Tak chcą zohydzić Marsz Niepodległości?! Niepotrzebna depesza neo-PAPTak chcą zohydzić Marsz Niepodległości?! Niepotrzebna depesza neo-PAP

We wspomnianej depeszy neo-PAP co prawda zauważono - to trzeba uczciwie oddać - że Marsze Niepodległości po przejęciu władzy przez PiS w 2015 roku były już spokojniejsze, przypomniano też fragment jednej z taśm z restauracji "Sowa i Przyjaciele", gdzie była mowa o tym, że to ówczesny szef MSW z PO Bartłomiej Sienkiewicz miał nakazać podpalenie budki przed rosyjską ambasadą w czasie Marszu Niepodległości w 2013 roku.

Mimo wszystko depesza wyraźnie koncentruje się na zamieszkach, burdach w czasie Marszy Niepodległości i buduje wrażenie, jakoby było to zgromadzenie niebezpieczne, w czasie którego często łamane jest prawo. Podkreślić należy, że to depesza agencji prasowej, jest zatem przeklejana później przez inne media, w wyniku czego może powstać określone wrażenie medialne tuż przed rozpoczęciem Marszu Niepodległości. Jaki to może mieć cel? Mogą Państwo sami odpowiedzieć na to pytanie. Poniżej prezentujemy pełną treść wspomnianej depeszy, aby każdy mógł sobie sam wyrobić zdanie na ten temat.

Treść depeszy

Do najbardziej dramatycznych wydarzeń podczas Marszu Niepodległości doszło w 2011 r., kiedy m.in. spalono wóz transmisyjny TVN. Także marszom w 2012 r., 2013 r. oraz 2020 r. towarzyszyły zamieszki.

Organizowany od 2007 r. Marsz Niepodległości zawsze wywoływał emocje, bo jego organizatorami były wyraziste politycznie środowiska narodowe, takie jak ONR czy Młodzież Wszechpolska, grupujące się w Stowarzyszeniu Marsz Niepodległości. Zarazem niemal od początku starały się mu przeciwstawiać środowiska lewicowe.

Jako obfitujący w najbardziej dramatyczne wydarzenia przeszedł do historii marsz z 11 listopada 2011 r. Odbywał się o szczególnym kontekście historycznym. Miesiąc wcześniej odbyły się wybory parlamentarne, które po raz kolejny wygrała Platforma Obywatelska i po których przy władzy utrzymał się rząd koalicji PO-PSL kierowany przez Donalda Tuska. Jednocześnie prezydentem od 2010 r. był wywodzący się z PO Bronisław Komorowski. Kolejne wybory miały się odbyć dopiero w 2014 r. i 2015 roku, więc hegemonia polityczna PO wydawała się niezagrożona.

Dla napięcia politycznego, które towarzyszyło w tamtym roku marszowi, znaczenie miało też to, że kilka godzin przed marszem sprowadzeni do Polski uczestnicy lewicowej niemieckiej Antify zaatakowali na rogu Nowego Światu i Świętokrzyskiej grupę rekonstruktorów historycznych.

Jeszcze przed rozpoczęciem marszu około godz. 15.00 grupy zamaskowanych osób zaatakowały od strony Placu Konstytucji kordon policji oddzielający ich od odległego o kilkaset metrów wiecu „Kolorowa Niepodległa”, zorganizowanego przez środowiska antyfaszystowskie. Wiec ten zablokował ul. Marszałkowską, uniemożliwiając przejście narodowców, którzy chcieli dostać się na marsz.

Wywiązały się prawdziwe zamieszki – policję atakowano kamieniami, petardami, kostką brukową i butelkami. Funkcjonariusze użyli armatek wodnych, pałek i gazu łzawiącego. Zamieszki trwały kilka godzin.

Sytuacji nie uspokoiło postępowanie ratusza, który po południu wydał komunikat o rozwiązaniu marszu, po czym się z niego wycofał. Do najbardziej dramatycznych wydarzeń doszło na Placu na Rozdrożu, gdzie pod Pomnikiem Romana Dmowskiego marsz miał się kończyć, ale gdzie doszło do podpalenia wozu transmisyjnego TVN oraz uszkodzenia wozów Polsatu i Polskiego Radia.

Jednocześnie uczestnicy marszu skandowali hasła: „Narodowa duma”, „Precz z Brukselą”, „Bóg, Honor, Ojczyzna”, „Roman Dmowski, odkupiciel Polski”.

Jeszcze tego samego dnia wieczorem prezydent Bronisław Komorowski zapowiedział inicjatywę legislacyjną zakazującą zasłaniania twarzy podczas zgromadzeń. Przepisy te jednak nie weszły w życie z uwagi na wcześniejsze orzeczenie TK, że zakaz zasłaniania twarzy jest niekonstytucyjny.

Podczas całego marszu zatrzymano ok. 200 osób, w tym obywateli Niemiec. Rannych zostało 40 policjantów, a 29 osób przewieziono do szpitali.

Rok później, w 2012 r., zrobiono sporo, by nie powtórzyły się zdarzenia z 2011 r. Przede wszystkim władze miasta zgodziły się na organizację aż czterech różnych marszów na różnych trasach. W sumie tego dnia było 12 zgromadzeń. Swój marsz z Placu Piłsudskiego pod Belweder zorganizował prezydent Bronisław Komorowski. Był on połączony ze składaniem kwiatów pod pomnikami twórców niepodległości z różnych środowisk politycznych – Wincentego Witosa, Ignacego Paderewskiego, Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego.

Własny marsz organizowała „Kolorowa Niepodległa”, a także środowiska lewicowe. Najliczniejszy był jednak Marsz Niepodległości, który rozpoczął się na Rondzie Dmowskiego. Jednak jego uczestnicy maszerowali spokojnie tylko kilkanaście minut, po czym doszło do burd.

Podczas przemarszu ul. Marszałkowską, na wysokości ul. Żurawiej, w stronę policji zaczęto rzucać racami, petardami, kamieniami, kostkami brukowymi, koszami na śmieci i butelkami. Policyjny kordon wstrzymał przemarsz, część uczestników skręciła w ul. Żurawią, część na krótko usiadła na torowisku tramwajowym.

Organizatorzy przez megafony nawoływali, by nie dać się sprowokować, i oskarżyli potem o spowodowanie burd zamaskowanych prowokatorów.

Policja była zmuszona do użycia broni gładkolufowej i miotaczy gazu pieprzowego. Rannych zostało 22 funkcjonariuszy, trzech trafiło do szpitala. Pogotowie udzieliło pomocy 16 innym osobom, 6 z nich trafiło do szpitali. 176 osób zostało zatrzymanych.

Straty oszacowano na 20 tys. zł. Kolejne 30 tys. zł to koszt sprzątania ulic. Prokuratura postawiła siedmiu osobom zarzuty czynnej napaści na policjantów.

W 2013 r. marszowi znów towarzyszyły dramatyczne wydarzenia. Jego trasa wiodła m.in. ulicą Belwederską, obok ambasady rosyjskiej. Ambasadę ochraniał kordon policji, z którym część uczestników marszu wdała się w bójki, rzucano też race. W pewnym momencie zapaliła się budka policyjna przy bramie ambasady, co później wywołało protest rosyjskiego ambasadora.

W 2015 r. ujawnione zostało jedno z nielegalnych nagrań z restauracji Sowa i Przyjaciele, na którym ówczesny szef CBA Paweł Wojtunik tłumaczył wicepremier Elżbiecie Bieńkowskiej, że budkę podpalić kazał sam ówczesny szef MSW Bartłomiej Sienkiewicz. Ten ostatni kategorycznie zaprzeczał.

Marsz – na żądanie policji – przed godz. 17.00 został rozwiązany przez ratusz. Wcześniej doszło do zamieszek – m.in. przed tzw. skłotami przy ul. ks. Skorupki i ul. Wilczej. Na Placu Zbawiciela spalono znajdującą się tam instalację w kształcie tęczy.

W sumie w 2013 r. poszkodowanych zostało 19 osób, 14 przewieziono do szpitali. Zatrzymano 67 osób, rannych zostało 7 policjantów, zniszczono m.in. kilka samochodów. Z kolei stołeczny ratusz wstępnie oszacował zniszczenia na 120 tys. zł. Ówczesna prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz zapowiedziała, że tęcza zostanie odbudowana. Doszło do tego, ale instalacja była dalej regularnie podpalana. W 2015 r. ją zdemontowano.

W 2014 r. marsz odbył się po raz pierwszy nową trasą wykorzystywaną regularnie do dziś – z Ronda Dmowskiego w okolice Stadionu Narodowego. Na trasie i u celu tamtego marszu dochodziło do incydentów i bójek z policją, zatrzymano ponad 200 osób, a kilkanaście, w tym 12 policjantów, zostało rannych, ale zajścia nie miały takiej skali jak w trzech poprzednich latach.

Po wygranej PiS w 2015 r. marsze były już spokojniejsze i nie dochodziło do większych zamieszek. Najbardziej uroczysty marsz odbył się w stulecie niepodległości 11 listopada 2018 r. Wziął w nim udział prezydent Andrzej Duda oraz m.in. liderzy rządzącego PiS z Jarosławem Kaczyńskim i premierem Mateuszem Morawieckim na czele. Formalnie marsz z udziałem władz odbywał się pod hasłem „Dla Ciebie Polsko” i był odrębnym zgromadzeniem, oddalonym o kilkadziesiąt metrów od marszu narodowców.

Spokojnego przebiegu za rządów PiS nie miał jedynie marsz w 2020 r. Odbywał się po okresie ograniczeń pandemicznych, a także krótko po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji, który wywołał masowe protesty uliczne.

11 listopada 2020 r. doszło do dwóch dramatycznych wydarzeń towarzyszących marszowi. Pierwszym były walki części uczestników marszu z policją chroniącą budynek Empiku przy Rondzie de Gaulle'a, co zostało nazwane potem „bitwą o Empik”. Podczas tego samego marszu zapaliło się też od rzuconej racy mieszkanie w kamienicy przy Al. 3 Maja, na którego balkonie była tęczowa flaga i symbol Strajku Kobiet.

Postrzelony przez policję z broni gładkolufowej został też fotoreporter „Tygodnika Solidarność” Tomasz Gutry. Policja informowała, że w związku z zajściami podczas marszu rannych zostało 35 funkcjonariuszy. Zatrzymano ponad 300 osób.

W ubiegłym roku w marszu, który według organizatorów zgromadził rekordową liczbę 300 tys. osób (według władz Warszawy o połowę mniej) i był stosunkowo spokojny, wziął udział prezydent Karol Nawrocki.

tkwl/Źr. wPolityce.pl za PAP