Kardynał Dominik Duka, emerytowany arcybiskup Pragi i były prymas przypomniał w rozmowie z Polska Agencją Prasową, że podczas świąt w Polsce pierwszoplanową rolę odgrywa tradycyjna, szeroko pojęta rodzina. Z koeli w Czechach i na Morawach industrializacja zamknęła Boże Narodzenie do najwęższego, rodzinnego kręgu.

Podobieństwa i różnice

Pytany o różnice i podobieństwa w bożonarodzeniowych tradycjach w Czechach i w Polsce, znający dobrze Polskę duchowny stwierdził, że polskie święta mają szczególny koloryt w różnych regionach naszego kraju. Podobnie różnorodnie jest w Czechach, gdzie dodatkowe znaczenie ma obecność licznej mniejszości słowackiej, która święta przeżywa jeszcze inaczej. Są też regiony, które związane są z tradycją niemiecką. Kardynał zwrócił też uwagę na to, że czeskie tradycje związane są z czeską historią i przez niektóre odłamy husytów zostały przeniesione do lat o wiele późniejszych.

W Czechach i na Morawach widoczny jest wpływ dziewiętnastego wieku, gdy Boże Narodzenie oznaczało adwentowe wieńce lub choinki. W szopkach lub jasełkach także widoczny jest regionalizm. W Rudawach mamy typowo niemieckie szopki. I także w tym wymiarze można mówić o różnicach. Dotyczy to także samej wieczerzy wigilijnej. To nie zawsze był smażony karp z sałatką ziemniaczaną. Karp dotarł z Chin w późnym średniowieczu, a sałatka ziemniaczana to wiek XX. Wcześniej były potrawy z grzybów

— powiedział kardynał.

Kolędy

Wskazał na kolejny element świąt podlegający zmianom - to kolędy.

Do najbardziej typowych w Czechach należy „Narodził się Jezus Chrystus”, która ma korzenie w moim rodzinnym mieście Hradec Kralove, gdzie znajduje się pierwszy tekst i zapis nutowy. W XIX w. w Austro-Węgrzech, w monarchii habsburskiej, pojawiła się w czeskim przekładzie „Cicha noc”. Także w tym widzę różnice między Polską a Czechami. W Polsce święta mają bardziej bogaty repertuar

— powiedział były arcybiskup praski i prymas Czech. Jego zdaniem w Polsce widoczne jest przywiązanie do tradycyjnej, szerokiej rodziny.

Święta u nas zamykają się w tym najwęższym rodzinnym kręgu, ale dziękuję Bogu chociaż za to

— stwierdził kard. Duka.

Świętowanie Bożego Narodzenia - powszechnym wyznaniem wiary

Zdaniem byłego hierarchy święta Bożego Narodzenia są w Czechach silniej połączone z tradycją niż święta Wielkiej Nocy.

To także dlatego, że przecież jesteśmy krajem, w którym w zimie jest mróz, i dlatego przenosimy się do domów. To jest ten zysk dla rodziny

— powiedział kardynał i dodał, że czasem spotyka się z opinią, że ludzie stracili kontakt z Kościołem, ale nie utracili kontaktu ze świętami Bożego Narodzenia.

One są takim powszechnym wyznaniem wiary. Że coś jest nad nami

— powiedział kardynał Dominik Duka.

PAP/rdm