Ważne ustawy z podpisem prezydenta. Padło jednak mocne weto Ważne ustawy z podpisem prezydenta. Padło jednak mocne weto

Prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję zawetowaniu ustawy o statusie osoby najbliższej w związku. Kilka innych ustaw znalazło jednak uznanie głowy państwa.
Prezydent Karol Nawrocki podjął serię decyzji dotyczących projektów ustaw przedłożonych mu przez koalicję 13 grudnia.
Status osoby najbliższej
Prezydent Karol Nawrocki zawetował w piątek rządową ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz ustawę ją wprowadzającą.
Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zakładała, że dwie osoby pełnoletnie mogłyby zawrzeć przed notariuszem rejestrowaną w urzędzie stanu cywilnego umowę, regulującą między nimi takie sprawy jak m.in. wspólność majątkowa, obowiązek alimentacyjny, prawo do mieszkania, dostęp do informacji medycznej oraz kwestie pochówku.
Do umowy można byłoby także załączyć aneks zawierający testamenty obu stron.
Rządowa propozycja pozwalająca na formalizację związków partnerskich, w tym jednopłciowych, jako pierwsza w historii Polski przeszła z sukcesem przez obie izby parlamentu.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawy wprowadzające związki partnerskie. To nie są wyłącznie przepisy ułatwiające załatwianie spraw administracyjnych, lecz tworzące nową instytucję prawa, zbliżoną do małżeństwa. Prezydent podkreślił, że jest gotów podpisać ustawę o statusie osoby bliskiej, która realnie rozwiąże problemy obywateli, ale nie będzie podważać konstytucyjnej ochrony małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny
Gromadzenie danych o wynagrodzeniach
Kilka projektów znalazło jednak uznanie prezydenta. Karol Nawrocki podpisał ustawę umożliwiającą gromadzenie danych o wynagrodzeniach m.in. lekarzy w powiązaniu z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu.
Prezydent poinformował w nagraniu opublikowanym w piątek na platformie X, że podpisał nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej.
Przygotowana przez rząd ustawa pozwala Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na zbieranie danych o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia w powiązaniu z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu (PWZ). Gromadzone przez Agencję dane dotyczyłyby nie tylko grup, które można identyfikować po PWZ – to lekarze czy pielęgniarki – ale także pozostałego personelu i pracowników administracyjnych. Stąd w ustawie zapis o numerze PESEL.
Obecnie Agencja zbiera informacje o wynagrodzeniach, ale są one zanonimizowane. Tym samym nie może przypisać wysokości zarobków z różnych form zatrudnienia lub w różnych podmiotach do jednej osoby. Oznacza to, że resort zdrowia nie ma informacji o tym, ile zarabiają lekarze, jeśli pracują w kilku podmiotach jednocześnie albo w jednym podmiocie, ale są w nim zatrudnieni zarówno na etacie, jak i kontrakcie.
O zawetowanie nowelizacji apelował do prezydenta samorząd lekarski. Szef Naczelnej Rady Lekarskiej dr Łukasz Jankowski mówił, że w innym przypadku samorząd będzie wnosić do Trybunału Konstytucyjnego skargę na niekonstytucyjność ustawy. Zapowiedział też, że zwróci się też do unijnych trybunałów o sprawdzenie zgodności przepisów z RODO.
Ubezpieczenia rolne
Prezydent podpisał ustawę upraszczającą zasady dopłat do składek ubezpieczeń rolnych
Uproszczenie zasad dopłat do składek ubezpieczeń rolnych oraz rozszerzenie katalogu upraw objętych wsparciem - przewiduje ustawa, którą w piątek podpisał prezydent Karol Nawrocki.
Nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zakłada uproszczenie sposobu wyliczania dopłat do ubezpieczeń. Z systemu znikną rozwiązania uzależniające wysokość wsparcia od klasy gleby. Rolnicy nie będą musieli składać oświadczeń dotyczących klas użytków rolnych.
Nowe przepisy określają również jednolite limity stawek taryfowych, do których będzie przysługiwać dopłata państwa: do 25 proc. sumy ubezpieczenia dla tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, a do 15 proc. sumy ubezpieczenia w przypadku pozostałych upraw.
Rozszerzony będzie katalog upraw objętych dopłatami do składek ubezpieczeniowych. Do systemu wsparcia zostaną włączone m.in. trawy nasienne oraz wierzba do wyplatania. Ustawa doprecyzowuje także zasady dotyczące dopłat do ubezpieczeń od ryzyka suszy oraz rozszerza definicję plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo.
Zmianie ulegną również zasady dotyczące wypłaty odszkodowań. Ustawa wprowadza franszyzę redukcyjną w miejsce obecnej franszyzy integralnej. Wysokość pomniejszenia odszkodowania będzie zależeć od warunków określonych w umowie ubezpieczenia.
Franszyza redukcyjna to określona w umowie część szkody, o którą pomniejszane jest odszkodowanie wypłacane przez ubezpieczyciela - np. jeśli szkoda wynosi 5 tys., a franszyza 500 zł, to ubezpieczyciel wypłaci 4,5 tys. zł. Natomiast franszyza integralna to umowny próg kwotowy, do którego ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za szkodę. Jeśli wartość szkody jest niższa lub równa franszyzie, odszkodowanie nie jest wypłacane.
W tym roku na dopłatę do ubezpieczeń zarezerwowano w budżecie 629 mln zł. W ostatnich latach pieniądze na ten cel nie były wykorzystywane, gdyż ze względu na wysokie składki, rolnicy nie byli zainteresowaniu ubezpieczeniami.
Choć rolnicy mają obowiązek ubezpieczenia połowy swoich upraw, to w 2025 r. zawarto tylko ok. 208 tys. polis (podobnie jak w 2024 r.) z czego 60 proc. to były umowy ubezpieczenia tylko od ryzyka przymrozków. Resort rolnictwa zwrócił ponadto uwagę na obserwowany w ostatnich latach systematyczny wzrost wypłat z tytuł przymrozków. W 2024 r. wypłacono 380 mln zł, a w 2025 - blisko 580 mln zł.
Patostreaming
Karol Nawrocki podpisał też nowelizację Kodeksu karnego zakładającą wprowadzenie odpowiedzialności karnej za tzw. patostreaming. Regulacja powstała w wyniku połączenia dwóch projektów – jednego autorstwa PiS i drugiego KO.
Nowelizacja Kodeksu karnego zakłada, że za rozpowszechnianie w internecie treści przedstawiających popełnienie przestępstwa godzącego w dobra osobiste, przemoc wobec zwierzęcia lub poniżające traktowanie innej osoby, nawet za jej zgodą, będzie groziła kara pozbawienia wolności do trzech lat.
Jeżeli wspomniane treści będą przedstawiały osobę poniżej 18. roku życia, kara będzie wyższa – od trzech miesięcy do pięciu lat.
Z zapisów ustawy wynika, że za przestępstwo nie zostaną uznane działania podjęte w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, prasowej, naukowej lub w celu ochrony interesu publicznego.
Osoby starsze i opieka
Prezydent poinformował takżę, że podpisał ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej.
To regulacja przygotowana przez pełnomocnik rządu ds. polityki senioralnej Marzenę Okłę-Drewnowicz, która realizuje jeden z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy.
Bon senioralny jest rozwiązaniem, które ma pomóc osobom w wieku ponad 65 lat w codziennym życiu, zapewniając im dostęp do usług wsparcia. Zmiany mają ułatwić seniorom funkcjonowanie w ich własnym środowisku, poprawić jakość opieki oraz koordynację usług zdrowotnych i społecznych. Bon ma być dostępny dla każdego, kto ukończył 65 lat, jest obywatelem Polski, Unii Europejskiej (lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej albo Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej), a jego średni dochód nie przekracza 3410 zł.
Będzie świadczeniem niepieniężnym przyznawanym na usługi doraźne trwające maksymalnie dwa tygodnie, polegające na pomocy w zaspokojeniu potrzeb życia codziennego, jak pomoc w ubraniu się, przygotowaniu posiłków, utrzymaniu porządku, ale też na wsparciu w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych czy zapewnieniu kontaktu z otoczeniem.
Program ma być wprowadzany stopniowo, w pierwszej kolejności w gminach, w których nie są realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów.
Kredyty frankowe
Prezydent Karol Nawrocki podpisał w piątek ustawę mającą usprawnić rozpatrywanie przez sądy tak zwanych spraw frankowych – między innymi poprzez szereg zmian proceduralnych.
Chodzi o ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.
W opublikowanym na X oświadczeniu prezydent Nawrocki podkreślił, że setki tysięcy obywateli czeka od lat na rozstrzygnięcie sporów z instytucjami finansowymi, a tzw. sprawy frankowe stały się jednym z głównych źródeł przeciążenia sądów cywilnych.
Wskazał m.in., że ustawa ma przyspieszyć postępowania oraz „ograniczyć asymetrię sił między konsumentem, a dużą instytucją finansową”.
Podpis pod ustawą jest decyzją na rzecz ochrony konsumenta i równości obywateli wobec prawa
– podkreślił Nawrocki.
Zgodnie z przepisami podpisanej przez prezydenta ustawy, m.in. obowiązek spłacania rat przez kredytobiorcę byłby wstrzymywany z mocy prawa z chwilą doręczenia bankowi pozwu – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Chodzi o to, aby rozwiązanie takie miało charakter automatyczny, czyli nie wymagało wydawania orzeczeń ani zarządzeń.
Ponadto ustawa przewiduje, że w procesie, w którym kredytobiorca dochodzi należności wynikających z nieważności umowy kredytu, bank będzie miał możliwość dochodzenia roszczenia wzajemnego na wypadek, gdyby umowa okazała się nieważna. Ustawa przedłuża termin na wytoczenie powództwa wzajemnego do momentu zakończenia postępowania w I instancji.
Zmiana taka zmierza to do realizacji naczelnej idei ustawy, czyli do dokonywania rozliczenia roszczeń banku i konsumenta w jednym postępowaniu sądowym i jednym orzeczeniu. Obecnie - po wytoczeniu przez kredytobiorcę sprawy o zwrot dokonanych wpłat - bank wytacza powództwo o zwrot wypłaconego kapitału, co powoduje dublowanie się postępowań.
Pomoc społeczna
Co więcej, prezydent Karol Nawrocki podpisał i skierował do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej ustawę o pomocy społecznej. Wprowadza ona zmiany w systemie opieki wykonywanej w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej takiego wsparcia.
Ustawa porządkuje przepisy dotyczące świadczenia usług opiekuńczych, które są jedną z niewielu form pomocy, dla których nie opracowano dotychczas stosownego standardu.
Najważniejszą zmianą jest upoważnienie do wydania rozporządzenia, które określi standard świadczenia usług opiekuńczych. Ma on objąć czynności wykonywane w ramach poszczególnych rodzajów usług opiekuńczych, warunki ich realizacji oraz sposób monitorowania i oceny.
Zgodnie z regulacją do zadań własnych gminy należy monitorowanie i ocena realizowanych usług opiekuńczych. Regulacja przewiduje też wymagania, jakie musi spełniać osoba świadcząca te usługi.
Według ustawy usługi opiekuńcze może wykonywać osoba, która jest pełnoletnia, nie jest członkiem rodziny potrzebującego, nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani jego zstępnym; ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
as/źr. wPolityce.pl za X i PAP
