Imperia przemijają, narody trwająImperia przemijają, narody trwają

Historia Europy jest historią wielkich imperiów, potężnych ideologii i ambitnych projektów politycznych.
Imperium Rzymskie, imperium Napoleona, III Rzesza, Związek Sowiecki – wszystkie te potęgi wydawały się w pewnym momencie niezwyciężone. Wszystkie miały ambicję organizowania Europy według własnego porządku. I wszystkie ostatecznie przeminęły.
Zmieniały się granice, upadały mocarstwa, znikały ideologie, które wcześniej przedstawiano jako nieuchronną przyszłość ludzkości.
A jednak narody przetrwały.
Przetrwała Polska. Przetrwały narody Europy Środkowej. Przetrwały ich języki, tradycje, religie i historyczna pamięć.
To właśnie narody, a nie imperia, okazały się jednymi z najtrwalszych wspólnot w historii naszego kontynentu.
Dzisiaj Europa ponownie znajduje się w momencie historycznego przełomu.
W Europie Wschodniej mamy największą wojnę na naszym kontynencie od II wojny światowej
Na Południu obserwujemy niestabilność Bliskiego Wschodu, konflikty w Afryce Północnej, presję migracyjną, zagrożenia terrorystyczne oraz rosnącą rywalizację o wpływy w basenie Morza Śródziemnego.
Jednocześnie środek ciężkości światowej polityki od dawna przesuwa się poza Europę - a.gdy chodzi o gospodarke to dawno jest poza Starym Kontynentem.
Europa, która przez stulecia była centrum światowej polityki, musi dzisiaj odpowiedzieć na fundamentalne pytanie:
Czy pozostanie samodzielnym uczestnikiem historii, czy stanie się jedynie przedmiotem decyzji podejmowanych w Waszyngtonie, Pekinie, w jakiejś mierze może i Moskwie?
Z perspektywy Polski odpowiedź na to pytanie musi zaczynać się od doświadczenia naszej historii.
Polacy doskonale wiedzą, czym kończy się sytuacja, w której wielkie mocarstwa decydują o losie mniejszych narodów.
Rozbiory Polski, układ jałtański, dziesięciolecia sowieckiej dominacji – to nie są dla nas jedynie rozdziały podręczników historii.
Dlatego polska myśl konserwatywna i niepodległościowa podkreśla, że *nie ma prawdziwego bezpieczeństwa bez suwerenności państw narodowych.
Nie ma trwałego pokoju, jeżeli o losach narodów decyduje koncert mocarstw albo też organizacji miedzynarodowych . I nie ma stabilnej Europy, jeżeli bezpieczeństwo , także gospodarcze jednych państw buduje się kosztem bezpieczeństwa innych.
Bezpieczeństwo Europy nie może być oparte na złudzeniach, że handel automatycznie zastąpi geopolitykę.
W tym miejscu dochodzimy do pytania o wspólną europejską politykę zagraniczną.
Czy Europa powinna mówić jednym głosem?
Oczywiście istnieją argumenty przemawiające za koordynacją działań europejskich państw.
Np.w takich obszarach,jak ochrona granic zewnętrznych, bezpieczeństwo energetyczne czy wspólna odpowiedź na zagrożenia hybrydowe mogą zwiększać skuteczność działania Europy.
Ale trzeba wyraźnie odróżnić dwie rzeczy.
Wspólną politykę suwerennych państw od polityki narzucanej suwerennym państwom przez ponadnarodowe centrum.
To nie jest to samo.
Wspólna polityka zagraniczna powinna wynikać z porozumienia narodów, a nie z podporządkowania ich interesów największym państwom czy organizacji miedzynarodowej !
Dlatego z perspektywy suwerennościowej tak istotne jest zachowanie zasady jednomyślności , prawa weta w najważniejszych sprawach polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej.
Prawo weta nie musi być przeszkodą w budowaniu jedności. Może być gwarancją, że jedność ta opiera się na rzeczywistej zgodzie.
Bo czy można mówić o europejskiej solidarności, jeżeli państwo położone w naszej części Europy mogłoby zostać przegłosowane w sprawie dotyczącej jego podstawowych interesów bezpieczeństwa?
Czy Europa byłaby silniejsza, gdyby głos Warszawy, Bratyslawy, Pragi,Bukaresztu i innych stolic można było pominąć w imię politycznego kompromisu zawartego przez największe stolice?
Z perspektywy polskiej prawicy odpowiedzią jest model Europy współpracujących państw narodowych, które zachowują polityczną podmiotowość.
Kwestia NATO: szczerze mówiąc silniejsza Europa powinna oznaczać silniejszy europejski filar NATO, a nie tworzenie struktur, które mogłyby osłabiać więzi transatlantyckie.
Europejska samodzielność nie powinna oznaczać antyamerykanizmu, tak samo jak sojusz z Ameryką nie powinien oznaczać europejskiej bezradności.
Europa musi umieć budować partnerstwa, zamiast ograniczać swoją politykę do reakcji na działania innych mocarstw.
Nie mniej ważne pozostaje południowe sąsiedztwo Europy.
Nie będzie trwałego bezpieczeństwa naszego kontynentu bez stabilizacji w basenie Morza Śródziemnego, współpracy z państwami Afryki Północnej i odpowiedzialnej polityki wobec Bliskiego Wschodu.
Potrzebujemy ochrony granic, walki z przemytem ludzi, przeciwdziałania terroryzmowi oraz współpracy gospodarczej, która pomaga ograniczać źródła niestabilności.
Europa musi także z większą odpowiedzialnością traktować Bałkany Zachodnie i swoje wschodnie sąsiedztwo.
Nie może pozostawiać politycznej próżni, którą wypełnią inne mocarstwa.
Wszystkie te wyzwania prowadzą nas do pytania jeszcze bardziej fundamentalnego.
Czym właściwie ma być Europa przyszłości?
Czy ma stać się scentralizowanym superpaństwem, którego politykę wyznaczają ponadnarodowe instytucje?
Czy też wspólnotą suwerennych narodów, zdolnych do solidarnego działania wobec zewnętrznych zagrożeń?
Z perspektywy polskiej tradycji niepodległościowej odpowiedź jest jasna.
Europa nie musi rezygnować ze swojej różnorodności, aby być silna.
Nie musi likwidować suwerenności państw, aby skutecznie współpracować.
Nie musi budować nowego imperium, aby przeciwstawiać się ambicjom innych imperiów.
Siła Europy może wynikać z jedności interesów, a nie z jednolitości politycznej.
Na zakończenie chciałbym powrócić do historii.
Widzieliśmy w Europie wielkie imperia, które miały trwać tysiąc lat, a upadały w ciągu jednego pokolenia.
Widzieliśmy ideologie, które obiecywały stworzenie nowego człowieka i nowego świata, a pozostawiały po sobie zniewolenie i zniszczenie.
Historia uczy nas pokory wobec wielkich projektów politycznych.
Ale uczy nas również, że wolne narody potrafią przetrwać najtrudniejsze doświadczenia.
Dlatego przyszłości Europy nie należy budować na marzeniu o kolejnym imperium.
Należy ją budować na bezpieczeństwie, współpracy, odpowiedzialności i poszanowaniu narodowej suwerenności.
Europa powinna być wystarczająco silna, aby nikt nie mógł narzucać jej swojej woli, i wystarczająco wolna, aby żaden europejski naród nie musiał wyrzekać się własnej podmiotowości.
Bo imperia przemijają. Ideologie pojawiają się i znikają.
A wolność narodów pozostaje wartością, której trzeba bronić w każdym pokoleniu (tekst przygotowany do wystąpienia na "Conservative Summit" w Bratyslawie 20-21 listopada 2026 i przedstawiony tamże w skróconej wersji).
Jak wesprzeć telewizję wPolsce24?
Zachęcamy do:
- dokonywania wpłat przez stronę wesprzyj.wpolsce24.tv
- lub przekazania darowizny bezpośrednio na rachunek bankowy: 69 1020 4900 0000 8202 3036 2577 (odbiorca: Fratria SA, tytuł przelewu: Darowizna)
- oglądania wPolsce24 jak najczęściej i jak najdłużej
- mówienia o nas innym, żeby telewizja wPolsce24 zyskiwała coraz więcej wiernych Widzów
Przetwarzamy dane osobowe Darczyńców zgodnie z informacją w linku.
