To uziemiło amerykańskie samoloty? Zaskakująca teoria!To uziemiło amerykańskie samoloty? Zaskakująca teoria!

Wczoraj wieczorem w USA doszło do wysoce niecodziennej sytuacji. Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) ogłosiła tzw. ground stop na terenie całego kraju. Oznaczał, że znajdujące się na lotniskach samoloty nie mogły wystartować. Tysiące lotów zostało całkowicie odwołanych przez linie lotnicze, a wiele innych miało ogromne opóźnienia. Zakaz startów odwołano dopiero po ok. czterech godzinach. 

Problemy z komunikacją

To była dopiero trzecia taka sytuacja w historii USA. Po raz ostatni ground stop w całym kraju ogłoszono w styczniu 2023 roku. Doszło wtedy do awarii komputera FAA, który rozsyła do załóg tzw. NOTAM – wiadomości informujące je o potencjalnie niebezpiecznych warunkac pogodowych, zmianie procedur czy funkcjonowania lotnisk itp. Po raz pierwszy ogłoszono go we wrześniu 2011 roku, po zamachach na wieże World Trade Center.

Oficjalnie tym razem ground stop został ogłoszony z powodu problemów z komunikacją, a sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego Markwayne Mullin podkreślił, że nie miało to nic wspólnego z bezpieczeństwem narodowym, a żaden z pasażerów nie znalazł się w niebezpieczeństwie. Wiele osób zadaje sobie jednak teraz pytanie o to, czy prawdziwym powodem nie były kłopoty z systemem AI, którego zaczęto używać na lotniskach w całym kraju kilka dni temu.

Zaskakująca zbieżność 

Chodzi o system Strategiczne Zarządzanie Przestrzenią Powietrzną Trasami i Trajektoriami (SMART). Według Departamentu Transportu to zaawansowane narzędzie, które wykorzystuje sztuczną inteligencję i takie dane, jak warunki pogodowe czy zatłoczenie na lotniskach, by pomagać kontrolerom lotu w wyznaczaniu tras, by ograniczyć zużycie paliwa i opóźnienia. FAA zapłaciła za niego aż 875 mln dolarów.

Jak informuje portal Gizmodo, FAA zaczęła używać tego systemu w przestrzeni powietrznej Waszyngtonu we wrześniu. Jego użycie miało spowodować oszczędność średnio 10 minut i ponad 300 litrów paliwa na jeden lot. 10 listopada agencja poinformowała, że po sukcesie testów w Waszyngtonie to narzędzie zostanie wprowadzone na lotniskach na terenie całego kraju.

Zdaniem wielu osób to, że kilka dni później doszło do uziemienia wszystkich lotów w USA, nie było przypadkiem. Przedstawiciele administracji Trumpa powiedzieli anonimowo agencji AP, że dodanie nowej technologii przeładowało przestarzały sprzęt w wieżach kontroli lotów, powodując problemy z komunikacją i radarami. Na razie brak jednak oficjalnego potwierdzenia, że uziemienie było winą AI. Mullin powiedział na konferencji prasowej, że jego departament współpracuje z innymi agencjami federalnymi, by zbadać, czy wprowadzenie tej technologii miało wpływ na ten kryzys. Firma ASI, która stworzyła ten system, poinformowała już w mediach społecznościowych, że to nie ich wina.

Sprzęt był za stary? 

Podobnego zdania jest sekretarz transportu Sean Duffy. Powiedział, że awaria miała związek ze starym sprzętem używanym na lotniskach, a nowy sprzęt, który zdążono już wprowadzić do użycia, jej nie uległ. W zeszłym roku FAA dostała od Kongresu 12,5 mld dolarów na modernizację infrastruktury lotniskowej – wymianę miedzianych kabli na światłowody, modernizację łączności radiowej etc. Część tej modernizacji już została wykonana, ale Duffy i Biały Dom uważają, że przekazana przez Kongres kwota jest zbyt mała. Domagają się co najmniej dodatkowych 30 mld dolarów, by doprowadzić amerykańskie lotniska do odpowiedniego standardu.

Eksperci są zgodni, że chociaż uziemienie trwało tylko cztery godziny, to jego efekty będą odczuwalne przez pasażerów co najmniej przez kilka najbliższych dni. Obudziło to obawy o Święto Dziękczynienia, które będzie miało miejsce 26 listopada. To jedno z najpopularniejszych amerykańskich świąt, a jego rodzinny charakter sprawia, że wielu Amerykanów decyduje się na podróż lotniczą w świąteczny długi weekend. Władze zapewniają, że do tego czasu wszystko wróci do normy.

źr. wPolityce za AP, Gizmodo, Buisness Insider