Za nieco ponad dwa lata będziemy mogli zaprosić do pięknego, dużego, godnego Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Wbrew temu, co się mówi, mamy w Polsce mniej muzeów na tysiąc mieszkańców niż w wielu krajach europejskich - powiedział w Lublinie wicepremier prof. Piotr Gliński.

„Będzie też miejscem dialogu i edukacji”

Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński przebywa w piątek z wizytą w Lublinie. Podczas konferencji prasowej poinformował o uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej, które tworzone jest w Pałacu Lubomirskich.

Za nieco ponad dwa lata będziemy mogli wszystkich zaprosić do pięknego, dużego, godnego muzeum, które będzie przedstawiało historię polskich Kresów, Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej i będzie też miejscem dialogu i edukacji

— zapowiedział szef MKiDN, dodając, że będzie to nowoczesne muzeum odnoszące się do ważnej części polskiej tradycji i dziedzictwa.

Podał również, że w Polsce realizowanych jest obecnie ponad 300 inwestycji muzealnych, podając jako przykład muzeum Kresów w Lublinie.

To jest temat, który niestety nie był objęty instytucjonalizacją pamięci przez wiele lat w Polsce, a w tej chwili cztery instytucje praktycznie są budowane albo wspierane

— powiedział wicepremier, wskazując na tworzenie tego typu miejsc jeszcze w Brzegu, Sejnach, Lubaczowie.

Wbrew temu, co się mówi, mamy w Polsce mniej muzeów na tysiąc mieszkańców niż w wielu krajach europejskich. Wciąż mamy wiele do nadrobienia, dlatego budujemy np. muzea Żołnierzy Wyklętych, Muzeum Piaśnickie, wielkie Muzeum Historii Polski, które we wrześniu zostanie oddane użytkownikom

— przekazał prof. Gliński.

„Pałac Lubomirskich uzyska nowe życie”

O szczegółach inwestycji w Lublinie opowiedział Marcin Gapski, wicedyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Wskazał, że zabytkowy Pałac Lubomirskich o ponad 400-letniej historii „uzyska nowe życie”.

Mam nadzieję, że jesienią br. rozpoczną się prace budowlane. Z około 3 tys. m kw., którymi dzisiaj dysponujemy uzyskamy 5 tys. m kw. W ramach przebudowy obiektu powstaną dwie kondygnacje podziemne pod murami pałacu

— zapowiedział Gapski.

Odniósł się także do planowanej wystawy stałej „Podróż po Kresach”. Jak dodał, będzie ona prezentowała tysiąc lat historii.

Zaczniemy w X wieku, od pierwszych kontaktów między państwem Piastów a Rusią i będziemy po kolei poznawać następne aspekty związane z tym, jak nasze państwo rozwijało się w kierunku wschodnim, jak do Polski został przyłączony Lwów

— wymieniał Gapski. Przekazał, że głównymi bohaterami wystawy będą geograf Ludomir Sawicki i etnograf Kazimierz Muszyński.

Dotychczas zgromadzono ponad 3 tys. obiektów, np. dokumenty, pamiątki rodzinne, do tworzącej się kolekcji Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Jak wskazano, część zakupiono dzięki środkom resortu kultury, jak np. obraz Stanisława Wyspiańskiego „Józef Sosnowski w roli Bolesława Śmiałego”, obraz Józefa Brandta „Furażer”, portret księcia Czartoryskiego autorstwa Piotra Norblina, ale także uzbrojenie czy tkaniny.

Dyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie, Katarzyna Mieczkowska dodała, że część eksponatów pochodzi ze zbiórek prowadzonych na terenie całej Polski.

W trakcie tych zbiórek zgłaszają się do nas bardzo licznie osoby, które jeszcze te Kresy pamiętały. Najstarsza pani udzielająca wywiadu miała 104 lata i opowiadała o swoich wspomnieniach, kiedy była studentką we Lwowie. Historia mówiona to ogromnie ważny element naszego zbioru

— podkreśliła Mieczkowska.

Muzeum Ziem Wschodnich, które jest oddziałem Muzeum Narodowego w Lublinie, mieści się w zabytkowym pałacu Lubomirskich w centrum Lublina. Historia tego budynku sięga XVI w. W ostatnich latach swoją siedzibę miał tu Wydział Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Na potrzeby utworzenia nowej placówki pałac został zakupiony od UMCS przez Muzeum Lubelskie (obecnie Muzeum Narodowe w Lublinie), dzięki dotacji z resortu kultury, który przekazał na ten cel blisko 11 mln zł.

Wicepremier Gliński zaprasza prezydenta Niemiec do Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”

Wicepremier Gliński zwiedził wcześniej w piątek Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”, które mieści się w celach byłego aresztu gestapo. Szacuje się, że między rokiem 1942 a 1944 zamordowano tu około 200 osób.

To jest oddział Muzeum Narodowego w Lublinie poświęcony więźniom, niemieckim ofiarom wojny. Mamy tutaj przedstawione historie dziewcząt, które były skazane na śmierć i wywiezione do KL Ravensbrueck, tam poddawane pseudomedycznym eksperymentom

— przypomniał prof. Gliński.

Zwrócił uwagę, że jedną z tych więźniarek była Wanda Półtawska.

Wspaniała osoba, świadek historii. Ona była więziona w tym miejscu, w więzieniu gestapo, a potem Informacji Wojskowej

— dodał.

To jest miejsce, które wszyscy powinni zwiedzać, nie tylko Polacy, dedykuję je także Niemcom. Zapraszam pana prezydenta Niemiec, niedawno rozmawialiśmy o ofiarach i stratach wojennych. Setki najlepszych synów i córek polskiego narodu tutaj było zamęczonych, torturowanych, później mordowanych w obozach w Ravensbruck, w Auschwitz, na Zamku Lubelskim

— podkreślił szef resortu kultury i dziedzictwa narodowego.

Dodał, że należy pielęgnować pamięć o polskich patriotach walczących za Polskę podczas okupacji.

Naszym obowiązkiem jest też przypominać o tym Europie, światu, a także sprawcom, czyli państwu niemieckiemu

— stwierdził prof. Gliński.

Ekspozycja Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” poświęcona jest historii więzienia na Zamku Lubelskim i „Domu Pod Zegarem”. W swoich zbiorach posiada dużą kolekcję korespondencji więźniów politycznych Zamku Lubelskiego, z więzienia jak i obozów koncentracyjnych, do których dalej trafiali (Auschwitz, Ravensbrück, Dachau, Sachsenhausen), obwieszczeń i zarządzeń niemieckich z lat 1939-1944. Osobną grupę stanowią dokumenty i pamiątki osobiste po byłych więźniach Zamku oraz bogaty materiał ikonograficzny Lublina z lat 1939-1944, a także archiwum fotograficzne byłych więźniów Zamku z lat 1939-1954.

aja/PAP