W umorzonej sprawie o znieważenie pomnika ofiar katastrofy smoleńskiej sądy obu instancji oparły się na domniemaniach nieznajdujących oparcia w dowodach - ocenił Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro, który w związku z tym skierował skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego.

CZYTAJ TAKŻE: NASZ NEWS. Nabazgrały na pomniku smoleńskim „Aborcja jest OK”. Sędzia z „Iustitii” uniewinnił jedną z aktywistek, a drugiej udzielił jedynie nagany

Wulgarny plakat i zarzut znieważenia pomnika

Jak przekazała Prokuratura Krajowa chodzi o zdarzenia sprzed dwóch lat, gdy 1 sierpnia 2020 r. Norbert B. umieścił - jak napisała prokuratura - „plakat z wulgarnym gestem” na Pomniku Ofiar Tragedii Smoleńskiej znajdującym się na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

Mężczyzna usłyszał w związku z tym zarzut znieważenia pomnika. W I instancji Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia umorzył postępowanie wobec B. Sąd uznał, że zachowanie oskarżonego należy uznać za „realizację jego prawa do wyrażania własnych, krytycznych poglądów w sprawach publicznych”, zaś sam pomnik był jedynie „nośnikiem wypowiedzi”.

Decyzję sądu zaskarżyła prokuratura, jednak Sąd Okręgowy w Warszawie ją utrzymał. Stwierdził, że oskarżony odnosił się krytycznie do działań rządzących, nie zaś do ofiar katastrofy smoleńskiej

— zrelacjonowała PK orzeczenie sądu II instancji. Dodała, że na zachowanie oskarżonego SO „patrzył jak na rodzaj happeningu”, który powinien podlegać ochronie na mocy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego

Zdaniem PG w tej sprawie oba sądy – zarówno rejonowy, jak i okręgowy – oparły swoje twierdzenia „na własnych domniemaniach, które nie znajdują oparcia w zeznaniach świadków, zapisach monitoringu i wyjaśnieniach Norberta B.” W związku z tym w ocenie PG naruszenia prawa procesowego, do których doszło, wpłynęły negatywnie na kwestie bezpieczeństwa prawnego i przewidywalności działania organów państwa.

W katastrofie smoleńskiej zginęło 96 osób reprezentujących różne poglądy polityczne i takich, które nie angażowały się politycznie. Równość ofiar wobec śmierci obrazuje zamieszczony na pomniku napis wymieniający zmarłych w kolejności alfabetycznej, bez żadnych wyróżnień czy tytułów. Tekst na pomniku głosi: Pamięci ofiar tragedii smoleńskiej 10 kwietnia 2010

— wywodzi PG.

Tym samym - według Ziobry - nie sposób przyjąć, aby „pomnik był miejscem związanym z prezentacją jakichkolwiek poglądów politycznych”. „W konsekwencji zaś nie może być miejscem eksponowania własnych poglądów politycznych, ponieważ stanowi to naruszenie integralności i powagi tego miejsca. Z tego też powodu czyn Norberta B. powinien być oceniany jako znieważenie” - podkreśla PG.

Dlatego w skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny wniósł do Sądu Najwyższego o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

PEŁNA TREŚĆ KOMUNIKATU:

Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro skierował do Sądu Najwyższego skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie umarzającego postępowanie przeciwko Norbertowi B., który 1 sierpnia 2020 roku znieważył Pomnik Ofiar Tragedii Smoleńskiej w Warszawie. Umieścił na nim plakat z wulgarnym gestem.

Prokuratura postawiła Norbertowi B. zarzut znieważenia pomnika. Jednak Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie umorzył postępowania przeciwko niemu. Jak uzasadniał, pomnik był jedynie „nośnikiem wypowiedzi”, a zachowanie oskarżonego należy uznać za realizację jego prawa do wyrażania własnych, krytycznych poglądów w sprawach publicznych.

Decyzję sądu zaskarżyła prokuratura, jednak Sąd Okręgowy w Warszawie ją utrzymał. Stwierdził, że oskarżony odnosił się krytycznie do działań rządzących, nie zaś do ofiar katastrofy smoleńskiej. W ocenie sądu zachowanie oskarżonego, na które sąd patrzył jak na rodzaj happeningu, powinno podlegać ochronie na mocy art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Naruszono prawo procesowe

W skierowanej do Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro zarzucił orzeczeniu Sądu Okręgowego w Warszawie, że jest dotknięte wadą oczywistej sprzeczności ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego. W sprawie oba sądy – zarówno rejonowy, jak i okręgowy – oparły swoje twierdzenia na własnych domniemaniach, które nie znajdują oparcia w zeznaniach świadków, zapisach monitoringu i wyjaśnieniach Norberta B.

Brak związków pomnika z polityką

Skarżący podkreślił, że w katastrofie smoleńskiej zginęło 96 osób reprezentujących różne poglądy polityczne i takich, które nie angażowały się politycznie. Równość ofiar wobec śmierci obrazuje zamieszczony na pomniku napis wymieniający zmarłych w kolejności alfabetycznej, bez żadnych wyróżnień czy tytułów. Tekst na pomniku głosi: „Pamięci ofiar tragedii smoleńskiej 10 kwietnia 2010”.

Nie sposób zatem przyjąć, by pomnik był miejscem związanym z prezentacją jakichkolwiek poglądów politycznych. W konsekwencji zaś nie może być miejscem eksponowania własnych poglądów politycznych, ponieważ stanowi to naruszenie integralności i powagi tego miejsca. Z tego też powodu czyn Norberta B. powinien być oceniany jako znieważenie.

Złamano gwarancje konstytucyjne

W skardze podkreślono, że naruszenia prawa procesowego skutkowały także naruszeniem art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten odnosi się do zasady zaufania obywatela do państwa i jego organów. Wymogiem realizacji tej zasady jest zaś zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego i przewidywalności działania organów państwa.

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

olnk/PAP/PK