Gala wręczenia nagród 16. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Niepokorni Niezłomni Wyklęci. Lista laureatów

Gala wręczenia nagród odbyła się w Sali Warszawa Gdyńskiego Centrum Filmowego, a poprowadzili ją Agnieszka Oszczyk i Krzysztof Ziemiec, którzy po powitaniu gości oddali głos dyrektorowi Festiwalu Arkadiuszowi Gołębiewskiemu. „Cieszę się, że cała sala wypełniona, że festiwal się odbywa – jutro będzie jeszcze pokaz najciekawszych filmów, a także pokaz etiud studenckich. Poziom realizowanych filmów bardzo się podniósł, nasz wysiłek włożony przez lata dziś procentuje” – powiedział Gołębiewski.

Festiwal to jak co roku spotkanie środowiska filmowego o szczególnej wrażliwości, dla którego głównym tematem jest nie tylko historia najnowsza, ale opowiadanie historii prawdziwych, których bohaterowie są odważni w poszukiwaniu szeroko rozumianej wolności. NNW w tym roku to ponad 70 pokazów filmowych, spotkania z twórcami i świadkami historii. Debaty z udziałem wybitnych gości. Akademia Filmowa NNW i po raz pierwszy przegląd etiud studenckich. W tym roku w konkursach zwyciężyli:

Konkurs Filmów Fabularnych

Nagroda główna: Obywatel Święty / Citizen Saint / Mokalake Tsmindani reż. Tinatin Kajrishvili, reż. Tinatin Kajrishvili, Gruzja

Za historię osadzoną we współczesnych czasach, która mogłaby się wydarzyć w dowolnym miejscu i wydarzyła się wiele razy w przeszłości.

Przewodniczący jury, aktor David Wurawa, w uzasadnieniu podkreślił, że wszyscy trzej członkowie jury, pochodzący z trzech kontynentów mieli to samo zdanie i te same odczucia o filmie, który wygrał.

Wszystkie były fantastyczne, ale ten jeden był niezwykły” – powiedział. Chcieliśmy wspomnieć więc także o tych, które naprawdę były piękne. Są to „People”, „Monster” I „ One life”

— dodał.

Konkurs reportaży radiowych

Nagroda główna:

„TRZY ŻYCIA NETTO” REŻ. MATEUSZ GOŁĘBIEWSKI

Za znakomicie skonstruowany trzymający w napięciu reportaż o lekarzach którzy dokonali drugiego na świecie udanego przeszczepu szpiku co wynikało z ich wolności myślenia i odwagi w działaniu. Jednak mimo osiąganych sukcesów, zakazano im dalszej pracy w tej dziedzinie.

Wyróżnienia:

Bliscy z przeszłości reż. Aleksandra Sadokierska, Radio Białystok Caritina. Odnaleziona przyjaźń reż. Alicja Samolewicz-Jeglicka, Radio Gdańsk

Ksiądz Bazyli, człowiek z krwi i kości reż. Mariusz Kamiński, Radio Lublin

Przewodnicząca jury Irena Piłatowska-Mądry podziękowała Festiwalowi, że pamięta i wspiera reportaż radiowy.

Konkurs dokumentów międzynarodowych Nagroda im. rtm. Witolda Pileckiego

Dwie równorzędne nagrody główne:

Życie i śmierci Maxa lindera / Life and Deaths of Max Linder / Vie et morts de Max Linder, reż. Edward Porembny

za złożenie hołdu kinematografii z najnowszą technologią wykorzystywaną dziś, a także za jednoczesną eksperymentalność i klasyczność

The Strong Man of Bureng, reż. Mauro Bucci, Italy za epicką historię opowiedzianą w najprostszy możliwy sposób i za pomocą kameralnych środków. Za empatię reżysera wobec bezbronnego bohatera, która pozwoliła mu zaprezentować wiarygodną i subtelną opowieść o losach jednostki we współczesnych świecie

Wyróżnienie:

1953. Walka o nadzieję / 1953. Fight for hope, reż. Marek Jagielski Przewodniczący jury Grzegorz Pacek dodał, że nagrodzono dwa filmy, które są na antypodach narracji filmów dokumentalnych.

Nie bójmy się zastosowania nowoczesnych technologii, bo pozwolą one wskrzesić zapomniane postaci, które stają się dzięki temu bliższe i ciekawsze dla młodych widzów – powiedział reżyser Edward Porembny.

Nagrody specjalne

Nagroda Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia

dla filmu, który w najlepszy, najciekawszy lub najbardziej nowatorski sposób przedstawia dwudziestowieczne doświadczenie totalitaryzmu w Europie. 

Ucieczka do Berlina / Escape to Berlin / Útěk do Berlína reż. Martin Froyda, Jan Novák Czechy

Nagroda Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

Nagroda specjalna członków KRRiT została przyznana w kategorii dokument międzynarodowy dla filmu

„Mensh” reż. Paweł Wysoczański

Minister Marzena Paczuska powiedziała, że w filmie ujmuje dbałość o szczegóły.

Film jest fantastycznie zrealizowany – to poruszająca opowieść o życiu Hirszfelda, o losach polskiego Żyda, który kochał Polskę i nigdy się nie poddał

— mówiła minister.

Paweł Wysoczański powiedział, że bohaterze zaczarował go jego idealizm, że zawsze wybierał trudniejsza drogę. Przykładem jest przekazanie wszystkich swoich oszczędności młodemu państwu polskiemu w 1919 roku.

Nagroda im. Janusza Krupskiego

przyznawana jest za odwagę i trud w poszukiwaniu tematów oraz postaci niepokornych, niezłomnych, wyklętych. Fundatorem nagrody jest Fundacja rodziny Witaszków. 

Nagroda główna:

„Za bochen chleba” reż. KAROL WOJTECZEK I PAWEŁ PIERZCHANOWSKI

WYRÓŻNIENIA: „OPERACJA BAXIS” ANITA GARGAS „KRYPTONIM KOŚCIÓŁ” Tadeusz Arciuch

Werdykt odczytała przewodnicząca kapituły nagrody Joanna Krupska, która przywołała pamięć Janusza Krupskiego.

Twórcy nagrodzonego filmu powiedzieli, że chcieliby aby ich film inspirował innych ludzi. Dziękowali też bohaterom, którzy poświęcili własne życie, dla ratowania innych.

Anita Gargas powiedziała, że jej bohater wielki kapłan, niezłomny zasługuje na filmy, ale i na śledztwo.

Chciałam opowiedzieć, jakie były okoliczności zabójstwa i dlaczego śledztwo stoi w miejscu

— dodała.

Konkurs dokumentów polskich

32 produkcje walczyły o nagrodę Złotego Opornika. Nagroda 18 tys. złotych została ufundowana przez Przewodniczącego KRRiT.

Nagroda główna:

„Moja sytuacja jest szczególnie trudna” reż. Piotr Mielech

Za ukazanie kulis i nowej perspektywy najważniejszego procesu sądowego w Polsce lat 80-tych w sposób, który pozwala widzowi wczuć się w rozterki i decyzje głównego bohatera, mecenasa Jana Olszewskiego. Jury doceniło również to, że twórcy, używając z konieczności fabularyzacji nie zatracili dokumentalnego charakteru filmu oraz żmudną pracę dokumentacyjną będącą podstawą scenariusza.

Wyróżnienia:

„Karta. Archipelag pamięci” reż. Karolina Anna Kuta

Za ukazanie w historycznym kontekście osobistej perspektywy i działania bohaterów zakładających jeden z najważniejszych ośrodków archiwalnych w Polsce. 

„Bawer – moja walka” reż. Michał Król, Roman Sikoń

Za dynamiczne zarejestrowanie dziejącej się na naszych oczach  walki, która dopiero stanie sie historią oraz ustawienie w jej centrum niezwykłego bohatera, który tę walkę w ważnej sprawie prowadzi. 

Potop. Postscriptum reż. Łukasz Czajka 

Za dostarczenie wzruszenia przez przypomnienie momentów świetności polskiej kinematografii i doskonały montaż łączący współczesność i historię. 

Kryptonim KOŚCIÓŁ reż. Tadeusz Arciuch

Za precyzyjnie opowiedzianą historię zmagań Kościoła ze Służba Bezpieczeństwa w czasach PRL na przykładzie walki o wybudowanie świątyni w Stalowej Woli.

Większość z państwa zna mecenasa Olszewskiego jako premiera polskiego rządu, a ten film pokazuje go jako człowieka, adwokata, który pomagał ludziom i był zawsze blisko ludzi

— powiedział producent filmu Robert Gut, prezes Fundacji Rozwoju Gospodarczego imienia Kapitana Żeglugi Wielkiej Zbigniewa Sulatyckiego.

Muszę odnieść się do ofiary ks. Jerzego… Jego kazania dawały nam nadzieję i podtrzymywały ducha oporu. Dziś tak bardzo nam tego brakuje

— mówił minister Świrski.

Dla mnie ważne jest to, że zrobiliśmy ten film dokładnie 40 lat po porwaniu i zabójstwie ks. Jerzego. Ale to dopiero połowa filmu, wielka polityka spowodowała, że nie udało się go dokończyć. Mam nadzieję, że przyjedziemy na festiwal z tą drugą połową

— opowiadał reżyser filmu.

Ważną częścią Festiwalu NNW są nagrody honorowe, przyznawane świadkom historii, bohaterom walki o wolność, członkom podziemia antykomunistycznego i Solidarności oraz uznanym aktywistom społecznym.

Sygnet Niepodległości

Profesor Jerzy Grzywacz ps. Tapir

Zawiszak, należał do grupy najmłodszych harcerzy zorganizowanych w ramach Szarych Szeregów. W ramach konspiracji zajmował się pracą wywiadowczą podczas akcji „Burza”. Przeprowadzał akcje dywersyjne, zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej. W trakcie powstania brał udział w walkach, przenosił rozkazy do innych dowódców oraz pomagał w przechwytywaniu brytyjskich zrzutów z papierosami, jedzeniem i bronią. Jego udział w powstaniu skończył się 7 września, gdy wraz z rodziną został skierowany na Dworzec Zachodni, a następnie do obozu przejściowego dla ludności cywilnej w Pruszkowie.

Składałem przysięgę jako żołnierz AK i otrzymałem stopień szeregowca, który dla mnie jest cenniejszy niż to, że jestem dziś majorem Wojska Polskiego

— powiedział prof. Grzywacz.

Tadeusz Urbanowicz „Moskito” Urodził się w 1926 roku w Wilnie. Był harcerzem Szarych Szeregów, a od 1944 roku żołnierzem Trzeciej Wileńskiej Brygady AK. Uczestniczył w walkach o Wilno w ramach Operacji Ostra Brama. Po zajęciu Wileńszczyzny przeszedł na Białostocczyznę i dołączył do Piątej Wileńskiej Brygady AK odtworzonej przez majora Zygmunta Szendzielarza Łupaszkę. Walczył w szwadronie por. Romualda Rajsa Burego, a potem w szwadronie por. Zdzisława Badochy Żelaznego. 9 października szwadron został otoczony przez oddziały Milicji Obywatelskiej. Moskito został ciężko ranny. Nie chcąc narażać kolegów zastrzelił się z okrzykiem „Czołem chłopaki”. Dwa dni temu jego szczątki, zgodnie z wolą rodziny, zostały przeniesione na Cmentarz Garnizonowy w Gdańsku, obok mogił Inki i Zagończyka. 

Drzwi do Wolności Wyróżnienie przyznawane za odwagę oraz poświęcenie bohaterom drugiego planu, wspierającym działaczy podziemia niepodległościowego, solidarnościowego oraz osoby niezłomnie walczące o wolność. 

Muzeum Powstania Warszawskiego Muzeum Powstania Warszawskiego, otwarte w 2004 roku, jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci o historii Polski i drugiej wojny światowej. Zlokalizowane w sercu stolicy, w dawnej elektrowni, muzeum upamiętnia heroiczny zryw mieszkańców Warszawy, którzy w 1944 roku walczyli o wolność i godność. Ekspozycje łączą nowoczesne technologie z autentycznymi artefaktami, co pozwala odwiedzającym poczuć atmosferę tamtych tragicznych czasów.

Galę zakończyła światowa prapremiera filmu Wojciecha Nowaka na podstawie książki i scenariusza Bronisława Wildsteina „Dom Wybranych”.

PATRONAT HONOROWY NAD 16. MIĘDZYNARODOWYM FESTIWALEM FILMOWYM NNW OBJĄŁ PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ PAN ANDRZEJ DUDA

ORGANIZATORAMI FESTIWALU SĄ STOWARZYSZENIE SCENA KULTURY I MIASTO GDYNIA

FESTIWAL ZOSTAŁ DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZY PROMOCJI KULTURY

FESTIWAL WSPÓŁFINANSOWANY JEST PRZEZ POLSKI INSTYTUT SZTUKI FILMOWEJ

Za wsparcie festiwalu dziękujemy GRUPIE CEDROB oraz FUNDACJI RODZINY WITASZKÓW

PARTNEREM INSTYTUCJONALNYM festiwalu jest Instytut Pamięci Narodowej

CZYTAJ TAKŻE: Gala Przyjaciół Festiwalu Filmowego Niepokorni Niezłomni Wyklęci. Znamy laureatów! Wręczono też kolejne Drzwi do Wolności