Niemcy o sporze Polski z Pfizerem. "To dlatego Tusk jest powściągliwy"

Największym politycznym skutkiem sporu Polski z koncernem Pfizer może okazać się wzmocnienie Konfederacji i Konfederacji Korony Polskiej – ocenia „Berliner Zeitung”. Berliński dziennik zwraca uwagę, że premier Donald Tusk reaguje z dużą powściągliwością, ponieważ sam w czasie pandemii domagał się realizacji unijnej polityki szczepień. Gazeta przekonuje jednocześnie, że Warszawa nie powinna liczyć na wsparcie Unii Europejskiej w sporze z amerykańskim koncernem.

Spór o szczepionki i zajęcie środków PAŻP

Berliner Zeitung”, cytowany przez dw.com, wraca do trwającego od kilku lat sporu między Polską a amerykańskim koncernem Pfizer dotyczącym 64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19. Rząd PiS odmówił ich odbioru i zapłaty, a koncern domaga się obecnie od Polski 1,3 mld euro.

Jak przypomina dziennik, belgijski sąd w pierwszej instancji uznał roszczenia Pfizera, a w celu zabezpieczenia wykonania wyroku doprowadzono do zajęcia środków przekazywanych Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przez Eurocontrol. Gazety podkreśla, że PAŻP nie jest stroną postępowania, dlatego stała się ofiarą sporu, który jej nie dotyczy.

Autor artykułu w „Berliner Zeitung” zwraca uwagę, że podobne działania objęły również rumuńską agencję kontroli ruchu lotniczego. Polska i Rumunia jako jedyne państwa UE nie zgodziły się w 2022 r. na renegocjowaną umowę z Pfizerem, uznając zaproponowane przez Komisję Europejską warunki za niewystarczające.

„Woda na młyn” dla Konfederacji

Dla niemieckiego dziennika największym problemem związanym z tym sporem jest fakt, że beneficjentem całej sprawy mogą okazać się Konfederacja oraz Konfederacja Korony Polskiej. Gazeta przypomina, że oba ugrupowania w czasie pandemii sprzeciwiały się m.in. obowiązkowym szczepieniom i krytykowały politykę Brukseli.

Według autora szczególnie zajęcie środków przeznaczonych dla instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo ruchu lotniczego może zostać odebrane jako dowód nadmiernej ingerencji unijnych instytucji i stać się – jak pisze dziennik – „wodą na młyn dla krytycznych wobec UE nacjonalistów”.

Dlaczego Tusk zachowuje ostrożność?

Berlińska gazeta zauważa, że premier Donald Tusk dotychczas reagował bardzo powściągliwie. Publicznie wypominał przede wszystkim, że decyzję o zakupie szczepionek podjął rząd Mateusza Morawieckiego.

Niemiecki dziennik podkreśla jednak, że nie jest to jedyny powód ostrożności szefa polskiego rządu. „Berliner Zeitung” wskazuje, że jako lider ówczesnej opozycji w pierwszych latach pandemii Tusk sam apelował o zakup szczepionek i konsekwentną realizację polityki wypracowanej na szczeblu unijnym.

Słabe szanse Polski

Autor ocenia, że nawet ewentualna apelacja Polski ma niewielkie szanse powodzenia. Jego zdaniem zawarte umowy najwyraźniej zostały skonstruowane w sposób korzystny dla Pfizera, mimo że ich treść nadal nie została upubliczniona.

Gazeta zwraca uwagę, że koncern nawet nie wyprodukował szczepionek przeznaczonych dla Polski, dlatego – z ekonomicznego punktu widzenia – rzeczywiste straty firmy powinny być znacznie niższe niż dochodzone 1,3 mld euro.

Na wsparcie UE nie ma co liczyć

„Berliner Zeitung” przekonuje, że zajęcie środków PAŻP może jeszcze bardziej zwiększyć nieufność części Polaków wobec Unii Europejskiej. Według dziennika dla wielu osób Bruksela symbolizuje ośrodek władzy ograniczający suwerenność państw i sprzyjający dużym międzynarodowym koncernom.

Gazeta ocenia, że jeśli Donald Tusk chce ograniczyć polityczne straty, powinien zdecydowanie zaprotestować przede wszystkim przeciw zajęciu środków instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo lotnicze.

Na zakończenie autor stawia dwie tezy. Po pierwsze, dotychczasowa argumentacja Polski przed belgijskim sądem – odwołująca się do kosztów wojny w Ukrainie – jego zdaniem nie przekona sądu ani Pfizera. Po drugie, Warszawa nie powinna oczekiwać, że w sporze z amerykańskim koncernem otrzyma realne wsparcie ze strony Unii Europejskiej.

SC/Berliner Zeitung/dw.com