Deficyt budżetowy za 2024 rok wyniósł prawie 211 mld złDeficyt budżetowy za 2024 rok wyniósł prawie 211 mld zł. Gdyby zrealizowano wszystkie wydatki, przekroczyłby 242 mld zł

Ministerstwo Finansów opublikowało wczoraj komunikat z szacunkowego wykonania budżetu państwa za cały 2024 rok, z którego wynika, że dochody wyniosły ponad 623 mld zł, wydatki ponad 834 mld zł, w związku z tym deficyt budżetowy wyniósł blisko 211 mld zł. Co więcej, o ile dochody budżetowe udało się zrealizować prawie w 100 proc. (oczywiście po ich zmniejszeniu aż o 56 mld zł w listopadowej nowelizacji), to wydatki budżetowe zrealizowano tylko w 96 proc., a każdy 1 pp. po stronie wydatkowej, to ponad 8,3 mld zł. Gdyby więc minister finansów zrealizował wszystkie wcześniej zaplanowane wydatki, to deficyt budżetowy byłby nawet wyższy od tego zaplanowanego po nowelizacji budżetu i przekroczyłby 242 mld zł.

Przypomnijmy, że w nowelizacji budżetu na 2024 rok, przeprowadzonej w listopadzie poprzedniego roku, minister finansów zaproponował niższe, niż planowano wcześniej dochody z VAT aż o ponad 23 mld zł, niższe z CIT o 11 mld zł, a także niższe o 11 mld zł z PIT (przy czym w tym przypadku ok. 8 mld zł zostanie przekazane do samorządów, więc faktyczny spadek wpływów z tego podatku, miał wynieść około 3 mld zł). Nie była to „zasługa” niższej inflacji, jak sugerowali wtedy premier Tusk i minister Domański, a przede wszystkim swoistego politycznego przyzwolenia tej ekipy rządowej na „prywatyzację” podatków. Dobitnym tego wyrazem jest „rozkład” aparatu skarbowego, o którym w liście do Donalda Tuska, napisała przewodnicząca związku zawodowego pracowników skarbowości „Alternatywa”. W tym swoistym akcie oskarżenia, w którym zawarto aż 10 poważnych zastrzeżeń, znalazły się między innymi informacje: o rozwiązywaniu komórek zwalczania przestępczości podatkowej i powoływanie w ich miejsce komórek analitycznych, o braku jakiegokolwiek rozliczania urzędów celno-skarbowych za wyniki zwalczania przestępczości podatkowej, o „karuzelach kadrowych” na stanowiskach kierowniczych w tych urzędach, czy zakazie przeprowadzania kontroli bez wcześniejszego zawiadamiania podatników podejrzewanych o przestępstwa podatkowe.

W sytuacji, kiedy GUS właśnie ogłosił, że szacunkowy wzrost PKB w 2024 roku wyniósł 2,9 proc., zmniejszenie przez ministra finansów w nowelizacji budżetu, dochodów budżetowych w stosunku do wielkości planowanych z VAT aż o 23 mld zł, z CIT o ponad 11 mld zł i PIT o 3 mld zł, jest wręcz kuriozalne. Widać wyraźnie załamanie dochodów budżetowych w 2024 i tak naprawdę, gdyby doprowadzić do porównywalności z rokiem 2023, to dochody z VAT okazałyby się zaledwie o 8 mld zł wyższe (w 2024 wyniosłyby 282 mld zł, a w 2023 roku 274 mld zł), czyli tylko o 3 proc. wyższe, a nie jaki pisze ministerstwo finansów o ponad 17 proc. Wręcz szokującą informacją jest spadek dochodów z CIT w 2024 roku w porównaniu z 2023 rokiem, w poprzednim roku wyniosły one ponad 60 mld zł, natomiast rok wcześniej blisko 68 mld zł i to jeszcze raz powtórzmy przy prawie 3 proc. wzroście PKB.

Konsekwencją widocznego gołym okiem załamania dochodów budżetowych są wręcz astronomiczne deficyty budżetowe, ten w 2024 roku wynoszący wg szacunkowych danych blisko 211 mld zł i ten planowany na rok 2025 w wysokości blisko 290 mld zł (ten ostatni jest w wysokości wszystkich dochodów budżetowych w 2015 roku, a więc ostatnim roku rządów poprzednich rządów PO-PSL). Z kolei tak ogromne deficyty budżetowe powodują gwałtowny wzrost długu publicznego, ten liczony metodą unijną wzrośnie z 49,6 proc. PKB w 2023 roku do 59,8 proc. PKB w 2025 roku i aż 61,3 proc. PKB w roku 2027. Przekroczenie przez dług publiczny progu 60 proc. PKB (jednego z kryteriów z Maastricht), następuje po raz pierwszy w czasie naszego już ponad 20-letniego członkostwa w Unii Europejskiej.

Publikując te dane, Ministerstwo Finansów podkreśla, że ostatecznie deficyt budżetowy był niższy o blisko 30 mld zł niż ten planowany, ale zapomina dodać, że jednak był wyższy o ponad 26 mld zł, niż planowano wcześniej. Co więcej, gdyby w pełni zostały wykonane wydatki budżetowe (ostateczne zostały wykonane tylko w 96 proc.), to deficyt byłby wyższy, niż ten planowany po nowelizacji i wyniósłby ponad 242 mld zł.