Światowy dzień bez tytoniu co roku staje się okazją do podjęcia dyskusji o problemie związanym z paleniem tytoniu i analiz konsekwencji, jakie powoduje nałóg, któremu ulega każdego dnia prawie 30 procent Polaków. Tym razem wyzwanie wytyczenia dróg walki z papierosami podjęło się grono ekspertów zaproszonych przez Forum Zdrowia Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

W szeroko zakrojonej dyskusji uczestniczyli przedstawiciele wielu środowisk medycznych i okołomedycznych, w tym: NFZ, GIS, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego a także eksperci uniwersyteccy, przedstawiciele jednostek badawczych III sektora i administracji państwowej.

Na scenie pojawia się nowy dowód

Zwieńczeniem analiz związanych z produktami nikotynowymi jest „Przegląd systematyczny” przygotowany przez zespół specjalistów pod nadzorem dr. Krzysztofa Łandy.

Przegląd systematyczny jest na szczycie piramidy wiarygodności Światowej Organizacji Zdrowia

— mówi dr Krzysztof Łanda, były wiceminister zdrowia sprawujący nadzór merytoryczny nad raportem.

Takie przeglądy stają się podstawą dla WHO do wykonywania określonych rekomendacji, a dla regulatorów powinny być bazą do wdrażania odpowiednich przepisów. To jest zapisane w traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

— dodał.

Przegląd jest badaniem mającym najwyższy poziom wiarygodności i jako evidence based medicine (medycyna oparta na dowodach, EBM), może być merytoryczną podstawą działań w zakresie ochrony zdrowia społecznego. Jego istotą jest porównanie dostępnych produktów nikotynowych i zestawienie ich z papierosami tradycyjnymi.

Oddzielmy profilaktykę od walki z nałogiem

Unia Europejska ma ambitny plan radykalnego ograniczenia liczby osób palących do roku 2040. Obecnie w Polsce pali około 8 milionów Polaków. Skuteczność rzucania palenia mieści się w przedziale 6-10 procent, to oznacza, że co roku wszyscy palacze w kraju powinni podejmować próbę pozbycia się nałogu. To nierealne. Dlatego nie możemy w najbliższej przyszłości uniknąć podążania wzorem choćby UK czy Szwecji i wyznaczania palaczom alternatywnych dróg walki z nałogiem

— mówi dr Janusz Krupa, prezes Instytutu Człowieka Świadomego przypominając o możliwościach niesionych przez alternatywy dla papierosów tradycyjnych.

Jednocześnie, specjaliści, zwrócili uwagę na konieczność rozgraniczenia problemu palenia dorosłych i młodzieży. W pierwszym przypadku konieczna jest walka z nałogiem, w drugim profilaktyka.

Profilaktyka zdrowotna i promocja zdrowia jest naszym priorytetowym działaniem

— zaznacza Irena Łaba, zastępca dyrektora Departamentu Obsługi Klientów i Profilaktyki NFZ.

Potrzebujemy medycyny opartej na faktach

Eksperci byli zgodni – Polska potrzebuje dodatkowego przeglądu systematycznego rozwiązań walki z nałogiem w innych krajach. Zarówno w wymiarze profilaktyki, jak i zwalczania nałogu. Dopiero na bazie takiego dokumentu powinny powstawać rekomendacje czy rodzić się ograniczenia prawne.

Apeluję, żebyśmy stworzyli jednolitą politykę i dyskutowali w oparciu o dowody naukowe

— podkreśla dr Krzysztof Łanda.

Abyśmy mogli to osiągnąć, musimy mówić językiem evidence based medicine. Tylko wtedy możemy na poziomie krajowym uzgodnić realne cele, jakie mamy do osiągnięcia

— puentuje wskazując, że nadmierne ograniczenia rynkowe przyniosą efekty – jak prohibicja w USA – przeciwne do zamierzonych.