Wielka Sobota w Kościele katolickim to czas milczenia i zadumy. Wierni nawiedzają groby Pańskie, rozważając mękę i śmierć Chrystusa i jego zstąpienie do otchłani, oczekując na zmartwychwstanie. W ubiegłym roku wiele grobów Pańskich nawiązywało różnymi elementami i symbolami do trwającej wojny w Ukrainie. Groby Pańskie w wielu świątyniach nawiązują do Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego.

Zwyczaj przygotowywania grobu Pańskiego pochodzi z Palestyny. W Polsce od XVI wieku w centrum umieszcza się figurę zmarłego Chrystusa oraz monstrancję z Najświętszym Sakramentem okrytą welonem, na pamiątkę całunu, w który zostało owinięte ciało Jezusa i złożone w grobie.

Kaplica w Laskach

Tak wygląda Grób Pański w Kaplicy Matki Bożej Anielskiej w Laskach.

Grób Pański w katedrze św. Floriana na Pradze.

Najbardziej wymowny i teologicznie „na czasie” jest w tym roku Grób Pański w katedrze św. Floriana na Pradze. to moja refleksja po tradycyjnym warszawskim „chodzeniu na Groby”. Ofotografowałem przed chwilą te w najważniejszych miejscach na Starówce i na Trakcie Królewskim. Ciekawa - jak zawsze - dekoracja jest w kościele św. Anny i w archikatedrze warszawskiej. Ta jednak z katedry ś. Floriana ujmuje prostotą i głębią. Tylko ludzi w tym roku, mimo cudownej pogody, mniej niż w latach przed pandemią. Wówczas przed najbardziej obleganymi kościołami stały wielogodzinne kolejki. Dzisiaj ich nie ma. Jak na granicy polsko-chińskiej

— napisał ks. Henryk Zieliński.

Grób Pański na Jasnej Górze

Kilkumetrowy drewniany krzyż z czerwoną stułą, wrota stodoły z napisem „Jezu ufam Tobie”, drzewa oliwne i mnóstwo kwiatów - to główne elementy wystroju Grobu Bożego na Jasnej Górze. Tradycyjnie znajduje się on w Kaplicy Matki Bożej.

W centrum Grobu ustawiono duży krzyż ze stułą. Monstrancja umieszczona została na wysokiej drewnianej kolumnie – pniu – opisuje biuro prasowe sanktuarium. Autorami dekoracji są paulińscy bracia Dawid Respondek i Paweł Bryzek.

W judaizmie drzewem życia nazywana jest menora, siedmioramienny świecznik świątynny, natomiast w liturgii katolickiej analogiczną funkcję pełni monstrancja, która od średniowiecza służy do adoracji Najświętszego Sakramentu. Dlatego też w jasnogórskiej aranżacji Grobu wystawiona monstrancja z Jezusem w Najświętszym Sakramencie na pniu drzewa ma podkreślać możliwość czerpania z owoców „drzewa życia”, zbliżania się do duchowego raju, jakim jest komunia człowieka wierzącego z Chrystusem

— opisują służby prasowe sanktuarium.

Ważną częścią Bożego Grobu są wrota do stodoły.

Stodoła to budynek w gospodarstwie rolnym przeznaczony do przechowywania zebranego zboża, w nim też wykonywało się omłoty. Do wnętrza prowadziły wrota, otwierane w czasie wjazdu wozu ze snopami. Na co dzień do stodoły wchodziło się przez małe drzwi, które znajdowały się w wielkich wrotach. W jasnogórskim Grobie Pańskim ciało Chrystusa złożone jest właśnie w tych małych drzwiach, na granicy dwóch światów: jasnego, codziennego, pełnego życia i ciemnej czeluści wnętrza

— opisywał brat Dawid w rozmowie z Biurem Prasowym Jasnej Góry.

Wymowna jest też zmiana rzeczywistości - na wsi wchodzimy do stodoły z podwórka, z pięknej zieleni, by nagle doświadczyć ograniczenia, także ciemności, bo w stodole nie ma okien. A potem znowu wychodzimy na zieloną przestrzeń, jest nadzieja, światłość, którą dla nas jest Chrystus

— dodał.

Przy Bożym Grobie na Jasnej Górze zajmują dwa drzewa oliwne, zaś obok ustawiono trzy stągwie - to nawiązanie do wesela w Kanie Galilejskiej. Dekorację Grobu Bożego dopełniają tulipany w pastelowych kolorach. W budowę tegorocznego Grobu Pańskiego zaangażowanych było wiele osób z różnych części kraju. Wrota stodoły przyjechały z Mykanowa, pień dla monstrancji pochodzi z gminy Borowno, a kwiaty z Podlasia. Drzewa oliwne zostały udostępnione przez firmę specjalizującą się w imporcie roślin egzotycznych.

Jan Paweł II i kard. Wyszyński w Bazylice św. Brygidy

W tym roku w parafii pw. św. Brygidy za grobem Pańskim umieszczono archiwalne zdjęcie wykonane 22 października 1978 roku podczas inauguracji pontyfikatu Jana Pawła II. Na fotografii widnieją papież oraz kardynał Stefan Wyszyński, ówczesny prymas Polski. Kardynał ukląkł, by złożyć hołd następcy św. Piotra i ucałował jego pierścień, papież również ukląkł i ucałował Wyszyńskiego. Na zdjęciu widnieje napis: „Idziemy za krzyżem, aby wygrać życie”.

Z kolei w Bazylice Mariackiej w Gdańsku przed grobem Pańskim ustawiony został napis: „I nic nad Boga”. Hasło to zostało zaczerpnięte z krzyża, który znajduje się w Dolinie Kościelskiej w Tatrach. Krzyż ten został ustawiony w 1852 r. przez uczestników wycieczki studentów. Hasło to przypomina, że Bóg zawsze powinien być na pierwszym miejscu.

W parafii rzymskokatolickiej św. Franciszka z Asyżu przy ul. Kartuskiej w Gdańsku nad grobem Pański zawieszono zdjęcie przedstawiające skrzyżowanie ulic wokół kościoła. Po bokach umieszczono napis”: Wierzę w kościół Chrystusowy”. Przy grobie stoją mężczyźni, którzy pełnią wartę.

Przed grobem Pańskim w „Okrąglaku”, czyli parafii Rzymskokatolickiej NMP Królowej Różańca Świętego w Gdańsku, widnieje napis: „Jeżeli mnie prześladowali, to i was będą prześladować”. Grób jest pokryty białym suknem z przechodzącą przez niego czerwoną taśmą.

Nawiązanie do problemu depresji

Grób Pański w Sanktuarium Matki Bożej Księżnej Sieradzkiej w Charłupi Małej, 8 bm. Wystrój Grobu Pańskiego nawiązuje do problemu depresji jako poważnej choroby cywilizacyjnej.

Nawiązanie do zmarłych górników z kopalni Wujek

Grób Pański w parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach nawiązuje do zmarłych tragicznie w grudniu 1981 roku dziewięciu górników z kopalni Wujek.

Groby Pańskie w parafiach archidiecezji krakowskiej

CZYTAJ TAKŻE:

— Dziś Wielka Sobota - Czas ciszy, milczenia, zadumy i oczekiwania na zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa

— Abp Stanisław Gądecki: Śmierć, cierpienie, prześladowania nie mają ostatniego słowa, ale ma go Chrystus: zmartwychwstały, uwielbiony

— Abp Marek Jędraszewski: Nie można umywać rąk od Polski. Nie można umywać serc i umysłów od świetlanej postaci św. Jana Pawła II Wielkiego

wkt/TT/PAP