Nieufność dominuje w relacjach społecznych. Spada też zaufanie do instytucji. Wyjątkiem jest prezydent. SONDAŻ

W stosunkach z innymi trzeba być bardzo ostrożnym - uważa tak 75 proc. uczestników badania przeprowadzonego przez CBOS w lutym tego roku. Zdanie odmienne ma 22 proc. Jak podaje CBOS od 2002 r. opinie na ten temat zmieniły się nieznacznie.

Uczestnicy badania zapytani zostali, jaka opinia dotycząca życia społecznego jest bliższa ich poglądom: „Ogólnie rzecz biorąc, większości ludzi można ufać” czy „W stosunkach z innymi trzeba być bardzo ostrożnym”. Odpowiedź pierwszą wskazało 22 proc. ankietowanych, a drugą - 75 proc.

W poprzedniej edycji badania w 2024 r. odpowiedź pierwszą wskazało 24 proc., a drugą - 73 proc. W 2022 r. było to odpowiednio: 19 proc. i 77 proc., w 2020 r. - 22 proc. i 76 proc., w 2018 r. - 22 proc. i 76 proc., a w 2016 r. - 23 proc. i 74 proc.

Nastawienie do nieznajomych

Z kolei na pytanie o nastawienie do nieznajomych spotykanych w różnych życiowych sytuacjach 34 proc. odpowiedziało, iż odnosi się do nich z ufnością, w tym 32 proc. „raczej ma zaufanie”, a 2 proc. „zdecydowanie ma zaufanie”. 56 proc. nie ufa nieznajomym, w tym 11 proc. traktuje osoby spotkane po raz pierwszy bardzo nieufnie, a 45 proc. raczej nieufnie. 11 proc. nie ma zdania na ten temat.

Niezmiennie od 2006 roku – od kiedy pytamy o tę kwestię – wśród Polaków częściej widoczny jest brak zaufania aniżeli postawa oparta na otwartości

— podaje CBOS.

W 2024 r. zaufanie wobec nieznajomych też deklarowało 34 proc. badanych, a jego brak 56 proc., w 2022 r. - odpowiednio: 30 proc. i 58 proc.

Zaufanie a biznes

Lepiej niż podczas poprzedniego badania wygląda obecnie wskaźnik zaufania w obszarze biznesu. W lutym tego roku 39 proc. badanych odpowiedziało, że „zaufanie do partnerów w interesach na ogół się opłaca” (wzrost o 5 punktów procentowych w stosunku do 2024 r.), co - jak zaznacza CBOS - jest najwyższym wynikiem w historii badania. 32 proc. (spadek o 7 pkt. proc.) uważa, że zaufanie do partnerów w interesach „na ogół się źle kończy”.

W badaniu pytano też o zaufanie do instytucji państwowych.

Wynika z niego, że największym zaufaniem cieszą się instytucje związane z bezpieczeństwem. 83 proc. ankietowanych ma zaufanie do wojska (nieufność - 10 proc.). Kolejne miejsce w rankingu z zaufaniem 71 proc. respondentów zajmuje policja (nieufność - 21 proc.). Bardzo podobnym poziomem zaufania badani darzą NATO - 70 proc. (nieufność 17 proc.) oraz władze lokalne - 69 proc. (nieufność - 22 proc.). Zaufanie do urzędników i administracji publicznej deklaruje 60 proc. (nieufność - 30 proc.), do Rzecznika Praw Obywatelskich - 58 proc. (nieufność - 16 proc.), do Unii Europejskiej - 48 proc. (nieufność - 43 proc.).

W stosunku do pozostałych badanych instytucji i organizacji przeważającym nastawieniem jest nieufność.

46 proc. ufa prezydentowi

W przypadku prezydenta bardzo podobny jest poziom zaufania - deklaruje go 46 proc. oraz nieufności - wyraża go 47 proc.

Zaufanie do sądów deklaruje 37 proc. ankietowanych, a nieufność - 51 proc. Zaufanie do Sejmu i Senatu oraz rządu wyraża po 32 proc. badanych, zaś nieufność - odpowiednio 59 proc. i 61 proc. Zaufanie do mediów ma 27 proc, a nieufność wyraża 59 proc. Zaufanie do Trybunału Konstytucyjnego ma 21 proc. badanych, a nieufność wyraża - 61 proc. Zaufanie do partii politycznych ma 19 proc., a nieufność - 70 proc.

W porównaniu z badaniem z 2024 roku nastąpił spadek zaufania do większości instytucji państwowych. Najwięcej straciły rząd i NATO (spadki po 11 pkt. proc.), Sejm i Senat (spadek o 9 pkt.), UE i media (spadki po 7 pkt.) oraz partie polityczne (spadek o 6 pkt.). Wyjątek stanowi urząd prezydenta - odnotowano wzrost zaufania o 6 punktów procentowych, a także Trybunał Konstytucyjny - badanie pokazało identyczny poziom zaufania jak w 2024 r.

Badanie zrealizowano od 5 do 16 lutego 2026 r. na próbie liczącej 967 pełnoletnich mieszkańców Polski, wylosowanej z rejestru PESEL. Każdy respondent wybierał samodzielnie jedną z metod badania: 60,2 proc. wybrało wywiad bezpośredni z udziałem ankietera (metoda CAPI), 24,1 proc. – wywiad telefoniczny po skontaktowaniu się z ankieterem CBOS (CATI), 15,7 proc. – samodzielne wypełnienie ankiety internetowej (CAWI). We wszystkich trzech przypadkach ankieta miała taki sam zestaw pytań i strukturę.

CZYTAJ WIĘCEJ: Niepokojące! Polacy bez planu na kryzys. Tylko 6 proc. osób ma przygotowany plan cięcia wydatków domowego budżetu

PAP/oprac. Natalia Wierzbicka

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!