Wybory samorządowe 2024. Jak głosować, kiedy wyniki, kogo wybieramy? Wszystko, co musisz wiedzieć na ten temat!

W wyborach samorządowych, które odbędą się w niedzielę, lokale wyborcze będą otwarte od godz. 7 rano. Po zakończeniu głosowania o godz. 21 sondażowe wyniki podadzą stacje telewizyjne. W lokalu wyborczym otrzymamy cztery lub trzy karty do głosowania. Aby oddać ważny głos, na jednej karcie należy postawić znak X w kratce przy nazwisku tylko jednego kandydata. W wyborach samorządowych wybierzemy blisko 47 tys. radnych różnych szczebli; w całej Polsce o mandat radnego powalczy ponad 183 tys. kandydatów. Będziemy wybierać również prawie 2,5 tys. wójtów, burmistrzów i prezydentów miast; o te funkcje powalczy 6731 kandydatów.

Kogo wybieramy i kiedy II tura

W niedzielnych wyborach samorządowych w całej Polsce wybierzemy 46 558 radnych, z czego 39 416 do rad gmin, miast i miejskich, 6170 do rad powiatów, 552 do sejmików wojewódzkich, a 420 do rad dzielnic Warszawy.

W całym kraju wszystkie komitety wyborcze zarejestrowały 183 121 kandydatów na radnych, z czego 5440 to kandydaci na radnych sejmików województw, 42 671 to kandydaci na radnych powiatów, 45 022 to kandydaci na radnych gmin, miast i miejskich powyżej 20 tys. mieszkańców, 87 424 to kandydaci na radnych gmin, miast i miejskich do 20 tys. mieszkańców, a 2564 to kandydaci na radnych dzielnic Warszawy.

W niedzielę wybieranych będzie też: 1464 wójtów, 906 burmistrzów oraz 107 prezydentów miast. Łącznie w całym kraju zarejestrowano 6731 kandydatów na te funkcje.

Do starcia tylko dwóch kandydatów na włodarzy w pierwszej turze wyborów dojdzie w 860 gminach w Polsce. Tylko jednego kandydata na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zarejestrowano w 412 gminach.

Tam, gdzie będzie ona potrzebna, II tura wyborów wójta, burmistrza, prezydenta miasta odbędzie się 21 kwietnia.

Jak głosować i co musimy mieć przy sobie

Do lokalu wyborczego trzeba wziąć dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość, który pozwoli na znalezienie wyborcy w spisie i dopuścić go do głosowania.

Każdy wyborca otrzyma cztery lub trzy karty. Na każdej karcie powinna się znajdować pieczęć obwodowej komisji wyborczej oraz wydrukowany odcisk pieczęci terytorialnej komisji wyborczej. Na dole każdej karty znajdzie się informacja o sposobie głosowania. Wszystkie karty do głosowania będą koloru białego, przy czym nazwiska kandydatów będą wydrukowane na kolorowym tle.

Tam, gdzie wyborcy otrzymają cztery karty do głosowania, nazwiska kandydatów znajdą się na tle: szarym – w wyborach do rad gmin w gminach do 20 tys. mieszkańców oraz powyżej 20 tys. mieszkańców, żółtym – w wyborach do rad powiatu, niebieskim – w wyborach do sejmików wojewódzkich i różowym w wyborach wójta, burmistrza.

W miastach na prawach powiatu wyborcy otrzymają tylko trzy karty. Na szarym tle znajdą się nazwiska kandydatów do rady miasta, na niebieskim – do sejmików wojewódzkich, a na różowym – w wyborach prezydenta miasta. Kart wyborczych w miastach na prawach powiatu jest mniej, gdyż nie odbywają się w nich wybory do rad powiatu.

CZYTAJ TAKŻE: Trwa cisza wyborcza przed wyborami. Za jej złamanie grozi nawet 1 mln zł grzywny. Zabronione jest publikowanie sondaży i agitowanie

Wyjątkiem jest Warszawa, gdzie wyborcy oprócz tych trzech kart, otrzymają dodatkowo kartę w wyborach do rady dzielnicy – nazwiska kandydatów znajdą się na niej na tle żółtym. Do obsadzenia jest 420 miejsc w radach dzielnic stolicy.

Na każdej z kart do głosowania można postawić tylko jeden znak X przy jednym nazwisku. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w żadnej z kratek nie postawi znaku X lub zagłosuje na więcej niż jedną osobę.

Po wypełnieniu kart wyborca musi je wrzucić do urny wyborczej; nie wolno wynosić kart do głosowania poza lokal wyborczy, ani też odstępować komukolwiek takiej karty. Przepisy karne Kodeksu wyborczego mówią, że grozi za to kara grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do lat 2. Do urny musi być wrzucona kompletna karta głosowania. Karta, której część została oderwana i niewrzucona lub wrzucona osobno, będzie uznana za nieważną.

Zgodnie z przepisami dopiski na karcie do głosowania nie wpływają na ważność głosu, jednak organy wyborcze apelują o powstrzymanie się od czynienia takich dopisków.

Kiedy wyniki wyborów samorządowych?

W niedzielę odbędą się cztery konferencje prasowe Państwowej Komisji Wyborczej: o godz. 10.00, 13.30, 18.30 oraz 22.00. Komisja poinformuje na nich m.in. o frekwencji i ewentualnych incydentach.

Koniec głosowania oznacza zakończenie ciszy wyborczej. Po godz. 21 stacje telewizyjne TVP, Polsat oraz TVN podadzą wyniki wyborów oparte na sondażu exit poll, czyli na odpowiedziach udzielanych przez wyborców po wyjściu z lokali wyborczych. Badanie przeprowadzi Ipsos. Na podstawie zebranych danych, po zakończeniu ciszy wyborczej, przedstawione zostaną szacunkowe wyniki głosowania zawierające informacje o procentowym poparciu do sejmików województw dla ogólnopolskich komitetów wyborczych w skali całego kraju, frekwencji i wynikach poszczególnych kandydatów na prezydenta miasta w 6 wybranych miastach Polski (Warszawa, Kraków, Wrocław, Katowice, Gdańsk, Rzeszów).

Protokoły z wynikami wyborów w swoich siedzibach będą wywieszały komisje obwodowe i terytorialne: gminne, miejskie, powiatowe i wojewódzkie. Informacje o cząstkowych wynikach wyborów będą się także pojawiały na stronie internetowej PKW: wizualizacja wyborów samorządowych.

Na całościowe, oficjalne wyniki trzeba będzie poczekać być może kilka dni.

PAP/kot