Ikona „Święta Trójca” Andrieja Rublowa, najwybitniejsze dzieło malarstwa ruskiego, zostanie zabrana z Galerii Trietiakowskiej i przekazana Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej (RPC). Nie brak głosów, że wywiezienie z muzeum zniszczy to światowej sławy arcydzieło.

„Święta Trójca” z profesjonalnej galerii do cerkwii

Przekazanie ikony, o czym zadecydował Kreml, nastąpiło - według Cerkwi - w odpowiedzi na liczne prośby wiernych. Po zabraniu z Galerii Trietiakowskiej przez rok ikona ma znajdować się w Soborze Chrystusa Zbawiciela w Moskwie, czyli głównej w Rosji świątyni prawosławnej. Potem trafić ma do soboru Świętej Trójcy Ławry Troicko-Siergijewskiej w Siergijew Posadzie, gdzie znajduje się jedna z rezydencji zwierzchnika RPC, patriarchy Cyryla.

„Ikona nie wytrzyma tej przeprowadzki”

„Święta Trójca” znajdowała się do początku XX w. właśnie w ikonostasie soboru w Siergijew Posadzie. Gdy jednak w 2022 roku ikonę czasowo zabrano do soboru w związku z obchodami religijnymi, po powrocie restauratorzy odnotowali na niej 61 istotnych zmian.

Już wtedy historycy sztuki byli przeciwni zabieraniu z Galerii Trietiakowskiej ikony, bo utrzymanie stanu deski, gruntu i farb wymaga ściśle określonej temperatury i wilgotności powietrza.

Wszelkie oddziaływanie poza przechowywaniem w muzeum może okazać się zgubne dla ikony

— mówiła ówczesna szefowa Galerii Trietiakowskiej, Zelfira Triegułowa.

Równie krytycznie o wywożeniu ikony wypowiada się kontrolowany przez władze dziennik „Kommiersant”. Według komentatorki działu kultury Kiry Dolininej skutki dłuższego przebywania poza ścianami muzeum będą dla arcydzieła zgubne.

Święta Trójca nie wytrzyma tej przeprowadzki

— ocenia Dolinina.

Nowe władze Galerii Trietiakowskiej

W lutym br. na stanowisku dyrektora galerii nastąpiła zmiana - kontrakt z Triegułową nie został przedłużony. Jej miejsce zajęła Jelena Proniczewa, córka generała Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) Władimira Proniczewa, który - według mediów - był w FSB współpracownikiem Władimira Putina.

Andriej Rublow (ok. 1360 lub 1370-1430), mnich prawosławny, to najwybitniejszy malarz ruski przełomu XIV i XV wieku, kanonizowany w 1988 roku z okazji obchodów Tysiąclecia Chrztu Rusi. Ikonopisania, czyli sztuki malowania ikon, nauczył się w Bizancjum lub Bułgarii. Jego ikony przenika niezwykły spokój i światło, które odzwierciedlać ma duchowe piękno przedstawianych postaci.

rdm/PAP