"Sztuczna inteligencja" Słowem Roku 2023. Na podium także "wybory" i "inflacja". Czy ta wygrana, to zasługa właśnie sztucznej inteligencji?

Językoznawca prof. Jerzy Bralczyk zwrócił uwagę, że określenie „sztuczny” ma we współczesnej polszczyźnie umniejszające znaczenie.

Rozstrzygnięto konkurs na Słowo Roku 2023. Decyzją kapituły złożonej z językoznawców z całej Polski została nim „sztuczna inteligencja”. Na inne słowo postawili jednak internauci, którzy za takie uznali „wybory”. Konkurs został organizowany przez Uniwersytet Warszawski po raz trzynasty.

Na drugim miejscu w werdykcie kapituły znalazły się „wybory”, zaś trzecie miejsce ex aequo zajęły słowa „inflacja” oraz „posłanka”. Dość podobnie głosowali internauci, których głosy na drugim miejscu wskazały „sztuczną inteligencję”, zaś na trzecim - „inflację”.

„Sztuczna inteligencja” nie taka sztuczna

Językoznawca prof. Jerzy Bralczyk zwrócił uwagę, że określenie „sztuczny” ma we współczesnej polszczyźnie umniejszające znaczenie.

Jeszcze w XIX wieku łączyliśmy słowo „sztuczny” ze sztuką. „Sztuczne” uderzenie np. Jankiela czy sztucznie gotowany rosół staropolski u Mickiewicza to były rzeczy dobre, bo zgodne z regułami sztuki. Później „sztuczny” zaczął oznaczać to, co dziś, czyli to, co nie jest naturalne

— przypomniał.

Może to być w naszym przypadku o tyle dobre, że broni to nas przed uleganiem sztucznej inteligencji. My i tak jesteśmy lepsi niż sztuczna inteligencja. Nasza inteligencja jest lepsza, bo jest naturalna. Ta „fałszywość” może nie wybija się tak bardzo, to nie jest coś złego w tym sensie, że jest kłamliwe, ale że jest udawane, pozorne. Myślę, że po jakimś czasie wpłynie to także na znaczenie słowa „sztuczny”

— ocenił badacz.

Zaznaczył także, że „ciekawe, że jest to długie wyrażenie i ono nie ma dobrego zastępnika skrótowego”.

SI - skądinąd symbol krzemu - mógłby się tu dobrze sprawdzić, ale to jest dość trudne w polszczyźnie. A AI (z ang. Artifcial Intelligence – PAP) z całą pewnością ze względów na swoją znaczą samogłoskowość także się nie przyjmie

— powiedział.

Będzie to prawdopodobnie „sztuczna inteligencja” z całym dobrodziejstwem długosłowia

— dodał.

„Sztuczna inteligencja” i co dalej?

Z kolei prof. Marian Bugajski zaznaczył, że „sztuczna inteligencja to zjawisko, które biegnie przez świat, media i z którym już się pomału oswajamy”.

I zaczynamy się zastanawiać, co dalej

— dodał.

To jest o tyle ważne, o ile tkwi w nas. A tkwi, bo jesteśmy zaniepokojeni, myślimy, co będzie. A może właśnie to, że sztuczna inteligencja jest na pierwszym miejscu, to jej zasługa? Ze ona sama umieściła się na tym miejscu? Trudno powiedzieć

— powiedział badacz.

W internetowym plebiscycie na Słowo Roku 2023 można było oddać do 31 grudnia 2023 r. Równolegle z internautami wyboru dokonała także ogólnopolska kapituła językoznawców pod patronatem Rady Języka Polskiego.

Słowem roku 2022 na podstawie zgodnego wyboru internautów i kapituły została „wojna”, słowem roku 2021 – „szczepienie”, a 2020 – „koronawirus”.

Znane jest też już pierwsze słowo roku 2023 dla języka angielskiego. Leksykografowie wydawnictwa Collins Cambridge wybrali „AI” (Artifcial Intelligence), z Cambridge – „hallucinate”, także w kontekście sztucznej inteligencji.

PAP/rdm