Prezydent powinien zachować ostrożność wobec zaproszenia od TuskaPrezydent Nawrocki powinien zachować szczególną ostrożność wobec zaproszenia od premiera Tuska, wiedząc o zaproszeniu od gen. Sierowa w 1945 r.

Gospodarz powitał gościa z wyszukaną grzecznością, a nawet starał się być serdeczny. Na stole pojawiły się wykwintne dania, podczas posiłku prowadzono rozmowę w dobrej atmosferze. Gospodarz zapraszając gościa zapewniał, że chodzi o rozwiązanie spornych spraw w duchu wzajemnego zrozumienia i dobrej woli, a przy okazji o lepsze poznanie się, które sprzyja porozumieniu. Tak mogłaby wyglądać relacja z wizyty prezydenta Karola Nawrockiego w mieszkaniu Donalda Tuska w Sopocie, gdyby głowa państwa przyjęła zaproszenie premiera. 

W rzeczywistości działo się to w marcu 1945 r., gospodarzem był płk Armii Czerwonej Konstantin Pimienow, a gościem Delegat Rządu na Kraj Jan Stanisław Jankowski. Po spotkaniu delegat Jankowski bezpiecznie wrócił do swoich przyjaciół i współpracowników, a kolację uznano za dobry znak i podstawę do dalszych rozmów. Tym bardziej że gospodarz wielokrotnie zapewniał o swoich dobrych intencjach i o trosce o to, by w Polsce dobrze się działo.

Prawdziwym gospodarzem, na razie ukrytym, nie był płk Pimienow, tylko generał NKWD Iwan Sierow. Jako historyk prezydent Karol Nawrocki dobrze wie, co się stało po „serdecznym” przyjęciu Jana Stanisława Jankowskiego. A jako polityk też dobrze wie, jakie metody jest gotów zastosować Donald Tusk. I te metody tylko na początku przypominają aktorskie popisy płk. Pimienowa, a na dłuższą metę znacznie bliższe są metodom gen. Sierowa.

Po odegraniu teatru wobec Jana Stanisława Jankowskiego bardzo osłabiła się czujność socjalisty Kazimierza Pużaka (przewodniczącego Rady Jedności Narodowej RJN) i gen. Leopolda Okulickiego (do niedawna dowódcy Armii Krajowej). Jankowskiego, Pużaka i Okulickiego zaproszono na 27 i 28 marca 1945 r. do kwatery Pimienowa przy ulicy Pęcickiej w Pruszkowie. Zapewniono ich, że spotkają samego „gen. Iwanowa”, czyli Sierowa i że specjalnym samolotem będą mogli polecieć do Anglii na konsultacje z przedstawicielami emigracyjnego rządu Polski.

Po posiłku Jankowskiego, Pużaka i Okulickiego przewieziono na warszawską Pragę, do siedziby NKWD, i tam rozdzielono. Kazimierza Pużaka powitał sam gen. Sierow, wciąż występujący pod fałszywym nazwiskiem generała pułkownika Iwanowa z dowództwa 1. Frontu Białoruskiego. Grzecznie przeprosił Pużaka za to, że nie przyszedł wcześniej i poinformował, że nazajutrz „załatwimy sprawę”. Następnego dnia rano Pużak dowiedział się, że wraz z Okulickim i Jankowskim polecą do Moskwy, by załatwić wszystko z samym Stalinem. Oczywiście z gwarancjami bezpieczeństwa i zapewnieniami o trosce o dobrą przyszłość Polski.

Obiecany samolot rzeczywiście wystartował, ale nie do Londynu, tylko do Moskwy, a Jankowski, Pużak i Okulicki zostali aresztowani i osadzeni w więzieniu na Łubiance. Nic nie wiedząc o ich losie, w pruszkowskiej willi zajmowanej przez Pimienowa stawiło się kolejnych dwunastu przywódców Polski podziemnej: Adam Bień, Kazimierz Bagiński i Stanisław Mierzwa ze Stronnictwa Ludowego, Stanisław Jasiukowicz, Zbigniew Stypułkowski i Kazimierz Kobylański ze Stronnictwa Narodowego, Antoni Pajdak z Polskiej Partii Socjalistycznej, Józef Chaciński i Franciszek Urbański ze Stronnictwa Pracy, Eugeniusz Czarnowski i Stanisław Michałowski ze Zjednoczenia Demokratycznego oraz Józef Stemler-Dąbski reprezentujący Delegaturę Rządu na Kraj (jako tłumacz). I także oni nazajutrz znaleźli się w samolocie do Moskwy, a potem w więzieniu na Łubiance.

Szesnastce urządzono pokazowy proces w Moskwie. Gen. Okulickiego, Jankowskiego, Bienia i Jasiukowicza oskarżono o to, że byli „organizatorami i kierownikami dywersyjnej organizacji, działającej na tyłach frontu Armii Czerwonej”. Że organizowali napady, zamachy i prowadzili działalność szpiegowską. A pozostałych dwunastu zostało oskarżonych o to, że w tej działalności uczestniczyli oraz przechowywali nielegalny sprzęt, broń i amunicję, które były wykorzystywane „w celach przestępczych”. Proces zakończył się już po trzech dniach. Na 10 lat więzienia skazano gen. Okulickiego, na 8 lat Jankowskiego, na 5 lat Bienia i Jasiukowicza, na 1,5 roku Pużaka, na rok Bagińskiego. Kobylański, Michałowski i Stemler-Dąbski zostali uniewinnieni. Pajdaka skazano na pięcioletnie więzienie w listopadzie 1945 r. (w odrębnym procesie), a pozostali usłyszeli wyroki od czterech do ośmiu miesięcy więzienia. Okulicki, Jankowski i Jasiukowicz zginęli w Sowietach. Pużaka Sowieci wypuścili, ale wpadł w ręce rodzimej bezpieki, został skazany i zmarł w więzieniu w Rawiczu. Mierzwa i Bagiński wrócili i byli skazywani w kolejnych procesach już w ówczesnej Polsce. Bień wrócił do Polski w 1949 r. i pracował jako adwokat. Pajdak wrócił dopiero w 1955 r., a potem był znanym opozycjonistą.

Warto mieć w pamięci losy 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, bo wykazując troskę o losy Polski i Polaków wzięli za dobrą monetę przyjazne gesty gen. Sierowa i płk. Pimienowa, choć był to tylko teatr – cyniczny i podły, gdyż żerujący na patriotyzmie i odpowiedzialności więźniów. Prezydent Karol Nawrocki, który dobrze zna tamtą historię, powinien zachować szczególną ostrożność. Tym bardziej że metody Sierowa zostały przez obecnie rządzących w dużym stopniu zaadaptowane i przystosowane do współczesności. Ale ich istota nie zniknęła, podobnie jak chęć ich stosowania.