Stworzenie jesiotraStworzenie jesiotra

Obraz Mistrza Bertrama z Minden stanowiący część XIV-wiecznego ołtarza kościoła św. Piotra w Hamburgu przedstawia stworzenie zwierząt. W prawej dolnej części obrazu widzimy moment, w którym „stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe” (Rdz 1, 23) Potwory morskie nie są tu Lewiatanem, ale po prostu zwierzętami, częścią stworzenia, które Bóg widzi jako dobre i błogosławi im.
Spójrzmy na dużą rybę z płytkami kostnymi i heterocerkiczną płetwą ogonową - to jesiotr. Biorąc pod uwagę miejsce i czas powstania obrazu, to jesiotr ostronosy Acipenser oxyrinchus. Do drugiej połowy XX wieku tworzył on populację zamieszkującą naszą część Europy, w tym Bałtyk i polskie rzeki.
Do 1996 r. uważano, że naszym jesiotrem był jesiotr zachodni A. sturio. Uważano tak dlatego, że najbliższą wciąż istniejącą, choć skrajnie rzadką populacją jesiotrów jest jesiotr zachodni z ostatnimi tarliskami w uchodzącej do Atlantyku rzece Garonnie we Francji.
Stan wiedzy zweryfikowano w 1996 r., kiedy zbadano ostatniego być może jesiotra z Bałtyku. Okazał się nie jesiotrem zachodnim, lecz ostronosym. Zbadano więc egzemplarze muzealne – one również okazały się jesiotrami ostronosymi.
Najprawdopodobniej więc jesiotrami kiedyś tak licznymi w naszym rejonie Europy, w tym w Polsce, były jesiotry ostronose, tworzące tu wschodnią populację. Druga populacja wciąż żyje po przeciwnej stronie Atlantyku u wybrzeży i w rzekach Ameryki Północnej.
Przez dziesiątki lat, myśląc o odtworzeniu jesiotra bałtyckiego, próbowano wsiedlać jesiotry zachodnie, a więc gatunek obcy i niedostosowany do naszych zimniejszych wód. Prawidłowe oznaczenie gatunku jest kluczowe dla powodzenia restytucji (drugim warunkiem jest budowa przepławek na zaporach – przepławek z prawdziwego zdarzenia, które rzeczywiście będą drożne dla ryb).
Obecnie w celu odtworzenia bałtyckich jesiotrów hoduje się i wpuszcza nie europejskie jesiotry zachodnie, ale amerykańskie jesiotry ostronose, wybierając ryby z rzeki Saint John, najbliższe genetycznie wymarłym jesiotrom z populacji wschodniej.
Zagadką pozostaje wydłużona ryba, znajdująca się na obrazie pod jesiotrem.
