Oświadczenie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w związku z obchodami Światowego Dnia Wolności Prasy

W związku z obchodzonym niedawno Światowym Dniem Wolności Prasy Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zwraca się do wszystkich osób i instytucji związanych z szeroko pojętym rynkiem medialnym o wspólne działanie na rzecz tworzenia rzetelnych, pluralistycznych i odpowiedzialnych mediów w Polsce.

Katastrofalny dla wolności mediów czas komunizmu szczęśliwie mamy za sobą. Nowe czasy przyniosły jednak nowe problemy i wyzwania. Do tej pory bez pozytywnych efektów polski świat mediów zmaga się z problemem upartyjnienia mediów publicznych, a także z  efektami ich traktowania, jako politycznego łupu.  Choć co do tego, iż tak się dziej panuje  szeroka zgoda opinii publicznej – nie widać działań, które mogłyby tę sytuacje zmienić.

Ponadto obecnie, gdy proces zanikania mediów regionalnych przejmowanych i uniformizowanych przez wielkie  koncerny medialne, albo wręcz likwidowanych, postępuje w Polsce w coraz szybszym tempie, widać jasno, że zagrożeniem dla wolności słowa może być  nie tylko polityka, ale i  pieniądze,  a także traktowanie wolnego słowa jak towaru, takiego samego, jak każdy inny. Kryzys finansowy dotyka w pierwszej kolejności mniejsze media regionalne, bądź lokalne, których wkład w  tworzenie samorządnego, demokratycznego społeczeństwa jest nie do zastąpienia.  W tej trudnej sytuacji bywają one szczególnie podatne na naciski polityczne i lobbystyczne.

Trudno też mówić o prawdziwie wolnych mediach, gdy wyłącznym celem znacznej części z nich staje się przyniesienie jak największego zysku dla właścicieli, a ich działania nie są przy tym korygowane  wymogami fachowymi i etycznymi. Owocuje to zalewem treści społecznie mało istotnych oraz  niesprawdzonych, byle sensacyjnych i  skandalicznych.

Nie sprzyja dostarczaniu, rzetelnej i pogłębionej informacji, sytuacja, gdy poważna część dziennikarzy pracuje na tzw. „umowach śmieciowych”, a za swój etyczny problem uważa utratę poczucia  sensu uprawianego zawodu.

Nadal nie zostały też zlikwidowane bariery instytucjonalne i prawne dla funkcjonowania wolnego słowa. W tym kontekście  Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich po raz kolejny apeluje o zlikwidowanie artykułu 212 Kodeksu Karnego, który zdaniem Stowarzyszenia i wielu innych organizacji stoi  w sprzeczności z prawem do wolności wypowiedzi.

Jednocześnie SDP rozumie, że pojęcie „wolność” musi być równoznaczne z pojęciem „odpowiedzialność”.  Dziennikarze nigdy nie powinni  zapomnieć o tym, że - parafrazując słynne hasło – nie ma wolności słowa bez odpowiedzialności za słowo.

Wolność słowa jest jednym z największych osiągnięć Polski po 89 roku.  Musimy dołożyć wszelkich starań, by została ona zachowana i by polityczne i ekonomiczne naciski nie zastępowały skutecznie cenzury. Bez naprawdę wolnych mediów nie ma mowy o działającej demokracji.

Zarząd Główny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich

3 maja 2012