzna jest poszukiwany międzynarodowym listem gończym i objęty sankcjami.

Rosyjski portal RBC powiadomił w piątek, że Girkin został zatrzymany, a w jego mieszkaniu odbywa się rewizja. Informacja ta pochodzi od dwóch anonimowych rozmówców, miał ją także potwierdzić adwokat Striełkowa. Żona Girkina miała powiedzieć państwowej agencji TASS, że został on zatrzymany pod zarzutem „ekstremizmu”.

Girkin to były funkcjonariusz FSB. Po rozpoczęciu przez Rosję wojny w ukraińskim Donbasie w 2014 r. dowodził tam prorosyjskimi siłami tzw. „separatystów”, pełnił również funkcję w strukturach marionetkowych republik.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Jest pierwsze nagranie po zatrzymaniu Girkina w Rosji! Były przywódca prorosyjskich terrorystów w Donbasie krytykował Kreml

16:50. Rosja straciła ponad 240 tys. żołnierzy

Od 24 lutego 2022 roku Rosja miała stracić na Ukrainie ok. 240 690 żołnierzy, 4 133 czołgi, 8 080 pojazdów opancerzonych, 4 610 zestawów artyleryjskich, 692 wyrzutni rakiet, 440 zestawów przeciwlotniczych, 315 samolotów, 310 śmigłowców, 3 933 bezzałogowe statki powietrzne, 1 298 pocisków manewrujących, 18 jednostek nawodnych, 7 145 pojazdów (w tym cystern) i 685 jednostek sprzętu specjalnego.

16:30. Rosja może przygotowywać atak „pod fałszywą flagą” na Morzu Czarnym

Rosja rozważa przeprowadzenie ataku na żeglugę na Morzu Czarnym, aby zrzucić winę na Ukrainę - powiedział dyrektor CIA William Burns na Forum Bezpieczeństwa w Aspen.

Widzimy bardzo niepokojące oznaki, że Rosjanie przyglądają się rodzajom operacji fałszywej flagi… szukają sposobów, w jakie mogą zaatakować żeglugę na Morzu Czarnym, a następnie próbują zrzucić winę na Ukraińców

— powiedział.

Według Burnsa podobne działania Federacji Rosyjskiej odnotowano już w przededniu wojny na dużą skalę.

16:07. Armia o działaniach wokół Bachmutu

Na odcinku frontu w rejonie Bachmutu, na wschodzie, oddziały ukraińskie utrzymują inicjatywę i wywierają presję na siły rosyjskie; wobec braku przewagi liczebnej i w celu zmniejszenia strat stosują innowacje taktyczne - poinformował rzecznik Wschodniego Zgrupowania Wojsk Ukrainy Serhij Czerewaty.

„Trzeba uwzględniać ten czynnik, że prowadzimy na kierunku Bachmutu bardzo miarowe i konsekwentne natarcie biorąc pod uwagę, że nie mamy przewagi sił i środków nad przeciwnikiem. Tak więc, maksymalnie stosujemy manewr, oskrzydlenie, wykorzystujemy rozmaite innowacje taktyczne, by iść naprzód równomiernie, pewnie, ale z minimalnymi stratami”

— powiedział Czerewaty. Przyznał, że wojska rosyjskie stawiają zacięty opór, jednak oddziały ukraińskie utrzymują inicjatywę i wywierają presję na wroga. Czerewaty zapewnił, że codziennie armia ukraińska wyzwala setki metrów terytorium, a co tydzień - kilometry; oświadczył, że „nadejdzie czas, gdy będą to dziesiątki kilometrów”.

16:00. Dzieci zginęły w rosyjskim ostrzale wsi w obwodzie donieckim

Dwoje dzieci zginęło, a jedna kobieta odniosła obrażenia w wyniku ostrzelania przez siły rosyjskie wioski Drużba pod Toreckiem w obwodzie donieckim na wschodzie Ukrainy – poinformował szef władz obwodowych Pawło Kyryłenko na Telegramie.

Kyryłenko podał, że około godziny 15 (godz. 14 czasu polskiego) siły rosyjskie ostrzelały wioskę Drużba z artylerii, a jeden z pocisków trafił w podwórko, gdzie znajdowały się dzieci. Zginęło rodzeństwo: 10-letni chłopiec i 16-letnia dziewczyna. W tej samej wsi ranna została starsza kobieta, którą przewieziono do szpitala. Szef władz obwodowych zaapelował w związku z tym do rodziców, by niezwłocznie wywieźli dzieci z niebezpiecznych terenów. „Dzieci nie powinny żyć obok wojny. Za ich życie odpowiadacie wy, także wobec prawa” – zaznaczył

13:15. Służby przejęły nielegalny arsenał

Mieszkaniec obwodu chersońskiego na południu Ukrainy gromadził broń pozostawioną przez rosyjskich żołnierzy, by sprzedać ją na czarnym rynku przestępcom; grozi mu 7 lat pozbawienia wolności - poinformowała Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU).

SBU przekazała, że mieszkaniec wsi Ukrainka w rejonie berysławskim (obwód chersoński) przechowywał arsenał na terenie własnego gospodarstwa w specjalnie zbudowanym do tego celu schowku. Zbierał broń i amunicję pozostawioną przez rosyjskich żołnierzy, angażował do tego kilku swoich znajomych. Jak poinformowała służba, próbował on skontaktować się z przedstawicielami miejscowego świata przestępczego by zaoferować im sprzedaż zgromadzonego przez siebie uzbrojenia. Po wykryciu skrytki funkcjonariusze znaleźli w niej: minę przeciwczołgową, rosyjski pocisk przeciwpancerny Kornet, ręczny granatnik przeciwpancerny RPG-22, granatnik ręczny, dwa pociski czołgowe. Oprócz tego w schowku odkryto cztery sztuki amunicji do granatników przeciwpancernych RPG-7 i SPG, pięć pocisków 30 mm do działka automatycznego 2A42, cztery pociski do granatników, prawie 400 sztuk amunicji różnego kalibru i 14 kg prochu artyleryjskiego.

Cała „kolekcja” została skonfiskowana i po przeprowadzeniu niezbędnych ekspertyz zostanie przekazana ukraińskiej armii. Jak na razie nie zdecydowano o tym, jaki środek zapobiegawczy zostanie zastosowany wobec „zbieracza” - poinformowała SBU. Wiadomo, że będzie odpowiadać za nielegalne przechowywanie broni, amunicji i materiałów wybuchowych, za co grozi kara do siedmiu lat pozbawienia wolności.

12:55. Zboże wyjedzie z Ukrainy pomimo blokady?

Stany Zjednoczone będą współpracować z Ukrainą oraz sojusznikami i partnerami, aby pomóc jej w wywiezieniu zboża mimo rosyjskiej blokady – powiedział rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego John Kirby w wywiadzie dla Głosu Ameryki.

„Musimy poważnie traktować tę groźbę – oznajmił Kirby, odnosząc się do rosyjskiej blokady wojskowej eksportu ukraińskiego zboża. Pracujemy i będziemy pracować z Ukrainą oraz naszymi sojusznikami i partnerami, by wywieźć zboże z Ukrainy”. Według niego najprawdopodobniej wykorzystane zostaną szlaki lądowe.

„Już to robiliśmy, już przed zawarciem umowy zbożowej” – dodał Kirby. Przyznał, że lądem nie można wywieźć aż tak dużo zboża, jak szlakiem morskim, „ale nie zaprzestaniemy prób”.

12:40. Zidentyfikowano ponad 50 sierot uprowadzonych z Ukrainy na Białoruś

Zidentyfikowaliśmy ponad 50 sierot uprowadzonych z okupowanych ukraińskich terytoriów na Białoruś. Przygotowujemy też raport opisujący ponad 1000 zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych na polecenie Alaksandra Łukaszenki - powiedział ambasador Białorusi w Polsce Paweł Łatuszka.

Pod koniec czerwca założony przez działaczy antyłukaszenkowskiej opozycji Narodowy Zarząd Antykryzysowy (NZA) przekazał Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu (MTK) dowody udziału Alaksandra Łukaszenki i 4 innych osób w zbrodniach wojennych na ukraińskich dzieciach. Według nich, ponad 2100 ukraińskich dzieci z co najmniej 15 miast okupowanych przez Rosję zostało przymusowo wywiezionych na Białoruś za zgodą Łukaszenki. Następnie dzieci te miały być transportowane do Rosji.

11:55. Zełenski odwołał ambasadora w Wielkiej Brytanii, który go skrytykował

Prezydent Ukrainy odwołał ambasadora swego kraju w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Wadyma Prystajkę, który skrytykował jego słowa dotyczące brytyjskiego ministra obrony Bena Wallace’a. W rozporządzeniu prezydenta napisano, że Prystajko zostaje zwolniony ze stanowiska ambasadora w Wielkiej Brytanii oraz stałego przedstawiciela Ukrainy przy Międzynarodowej Organizacji Morskiej.

Podczas szczytu NATO w Wilnie Wallace powiedział, że Ukraina powinna pamiętać, iż kraje przekazujące jej broń oddają ją z własnych zapasów i dobrze byłoby, by widziały wdzięczność, a nie tylko kolejne żądania. „Nie jesteśmy Amazonem” - zauważył brytyjski minister, dodając, że Ukraina zawsze prosi o więcej, nawet po otrzymaniu kolejnej partii uzbrojenia.

W odpowiedzi na to Zełenski oświadczył: „Myślę, że zawsze byliśmy bardzo wdzięczni Wielkiej Brytanii, jej premierowi i ministrowi obrony, panu Wallace’owi (…). Po prostu nie wiem, co on ma na myśli, jak inaczej powinniśmy mu podziękować. Niech do mnie napisze. Możemy co rano budzić się i dziękować ministrowi osobiście” - powiedział Zełenski.

Prystajko wyraził pogląd, że w słowach Zełenskiego słychać było sarkazm. I dodał: „Nie sądzę, by był to zdrowy sarkazm”. Ocenił też, że Ukraina nie powinna pokazywać Rosji, że między nią a partnerami są jakieś zgrzyty; wróg powinien wiedzieć, że Ukraina pracuje wspólnie z partnerami i jeśli coś się stanie, „Ben może zatelefonować i powiedzieć, co chce”.

11:30. Cztery ofiary śmiertelne ostrzału w obwodzie zaporoskim

tery osoby zginęły, a dwie zostały ranne w wyniku rosyjskiego ostrzału w obwodzie zaporoskim – powiadomiły władze regionu. Celem ataku był obiekt infrastruktury.

„W wyniku uderzenia rosyjskiego w obiekt infrastruktury w powiecie połohiwskim zginęli czterej pracownicy w wieku 29, 30, 33 i 43 lat. Jeszcze dwie osoby zostały ranne i zostały skierowane do placówki medycznej” – powiadomił Jurij Małaszko, szef władz regionu. Jak podał, w ciągu doby Rosjanie przeprowadzili 80 ostrzałów 20 miejscowości w regionie.

10:57. Po sporze z prezydentem minister kultury podał się do dymisji

Ukraiński minister kultury Ołeksandr Tkaczenko powiadomił, że zgłosił premierowi swoją dymisję. O zmianę na tym stanowisku zaapelował w czwartek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. W tle jest m.in. spór o wydatki na kulturę w czasie wojny.

W czwartek wieczorem Tkaczenko, minister kultury i polityki informacyjnej, powiadomił, że złożył na ręce premiera swoją dymisję „z powodu fali nieporozumień na temat ważności kultury podczas wojny”.

Dopiero później zdziwiłem się, gdy zobaczyłem oświadczenie prezydenta w tej samej sprawie

— napisał Tkaczenko.

CZYTAJ WIĘCEJ: Ukraiński minister kultury podał się do dymisji. W tle spór z prezydentem Zełenskim m.in. o wydatki na kulturę w czasie wojny

09:00. ISW: ostrzały ukraińskich portów i gra Rosji wokół umowy zbożowej mają na celu wymuszenie koncesji od Zachodu

Rosyjskie ostrzały infrastruktury portowej i zbożowej oraz groźby eskalacji na Morzu Czarnym są elementem rosyjskiego wysiłku na rzecz wymuszenia koncesji od Zachodu i podkreślenia znaczenia Rosji w porozumieniu zbożowym – pisze Instytut Badań nad Wojną.

To najprawdopodobniej część wysiłków na rzecz wykorzystania wycofania się Rosji z umowy zbożowej i wyegzekwowania szerokich koncesji od Zachodu

— pisze amerykański Instytut Badań nad Wojną (ISW) w najnowszym raporcie, w którym odnotowuje m.in. nasilenie ataków na porty i infrastrukturę zbożową Ukrainy w ostatnich dniach.

ISW odnotowuje, że komentując wycofanie się Moskwy z porozumienia zbożowego na Morzu Czarnym, Władimir Putin jako warunek stawiał m.in. wycofanie sankcji, zgodę na eksport rosyjskiego zboża i nawozów.

Kreml prawdopodobnie postrzega Inicjatywę Zbożową na Morzu Czarnym jako jedno z niewielu pozostałych narzędzi wpływu wobec Zachodu i wycofał się z tego porozumienia, by uzyskać te koncesje

— ocenia ośrodek analityczny z USA.

Według ISW Kreml próbuje stworzyć „wrażenie pilności” wokół powrotu Rosji do umowy przez nasilenie ataków na ukraińską infrastrukturę i groźby ataków na statki cywilne na Morzu Czarnym.

Nie jest jasne, do jakiego stopnia siły rosyjskie są gotowe atakować statki cywilne, chociaż Kreml liczy zapewne, że ta deklaracja będzie mieć mrożący wpływ na aktywność morską na Morzu Czarnym i stworzy warunki zbliżone do całkowitej blokady ukraińskich portów w tym regionie z początku pełnoskalowej inwazji

— ocenili analitycy.

Te działania Rosji mogą jednak być kontrproduktywne i zaszkodzić dostawom do krajów, które Moskwa traktuje jako swoją „docelową grupę odbiorców”.

Celem Rosjan może być też zniszczenie ukraińskiej infrastruktury przed renegocjowaniem umowy zbożowej, by uniemożliwić jej dalsze wykorzystanie i stworzyć warunki do eksportu zboża z terytoriów okupowanych.

Ponadto, jak pisze ISW, Moskwa dąży prawdopodobnie do skłócenia Ukrainy i krajów Europy Środkowej, ponieważ alternatywą dla morskich szlaków eksportu jest droga lądowa. Pięć krajów – Polska, Węgry, Rumunia, Słowacja i Bułgaria – zaapelowało do UE o przedłużenie zakazu na import ukraińskiego zboża.

08:50. Koniec rekrutacji więźniów do Grupy Wagnera ważnym momentem wojny

Program rekrutacji więźniów przez rosyjską najemniczą Grupę Wagnera przekształcił ją w organizację zdolną podważyć autorytet Władimira Putina, a jego zakończenie jest punktem odniesienia zarówno w jej historii, jak i wojny na Ukrainie - oceniło w piątek brytyjskie ministerstwo obrony.

Jak przekazano w codziennej aktualizacji wywiadowczej, w najbliższych dniach Grupa Wagnera prawdopodobnie zwolni ostatnich skazańców-rekrutów z obowiązkowej służby. W ramach Projektu K, który osiągnął szczyt na początku 2023 r., w Grupie Wagnera służyło co najmniej 40 tys. skazańców. Dodano, że znaczna liczba ułaskawionych więźniów prawdopodobnie skorzysta z oferty kontynuowania współpracy z Grupą Wagnera, zawierając profesjonalne kontrakty, a tymczasem rekrutację więźniów przejęło rosyjskie ministerstwo obrony.

Koniec programu wyznacza punkt odniesienia w historii Grupy Wagnera i rosyjskiej wojny na Ukrainie. Żołnierze dostarczeni w ramach Projektu K umożliwili Rosji zajęcie Bachmutu, co było jedną z jej nielicznych podstaw do twierdzeń o sukcesie. Projekt przekształcił Grupę Wagnera w organizację, która w zeszłym miesiącu bezpośrednio podważyła autorytet prezydenta Putina. Jest to również jeden z najkrwawszych epizodów we współczesnej historii wojskowości: w ciągu kilku miesięcy zginęło do 20 tys. rekrutów

— oceniono.

08:10. Kolejny atak na infrastrukturę zbożową; dwie rakiety Kalibr uderzyły w magazyn zboża

W obwodzie odeskim dwie rosyjskie rakiety Kalibr trafiły w magazyn ze zbożem – powiadomiły władze regionu. Zniszczeniu uległo 100 ton grochu i 20 ton jęczmienia. Ranne są dwie osoby.

Obwód odeski. Dwie rakiety typu Kalibr, jak wynika z doniesień wojskowych z dowództwa operacyjnego Południe, trafiły w magazyn zbożowy przedsiębiorstwa na terytorium obwodu

— napisał przedstawiciel władz regionu Serhij Bratczuk w Telegramie w piątek rano.

W innym komunikacie władze podały, że zniszczeniu uległo 100 ton grochu i 20 ton jęczmienia. W wyniku wybuchu ucierpiały dwie osoby.

Do ostrzału doszło w nocy. Jak wskazano, w ciągu minionego tygodnia był to już czwarty rosyjski atak rakietowy na obwód odeski. Po wyjściu Rosji z tzw. inicjatywy zbożowej Morza Czarnego wojska armii agresora atakują infrastrukturę portową i zbożową.

06:00. Nowe sankcje Kanady na Rosję objęły m.in reżysera Nikitę Michałkowa

Kanada nałożyła sankcje na 41 osób i podmiotów związanych z sektorem obronnym Rosji oraz na 23 osoby i podmioty sektora kultury, m.in. reżysera Nikitę Michałkowa – poinformowała w czwartek minister spraw zagranicznych Kanady Melanie Joly.

Wśród objętych sankcjami znaleźli się członkowie Grupy Wagnera, którzy działali na Ukrainie i w Afryce, w tym Iwan Masłow, szef oddziału wagnerowców, który przyczynił się do masakry cywilów w Moura w Mali, w marcu 2022 r. Jest też „Africa Politology”, określany jako podmiot zależny od szefa Grupy Wagnera Jewgienija Prigożyna, zajmujący się tworzeniem strategii prowadzących do wycofania się krajów zachodnich z Afryki, podważania roli ONZ oraz przygotowywaniem pozwów przeciw zachodniej prasie.

Kolejny cel kanadyjskich sankcji to sektor energetyki nuklearnej w Rosji, w związku z niebezpiecznymi działaniami Rosji wobec elektrowni atomowej w Zaporożu. Sankcje dotyczą też osób związanych z produkcją rosyjskich dronów Orlan-10.

Na liście sankcyjnej są też podmioty sektora finansowego: Bank Toczka, Tinkoff Bank JSC, systemy płatności Yandex i Mir.

Sankcje objęły osoby, które, jak określono w komunikacie MSZ, „wspierają wysiłki Kremla, by rusyfikować kulturę Ukrainy”, w tym znanych piosenkarzy, aktorów, reżyserów. Na liście objętych sankcjami znalazł się m.in. popierający Władimira Putina reżyser Nikita Michałkow. Sankcje objęły też minister kultury Olgę Ljubimową i ministerstwo kultury Rosji, ministra nauki i wyższej edukacji Walerego Falkowa , a także podmioty sektora kultury i mediów.

05:00. Ukraina prawdopodobnie otrzyma F-16 do końca tego roku

Stany Zjednoczone mogą przekazać Ukrainie myśliwce F-16 do końca tego roku, powiedział w czwartek w wywiadzie dla Fox News John Kirby, rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

F-16 dotrą na Ukrainę najprawdopodobniej do końca roku. Ale nie sądzimy, że tylko F-16 będą w stanie zmienić sytuację (na polu walki – red.)

— powiedział rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

Kirby dodał, że Ukraina potrzebuje teraz więcej pocisków artyleryjskich.

03:20. Ponad 20 tys. wagnerowców zginęło na Ukrainie

Ponad 20 tys. bojowników rosyjskiej Grupy Wagnera zginęło na Ukrainie, a około 40 tys. zostało rannych. W walkach przeciwko siłom ukraińskim wzięło udział 78 tys. najemników - podał w czwartek portal Politico, powołując się na informacje opublikowane na kanale wagnerowców na Telegramie.

CZYTAJ WIĘCEJ: Ponad 20 tys. wagnerowców zginęło na Ukrainie, a około 40 tys. zostało rannych. Łącznie w walkach wzięło udział 78 tys. najemników

00:00. Alarm lotniczy na całym terytorium kraju

Na całym terytorium Ukrainy ogłoszono alarm lotniczy w związku ze startem myśliwca MiG-31K, który jest nośnikiem hipersonicznych pocisków rakietowych Kindżał, poinformował Ukrinform na podstawie komunikatu Sił Powietrznych Ukrainy.

Zarejestrowano start myśliwca MiG-31K Sił Powietrznych Rosji z lotniska Sawaslejka w obwodzie niżnonowogrodzkim

— poinformowały w Telegramie Siły Powietrzne Ukrainy.

Kindżał to wystrzeliwany z powietrza pocisk balistyczny zdolny do przenoszenia głowic nuklearnych lub konwencjonalnych o zasięgu od 1500 do 2000 km, przenoszący ładunek o masie 480 kg.

Pocisk może lecieć z 10-krotnością prędkości dźwięku i jest jedną z sześciu broni „nowej generacji” zaprezentowanych przez Rosję w 2018 roku.

red./PAP/Facebook/Twitter