Spółdzielczość jako praktyka współdziałaniaCzy można odbudować zaufanie? Spółdzielczość jako praktyka współdziałania

Istota spółdzielni polega na tym, że ludzie łączą się, aby wspólnie realizować określone cele gospodarcze lub społeczne. Nie jest to jedynie hasło o wspólnocie. Spółdzielnia wymaga ustalenia zasad, podziału obowiązków, podejmowania decyzji i ponoszenia ich konsekwencji. Członkowie muszą więc nie tylko korzystać ze wspólnych przedsięwzięć, ale również uczestniczyć w ich funkcjonowaniu.

To ważne doświadczenie społeczne. Współpraca oznacza bowiem konieczność uwzględniania interesów innych osób. Nie zawsze wszyscy członkowie mają takie same potrzeby i poglądy. Demokratyczny charakter spółdzielni oznacza zatem również konieczność rozmowy, głosowania i akceptowania decyzji podjętych zgodnie z przyjętymi regułami. W ten sposób spółdzielczość stwarza praktyczną przestrzeń do rozwijania kompetencji potrzebnych również poza samą organizacją.

Warto spojrzeć na spółdzielczość również szerzej. Społeczeństwo obywatelskie potrzebuje ludzi, którzy potrafią nie tylko artykułować własne oczekiwania, ale również organizować się wokół wspólnego celu. Spółdzielnia jest jednym z miejsc, w których można takie doświadczenie zdobywać. Uczy, że wspólnota nie oznacza jednakowości. Oznacza natomiast przyjęcie reguł, które umożliwiają ludziom o różnych interesach wspólne działanie.

Dlatego spółdzielczość może być traktowana jako jeden z elementów budowania kapitału społecznego. Nie dlatego, że każda spółdzielnia automatycznie tworzy zaufanie, lecz dlatego, że jej konstrukcja stwarza warunki do powstawania relacji opartych na współpracy, odpowiedzialności i wzajemności. To szczególnie ważne w czasach, gdy coraz więcej relacji społecznych odbywa się za pośrednictwem anonimowych platform i instytucji.

Właśnie w tym miejscu idea spółdzielcza spotyka się z działalnością Fundacji im. Franciszka Stefczyka. Fundacja została powołana m.in. w celu prowadzenia działalności charytatywnej i prospołecznej, wspierania działalności oświatowo-wychowawczej oraz upowszechniania określonych wartości społecznych. Jej aktywność stanowi przykład tego, że troska o wspólnotę może przyjmować konkretne, praktyczne formy.

Spółdzielczość nie rozwiąże wszystkich problemów społecznych. Może jednak zrobić coś bardzo ważnego: stworzyć ludziom możliwość doświadczenia, że wspólny interes nie musi oznaczać przegranej jednostki. Jeżeli współpraca przynosi wymierny rezultat, a odpowiedzialność jest dzielona między uczestników, zaufanie przestaje być abstrakcyjną wartością. Staje się praktyką. I właśnie dlatego spółdzielczość ma znaczenie dla budowy społeczeństwa solidarnego, odpowiedzialnego i zdolnego do wspólnego działania.

Partnerem artykułu jest FUNDACJA IM. FRANCISZKA STEFCZYKA