Brytyjski historyk: Powstanie spowolniło sowietówBrytyjski historyk Roger Moorhouse: Powstanie Warszawskie spowolniło i przekierowało sowiecki marsz na Zachód

„Powstanie Warszawskie zatrzymało na kilkanaście tygodni sowiecki marsz na zachód. Stalin wykorzystał ten czas na zabezpieczenie zdobyczy na Bałkanach, co też było jego celem” — uważa brytyjski historyk Roger Moorhouse.

We wtorek mija 79 lat od wybuchu Powstania Warszawskiego, które było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie.

Jednym z głównych powodów jego porażki był brak wsparcia z zewnątrz, zwłaszcza ze strony Armii Czerwonej, która na rozkaz Stalina stanęła na linii Wisły, zatem toczące się walki na kilkanaście tygodniu zatrzymały marsz w kierunku Niemiec.

Armia Czerwona na linii Wisły

Zwolennicy tezy o słuszności Powstania wskazują, że gdyby nie wybuchło, Armia Czerwona mogłaby szybciej iść na zachód i zająć więcej terytoriów niż faktycznie to miało miejsce.

Myślę, że taka ocena jest zasadniczo słuszna. Czas, który Armia Czerwona spędziła nieruchomo nad Wisłą, został wykorzystany do skierowania wojsk na południe w celu oczyszczenia Półwyspu Bałkańskiego

— powiedział PAP Moorhouse.

Jak wyjaśnił historyk, w planach Stalina w 1944-45 r. były dwa strategiczne cele – jednym było zajęcie tak dużego obszaru Niemiec, jak to tylko możliwe, a drugim zabezpieczenie sowieckich zdobyczy na Bałkanach – w Bułgarii, Rumunii, Jugosławii – i zapewnienie, że znajdą się one w jego strefie wpływów.

Dwa cele Stalina

Nie można mówić, że jeden z tych celów był ważniejszy od drugiego, bo Stalin starał się je równolegle prowadzić. Zatrzymanie się na Wiśle umożliwiło realizację drugiego celu

— przekonuje Moorhouse.

Roger Moorhouse to brytyjski historyk i pisarz specjalizujący się w historii II wojny światowej. Jest autorem lub współautorem kilkunastu książek na ten temat.

Najważniejsze z nich to „Pakt diabłów. Sojusz Hitlera i Stalina” o współpracy niemiecko-sowieckiej w latach 1939-1941, „Stolica Hitlera. Życie i śmierć w wojennym Berlinie” oraz „Polska 1939. Pierwsi przeciwko Hitlerowi” o polskiej wojnie obronnej.

W 2020 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP za wkład w rozpowszechnianie wiedzy o polskiej historii w Wielkiej Brytanii.

W przyszłym tygodniu w Wielkiej Brytanii ukaże się jego najnowsza książka „The Forgers: The Forgotten Story of the Holocaust’s Most Audacious Rescue Operation” („Fałszerze: Zapomniana historia najbardziej śmiałej operacji ratunkowej Holokaustu”).

Opowiada ona historię Grupy Ładosia, polskich dyplomatów z poselstwa w Szwajcarii, którzy w czasie II wojny światowej zorganizowali szeroko zakrojoną akcję wystawiania Żydom fałszywych paszportów krajów Ameryki Łacińskiej, co dawało im szansę na przeżycie Holokaustu.

ZOBACZ WIĘCEJ: 79 lat temu wybuchło Powstanie Warszawskie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę

CZYTAJ TAKŻE: Cześć i chwała Bohaterom! Sprawdź PLAN OBCHODÓW 79. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego - będą trwały przez cały dzień

PAP/edy