Stworzenie jesiotraStworzenie jesiotra

Bez tytułu.webp
Stworzenie zwierząt, tablica ołtarza głównego kościoła Św. Piotra w Hamburgu (ob. Kunsthalle, Hamburg) (Wikipedia/Domena publiczna)
FacebookTwitter

Obraz Mistrza Bertrama z Minden stanowiący część XIV-wiecznego ołtarza kościoła św. Piotra w Hamburgu przedstawia stworzenie zwierząt. W prawej dolnej części obrazu widzimy moment, w którym „stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe” (Rdz 1, 23) Potwory morskie nie są tu Lewiatanem, ale po prostu zwierzętami, częścią stworzenia, które Bóg widzi jako dobre i błogosławi im.

Spójrzmy na dużą rybę z płytkami kostnymi i heterocerkiczną płetwą ogonową - to jesiotr. Biorąc pod uwagę miejsce i czas powstania obrazu, to jesiotr ostronosy Acipenser oxyrinchus. Do drugiej połowy XX wieku tworzył on populację zamieszkującą naszą część Europy, w tym Bałtyk i polskie rzeki.

Do 1996 r. uważano, że naszym jesiotrem był jesiotr zachodni A. sturio. Uważano tak dlatego, że najbliższą wciąż istniejącą, choć skrajnie rzadką populacją jesiotrów jest jesiotr zachodni z ostatnimi tarliskami w uchodzącej do Atlantyku rzece Garonnie we Francji.

Stan wiedzy zweryfikowano w 1996 r., kiedy zbadano ostatniego być może jesiotra z Bałtyku. Okazał się nie jesiotrem zachodnim, lecz ostronosym. Zbadano więc egzemplarze muzealne – one również okazały się jesiotrami ostronosymi.

Najprawdopodobniej więc jesiotrami kiedyś tak licznymi w naszym rejonie Europy, w tym w Polsce, były jesiotry ostronose, tworzące tu wschodnią populację. Druga populacja wciąż żyje po przeciwnej stronie Atlantyku u wybrzeży i w rzekach Ameryki Północnej.

Przez dziesiątki lat, myśląc o odtworzeniu jesiotra bałtyckiego, próbowano wsiedlać jesiotry zachodnie, a więc gatunek obcy i niedostosowany do naszych zimniejszych wód. Prawidłowe oznaczenie gatunku jest kluczowe dla powodzenia restytucji (drugim warunkiem jest budowa przepławek na zaporach – przepławek z prawdziwego zdarzenia, które rzeczywiście będą drożne dla ryb).

Obecnie w celu odtworzenia bałtyckich jesiotrów hoduje się i wpuszcza nie europejskie jesiotry zachodnie, ale amerykańskie jesiotry ostronose, wybierając ryby z rzeki Saint John, najbliższe genetycznie wymarłym jesiotrom z populacji wschodniej.

Zagadką pozostaje wydłużona ryba, znajdująca się na obrazie pod jesiotrem.

FacebookTwitter

Czekamy na Wasze maile z uwagami i komentarzami: [email protected]. Dołącz do naszej społeczności, wykup dostęp do STREFY PREMIUM. Subskrybuj
To najlepsza forma wsparcia naszych mediów.

Redaktor Naczelny:
Łukasz Wróblewski
Zespół:
Joanna Jaszczuk, Adam Kacprzak, Tomasz Karpowicz, Robert Knap, Adam Stankiewicz, Kamil Kwiatek, Natalia Wierzbicka, Adrian Siwek, Adam Bąkowski, Sławomir Cedzyński.
Autorzy:
Wojciech Biedroń, Jacek Karnowski, Marzena Nykiel, Goran Andrijanić, Marek Budzisz, Jerzy Jachowicz, Grzegorz Górny, Aleksandra Jakubowska, Stanisław Janecki, Dorota Łosiewicz, Dariusz Matuszak, Andrzej Potocki, Marek Pyza, Aleksandra Rybińska, Marcin Wikło, Piotr Gursztyn, Jerzy Szmit.