Naukowcy szokują. Zmiana czasu może wywołać poważną chorobęNaukowcy szokują. Zmiana czasu może wywołać poważną chorobę

Naukowcy z Northwestern University (USA) po raz pierwszy szczegółowo opisali, jak przeprowadzane co pół roku zmiany czasu wpływają na ryzyko rozwoju chorób naczyniowych siatkówki – grupy schorzeń, które atakują naczynia krwionośne siatkówki i mogą prowadzić do utraty wzroku.

Pierwsze tego rodzaju ogólnokrajowe badanie opierało się na danych dotyczących roszczeń z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego ponad 18 milionów pacjentów w wieku od 18 do 64 lat, u których niedawno zdiagnozowano chorobę naczyń siatkówki. Pacjenci zostali zarejestrowani w komercyjnej bazie danych Merative MarketScan w latach 2012-2014.

Naukowcy z Northwestern obliczyli częstość występowania nowych rozpoznań czterech chorób naczyń siatkówki w miesiącu następującym po wiosennej i jesiennej zmianie czasu oraz w dwóch okresach kontrolnych w styczniu i lipcu. Schorzenia te obejmowały niedrożność tętnic i żył siatkówki, proliferacyjną retinopatię cukrzycową oraz neowaskularne zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem.

Zespół badawczy porównał następnie ryzyko zachorowania w tygodniu i miesiącu następującym po każdej sezonowej zmianie czasu. Analiza tych danych wykazała, że wiosną Amerykanie tracą godzinę snu, co wiąże się z wyższym o około 20-30 proc. ryzykiem proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej i neowaskularnego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem.

Sen może chronić przed chorobą

Natomiast w miesiącu następującym po jesiennym powrocie do czasu standardowego jesienią pacjenci mieli o około 20-40 proc. niższe ryzyko niedrożności tętnicy siatkówki, niedrożności żył siatkówki, proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej i neowaskularnego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem.

Nasze badanie sugeruje, że zyskanie godziny snu może chronić przed ryzykiem choroby

- powiedziała główna autorka badania, dr Rukhsana Mirza, profesor okulistyki i edukacji medycznej w Northwestern.

Nawet godzina zmiany może wpłynąć na zdrowie pacjenta i być może pacjenci zgłaszający nowe objawy w okresie po zmianie czasu, zwłaszcza wiosną, powinni zostać poddani dokładniejszej ocenie

- dodała.

Wcześniej wykazano, że sezonowe zmiany zegara biologicznego powodują zaburzenia rytmu dobowego, czyli 24-godzinnego wewnętrznego zegara organizmu, który reguluje między innymi cykl snu i czuwania, produkcję hormonów i temperaturę ciała. Jak powiedziała Mirza, siatkówka – najgłębsza, światłoczuła warstwa tkanki w oku – stanowi „okno do ciała” i odgrywa ważną rolę w rytmie dobowym.

Odkrycia pojawiły się po uchwaleniu przez Izbę Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w tym tygodniu ustawy o wprowadzeniu czasu letniego na stałe. Los tej ustawy w Senacie jest niepewny.

"Reakcje zapalne i zaburzenia metaboliczne"

Widzieliśmy, jak zmiany czasu na letni - zwłaszcza wiosenne, kiedy tracimy godzinę snu - są związane ze zwiększoną częstością zawałów serca i udarów mózgu. To skłoniło nas do pytania, czy podobne efekty zachodzą w siatkówce, która jest jedną z najbardziej aktywnych metabolicznie tkanek w organizmie i zawiera jedne z najbardziej złożonych sieci mikronaczyniowych

- podkreśliła Mirza.

Myślę, że ta zależność jest dość interesująca i ma sens. Istnieje literatura wskazująca, że utrata godziny snu i zaburzenia rytmu dobowego mogą powodować reakcje zapalne i zaburzenia metaboliczne, a także literatura sugerująca, że godzina snu w kontekście zmiany czasu na letni może mieć działanie ochronne

- powiedział dr Kyle Chan, lekarz rezydent w oddziale i współautor pierwszego badania.

Chan zauważył również ograniczenia swojego badania, m.in. dostęp do danych pacjentów z zaledwie trzech lat, ale ma nadzieję, że przyszłe prace pozwolą na powtórzenie ich wyników z wykorzystaniem innych, większych baz danych.

Nowe możliwości współpracy medycznej

W przyszłości chcielibyśmy sprawdzić, czy inne grupy badawcze będą w stanie powtórzyć nasze odkrycia w niepokrywających się bazach danych, na przykład w środowisku akademickim, lub przeanalizować dane z większej liczby lat, aby sprawdzić, czy te ustalenia są prawdziwe

- wskazał Chan.

Naukowcy mają również nadzieję, że ich odkrycia zainspirują innych do zbadania wpływu zmian czasu na letni i zaburzeń snu na poziomie pacjentów.

Myślę, że to naprawdę otwiera nowe możliwości współpracy między okulistyką, neurologią, medycyną snu, medycyną sercowo-naczyniową… możliwości zrozumienia człowieka jako całości

- wskazała Mirza.

xyz/PAP