Krajowy Plan Odbudowy (KPO) powinien ruszyć już na początku 2021 roku, ale decyzją polityczną Komisji Europejskiej został dla Polski zablokowany, zresztą na wniosek i przy dużym udziale samego Donalda Tuska i europosłów Platformy. Zresztą ta blokada i deklaracja Platformy, że jeżeli wygra ona wybory i obejmie rządy w Polsce, te pieniądze zostaną odblokowane, była jednym z głównych przesłań tej partii w kampanii wyborczej i w dużej mierze niestety zaważyła na odsunięciu Prawa i Sprawiedliwości od władzy. Po utworzeniu rządu 13 grudnia z Donaldem Tuskiem jako premierem, KE bardzo szybko środki z KPO odblokowała, choć rządzący nie zmienili nawet przecinka w ustawach dotyczących wymiaru sprawiedliwości w naszym kraju.

Przypomnijmy, że KPO dla Polski to ok. 60 mld euro (w cenach bieżących) z tego 25,3 mld euro (ok. 108 mld zł), to dotacje (granty), a 34,6 mld euro (ok. 147 mld zł), to pożyczki dla potencjalnych beneficjentów. Trzeba jednak pamiętać, że Polska proporcjonalnie od swojego potencjału gospodarczego będzie uczestniczyła w spłacaniu całego unijnego Funduszu Odporności w wysokości już ok. 800 mld euro i będzie to trwało do roku 2058. Środki z KPO zostały tak zaprogramowane, że blisko 47 proc. z nich ma być przeznaczone na realizację unijnej polityki klimatycznej, ok. 25 proc. środków na transformację cyfrową, ok. 22 proc. reformy socjalne i ok. 6 proc. na inne cele. Premier Tusk i inni czołowi politycy Platformy zapowiadali, że środki z KPO poczują w kieszeniach polskie rodziny, ale nie precyzowali, że będą to głównie rodziny „bliskich i znajomych królika”.

Afera KPO wybuchała po tym, jak resort funduszy opublikował listę beneficjentów w branży HoReCa (hotele, restauracje, catering), dla której, jak się okazuje, podzielono blisko 1,2 mld zł. Potencjalni beneficjenci z tej branży, którzy ponieśli straty w okresie Covid-19 (którzy w latach 2020 lub 2021 roku odnotowali zmniejszenie obrotów o co najmniej 20 proc.), mogli składać wnioski do 31 października 2024 roku. Maksymalna wielkość kosztów kwalifikowanych to 600 tys. zł, a więc maksymalna wielkość dotacji to 540 tys. zł (w programie przyjęto zwrot maksymalnie 90 proc. kosztów kwalifikowanych).

Po opublikowaniu wczoraj listy beneficjentów przez resort funduszy w internecie wybuchła burza, bo okazało się, że przyznawano środki na jachty, solaria, maszyny do lodów, platformy do brydża, a nawet na wyposażenie lokali, które służą do najmu krótkoterminowego, czy rozszerzenie możliwości udzielania chwilówek. Co więcej, coraz głębsze sięganie przez internautów do beneficjentów tych środków, przez cały wczorajszy dzień przyniosło twarde dowody, że duża część środków trafiła do osób bezpośrednio związanych z Platformą wprost do firm żon posłów i senatorów tej partii, a także polityków lokalnych, radnych gminnych czy powiatowych, a także osób kandydujących z list tej partii. Ba zdarzali się beneficjenci, którzy uzyskiwali to wsparcie na różne firmy, których są właścicielami w różnych częściach kraju, jak wykazał jeden z dziennikarzy, jeden z nich uzyskał wsparcie aż na 5 firm, sumarycznie blisko 2,5 mln zł.

Po tym jak internet wręcz zalały wpisy o Aferze KPO, premier Tusk i ministrowie resortu funduszu rzucili się do bagatelizowania tej sprawy, między innymi stwierdzeniami, że wprawdzie mogły zdarzać się nieprawidłowości, ale przecież to chodzi o zaledwie 0,6 proc. wszystkich środków z KPO. Ba natychmiast zarządzono kontrole, a premier Tusk zapewnia, że nastąpi jakaś weryfikacja przyznanych środków i w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, będą żądania ich zwrotu, tyle tylko, że jest to niemożliwe. Środki zostały przyznane w ramach konkursów, których zasady ustalił resort funduszy, beneficjenci przygotowali odpowiednie wnioski i one uzyskały akceptację, zawarto umowy i większość tych projektów została już zrealizowana.

Afera KPO pokazała więc kolejną przyczynę blokowania przez Platformę środków z KPO, chodziło o to, aby po zdobyciu władzy obdzielić kwotami 400-500 tys. zł „bliskich i znajomych królika”. I tak się stało, a teraz zapowiedzi rządzących o tym, że po kontrolach, środki te beneficjentom się odbierze, są jedną wielką ściemą, bo przecież trafiły one precyzyjnie do tych, do których miały trafić.