To oni inspirowali zamachowca z Krakowa? NVE i zaniepokojenie służbTo oni inspirowali zamachowca z Krakowa? NVE i zaniepokojenie służb

7 listopada w Krakowie doszło do zamachu, w którym zginęło sześć osób, a 15 zostało rannych. Sprawca, Michał Oksiński, zamordował wcześniej także swoich rodziców i siostrę.

Natychmiast po tragedii minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński połączył mordercę z prawicą.

Wszystko wskazuje, że zafascynowany był ideologiami skrajnie prawicowymi

- powiedział Kierwiński, wzniecając burzę. 

 Żadnych tego typu ustaleń dotyczących motywacji zamachowca jednak dotąd nie przedstawiono. Prokuratura podkreśla, że w tej chwili nie można w odpowiedzialny sposób mówić o motywach czy inspiracjach Oksińskiego.

Zabijanie dla uznania w internecie

W najnowszym wydaniu tygodnika „Sieci” inne światło na tragedię rzuca Robert Tekieli. Publicysta przygląda się zjawisku zwanym NVE (nihilistic violent extremism) i oznaczającym ekstremizm oparty na nihilistycznej przemocy.  Termin ten zaczął pojawiać się w opracowaniach naukowych w 2022 r., a od 2025 r. jest systematycznie wykorzystywany przez FBI i służby europejskie.

W odróżnieniu od organizacji terrorystycznych działających na rzecz określonej ideologii środowiska NVE mogą traktować przemoc jako cel sam w sobie. Ich uczestnicy szukają uznania w zamkniętych społecznościach internetowych, publikując nagrania napaści, samookaleczeń i innych brutalnych czynów.

Jednym z takich środowisk jest Edgesphere – sieć radykalnych subkultur funkcjonujących m.in. na Telegramie i Discordzie. Tekieli wymienia grupy No Lives Matter, 764 oraz The Com. W tych społecznościach krzywdzenie innych może być warunkiem awansu w nieformalnej hierarchii. Nagranie przestępstwa staje się dowodem lojalności wobec grupy.

Czternastolatek nagrał atak nożem

Publicysta przywołuje przypadki opisane przez Konrada Ciesiołkiewicza z Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego Uczelni Korczaka. 

W 2024 r. w Szwecji 14-latek zaatakował nożem 80-letniego mężczyznę, który wracał od chorej żony. Wcześniej napadł na kobietę. Oba ataki filmował, a nagrania rozpowszechniał na Telegramie. Rok później inny szwedzki nastolatek zaatakował 55-letnią kobietę. Napaść transmitował na Discordzie. Według przywołanych ustaleń uczestnicy czatu zachęcali go do kontynuowania przemocy. Chłopak miał później przyznać rodzicom, że był zastraszany i zmuszany do działania przez osoby poznane w internecie.

Tekieli opisuje również sprawę z Niemiec, gdzie 20-latek miał zmanipulować 13-letniego chłopca do popełnienia samobójstwa transmitowanego online. Ofiara zmarła, a podejrzanemu postawiono 123 zarzuty dotyczące przestępstw z lat 2021–2023.

No Lives Matter. Służby alarmują

Szczególną uwagę służb przyciąga grupa No Lives Matter, której nazwa oznacza „Żadne życie nie ma znaczenia”. Jej propaganda łączy skrajny nihilizm, fascynację śmiercią oraz elementy neonazizmu i satanizmu.

Organizacja rozpowszechniała materiały zachęcające do zabójstw i ataków na szkoły. Według informacji przytoczonych przez Tekielego amerykański Departament Sprawiedliwości zalicza No Lives Matter, 764 i The Com do zagrożeń terrorystycznych najwyższego priorytetu. Autor powołuje się także na ustalenia magazynu „Wired”, który opisywał rosnące zaniepokojenie analityków wywiadu nihilistycznym ekstremizmem. 

W Polsce również odnotowano przypadki mogące wpisywać się w to zjawisko. W 2025 r. zatrzymano 19-latka podejrzewanego o przygotowywanie zamachu, w tym ataku na szkołę. W jego mieszkaniu znaleziono materiały wybuchowe, a śledczy badali inspiracje zagranicznymi zamachami.

Czy podobne środowiska mogły inspirować sprawcę z Krakowa?

Tekieli podkreśla, że przy analizie podobnych zbrodni nie można ograniczać się wyłącznie do tradycyjnych kategorii politycznego ekstremizmu.

Być może zamachowiec z Krakowa był samotnym wilkiem. Być może inspirowały go służby wrogie Polsce. Być może kształtowała go Edgesphere. Być może i jedno, i drugie. Nigdy się tego nie dowiemy

– pisze publicysta.

Więcej o działalności nihilistycznych grup internetowych, ich wpływie na młodych ludzi i ostrzeżeniach służb w najnowszym tygodniku „Sieci” oraz w naszej strefie Premium.

źr. wPolityce.pl za "Sieci"